Thúc đẩy hợp tác số, thu hẹp khoảng cách các quốc gia Nam Bán cầu

Đại sứ Maroc tại Việt Nam Jamale Chouaibi nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ số đối với phát triển kinh tế, xã hội. Ảnh: Minh Thái/TTXVN

Phát biểu tại diễn đàn, Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam nhấn mạnh, kết nối số đang tạo ra những điều kiện mới để các quốc gia Nam Bán cầu mở rộng hợp tác, tăng cường trao đổi tri thức, dữ liệu, công nghệ và dịch vụ.

Thông qua môi trường số, các quốc gia có thêm cơ hội thúc đẩy thương mại, phối hợp nghiên cứu khoa học, chia sẻ nguồn lực và cùng giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển. Đây cũng là hướng đi giúp các nước tăng cường liên kết trên cơ sở lợi ích chung, phù hợp với điều kiện và nhu cầu của mỗi quốc gia.

Để phát huy những cơ hội này, cần thúc đẩy kết nối trên nhiều phương diện, từ phát triển hạ tầng và hoàn thiện chính sách đến tăng cường phối hợp trong thanh toán xuyên biên giới, bảo vệ dữ liệu và bảo đảm an ninh mạng. Hợp tác số không chỉ nhằm mở rộng khả năng kết nối mà còn cần tạo điều kiện để các quốc gia tham gia sâu hơn vào các hoạt động kinh tế, khoa học và công nghệ, qua đó nâng cao hiệu quả hợp tác và khả năng ứng phó với những thách thức chung.

Chia sẻ kinh nghiệm của Maroc, Đại sứ Maroc tại Việt Nam Jamale Chouaibi nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của công nghệ số đối với phát triển kinh tế, xã hội. Chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức cung cấp dịch vụ, tổ chức công việc và khả năng tiếp cận các cơ hội phát triển của người dân. Với Maroc, chiến lược chuyển đổi số quốc gia hướng tới thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến, phát triển nền kinh tế số và tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động đổi mới sáng tạo.

Đại sứ Jamale Chouaibi cho rằng, cần quan tâm đến khả năng tiếp cận và thụ hưởng thành quả chuyển đổi số của các nhóm dân cư, bởi sự phát triển của công nghệ không đồng nghĩa với việc mọi người đều có cơ hội như nhau. Vì vậy, mở rộng kết nối cần đi đôi với nâng cao khả năng sử dụng công nghệ và bảo đảm các cơ hội do chuyển đổi số mang lại được chia sẻ rộng rãi hơn, nhất là tại các quốc gia đang phát triển.

PGS, TS Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi phát biểu. Ảnh: Minh Thái/TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi cho biết, mặc dù kết nối Internet đã có những bước tiến đáng kể, khoảng cách số giữa các quốc gia và các nhóm dân cư vẫn còn lớn.

Theo số liệu được thông tin tại diễn đàn, năm 2025, thế giới có khoảng 6 tỷ người sử dụng Internet, tương đương 74% dân số, trong khi khoảng 2,2 tỷ người chưa được kết nối. Tại châu Phi, tỷ lệ sử dụng Internet chỉ khoảng 36%. Chênh lệch về khả năng tiếp cận giữa khu vực thành thị và nông thôn, giữa nam giới và nữ giới cho thấy những rào cản không chỉ nằm ở hạ tầng mà còn liên quan đến chi phí, thiết bị và kỹ năng sử dụng công nghệ.

Thực tế này đặt ra yêu cầu chuyển từ việc chỉ mở rộng độ phủ mạng sang bảo đảm người dân có thể tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số hiệu quả. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, các quốc gia cần quan tâm đến chính sách hỗ trợ người có thu nhập thấp, nâng cao kỹ năng số và tạo điều kiện để các nhóm dân cư dễ bị tổn thương không bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi số.

Đối với Việt Nam, kết nối số là một định hướng quan trọng trong quá trình phát triển. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Đây là cơ sở để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực công nghệ và phát huy vai trò của chuyển đổi số trong phát triển kinh tế - xã hội.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh: Minh Thái/TTXVN

Các đại biểu cho rằng, thúc đẩy kết nối số giữa các quốc gia Nam Bán cầu không chỉ dừng ở mở rộng hạ tầng và tăng số người sử dụng Internet mà cần bảo đảm người dân có khả năng tiếp cận, sử dụng hiệu quả và thụ hưởng lợi ích từ công nghệ. Kinh nghiệm châu Phi cho thấy, cần chú trọng thu hẹp khoảng cách số, nâng cao kỹ năng, bảo vệ dữ liệu cá nhân và hạn chế nguy cơ người dân bị loại trừ khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến. Đồng thời, các quốc gia cần tăng cường hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, hướng tới phát triển kinh tế số bao trùm và bền vững.