Thúc đẩy hợp tác công nghệ sinh học Việt Nam - Cuba

Trụ sở Tập đoàn Công nghệ Sinh học và Dược phẩm Cuba (BioCubaFarma). Ảnh: Phi Hùng/PV TTXVN tại Mexico

Tại sự kiện do Đại sứ quán Cuba tổ chức với sự hiện diện của Đại sứ Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes, đại diện BioCubaFarma cho biết, các sản phẩm công nghệ sinh học, đặc biệt trong y sinh và dược phẩm của Cuba đã có mặt tại hơn 70 quốc gia, đồng thời khẳng định quan hệ hữu nghị Cuba - Việt Nam là nền tảng để hai nước thúc đẩy hợp tác sâu rộng hơn về mọi mặt, đặc biệt là khoa học, công nghệ - lĩnh vực giữ vai trò quyết định đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm chủ quyền y tế của mỗi nước.

Tiến sĩ Carrera cho biết, để đạt được trình độ như hiện nay, Cuba đã củng cố mô hình nghiên cứu và sản xuất tích hợp, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa phục vụ xuất khẩu. BioCubaFarma hiện sở hữu đội ngũ nhân lực hùng hậu với hơn 19.000 chuyên gia, quản lý vận hành theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt, cho phép tập đoàn chuyển giao các công nghệ cho 10 quốc gia và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đối tác.

Ông cũng nêu bật khả năng đổi mới sáng tạo của Cuba khi kết hợp hài hòa giữa việc tiếp thu công nghệ bên ngoài với việc phát triển các sản phẩm tiên phong tự thân, bao gồm các loại thuốc sinh học đột phá trong điều trị các bệnh hiếm gặp.

Hiện nay, tập đoàn BioCubaFarma triển khai khoảng 400 dự án nghiên cứu tập trung vào các lĩnh vực trọng yếu như ung thư, bệnh truyền nhiễm, miễn dịch học, khoa học thần kinh, rối loạn chuyển hóa và các sản phẩm sinh học ứng dụng trong nông nghiệp.

Genfarma - liên danh giữa BioCubaFarma và các đối tác Việt Nam, được thành lập năm 2025, trở thành dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn hợp tác thực chất và thực tiễn giữa hai nước, đặc biệt khi Việt Nam đang nỗ lực tăng cường tự chủ trong sản xuất vaccine, dược phẩm và chế phẩm sinh học. Không chỉ là một đơn vị kinh doanh, Genfarma còn giữ vai trò chiến lược trong việc tiếp nhận và chuyển giao công nghệ gốc từ Cuba, phục vụ sản xuất trực tiếp tại Việt Nam. Thông qua liên doanh này, các nhà khoa học hai nước sẽ phối hợp nghiên cứu, tận dụng nguồn lực chung nhằm sản xuất các loại thuốc đặc trị ngay trong nước, giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và hạ giá thành điều trị cho người dân.

Với dự báo thị trường dược phẩm Việt Nam sẽ đạt quy mô 10 tỷ USD vào năm 2026, đây là bối cảnh thuận lợi để các liệu pháp và công nghệ mới từ Cuba có cơ hội mở rộng thị phần tại đây.

BioCubaFarma, thành lập năm 2012, là tập đoàn công nghệ sinh học và dược phẩm quốc gia của Cuba, chịu trách nhiệm khoảng 50% hoạt động nghiên cứu của đất nước. Tập đoàn chuyên nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa các sản phẩm công nghệ cao như thuốc, hệ thống chẩn đoán và thiết bị y tế, nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng và tạo ra các sản phẩm xuất khẩu có giá trị cao.

Các loại dược phẩm nổi bật được nghiên cứu và phát triển bởi tập đoàn gồm có Heberprot-P (điều trị loét bàn chân do tiểu đường) và Hebermin (thuốc tái tạo mô), sinh phẩm Nimotuzumab (một kháng thể đơn dòng dùng để điều trị ung thư), vaccine VA-Mengoc-BC chống lại bệnh viêm màng não do não mô cầu nhóm huyết thanh BC và vaccine điều trị ung thư phổi CIMAvax.

Mới đây, BioCubaFarma cũng đăng ký và ứng dụng thuốc Nimotuzumab trong điều trị các khối u não, đầu và cổ. NeuralCIM, một sản phẩm sáng tạo khác của tập đoàn cho thấy hiệu quả trên 65% trong điều trị bệnh Alzheimer, giúp cải thiện tổn thương nhận thức ở một số bệnh nhân.

Trong đại dịch COVID-19, hai loại vaccine do BioCubaFarma phát triển đã được sử dụng rộng rãi là Soberana 02 và Abdala.