Thúc đẩy triển khai các dự án đường sắt trọng điểm theo nghị quyết Quốc hội

Theo đó, các cơ quan liên quan cần tập trung thực hiện ba nhóm dự án trọng điểm, gồm: đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; và các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng được giao chủ trì rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển lĩnh vực đường sắt. Yêu cầu đặt ra là vừa đẩy nhanh tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng và hiệu quả đầu tư theo các nghị quyết của Đảng và Quốc hội.

Công tác lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi cần được triển khai khẩn trương nhưng vẫn tuân thủ chặt chẽ quy trình kỹ thuật và pháp lý. Đồng thời, việc lựa chọn công nghệ, mô hình đầu tư và đối tác chiến lược phải được nghiên cứu toàn diện, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả kinh tế cũng như yêu cầu về quốc phòng - an ninh.

Các giải pháp tổng thể liên quan đến kiểm soát tiến độ, giải phóng mặt bằng, tái định cư, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ cũng được yêu cầu triển khai đồng bộ. Chính quyền các địa phương có dự án đi qua cần phối hợp chặt chẽ, bảo đảm ổn định đời sống và sinh kế cho người dân bị ảnh hưởng.

Thúc đẩy triển khai các dự án đường sắt trọng điểm theo nghị quyết Quốc hội. Ảnh minh họa

Đối với dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trọng tâm là hoàn thiện hành lang pháp lý để phát triển hệ thống vận tải đường sắt đồng bộ, hiện đại, có khả năng kết nối hiệu quả trong nước và quốc tế.

Quá trình triển khai cần đặc biệt chú trọng lựa chọn công nghệ phù hợp trong khuôn khổ đã được Quốc hội thông qua, hướng tới mục tiêu bảo đảm tính độc lập, tự chủ trong dài hạn. Bên cạnh đó, việc đánh giá tác động của công nghệ nước ngoài đối với chi phí vận hành, bảo trì và khả năng cân đối tài chính cũng được đặt ra nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư.

Các địa phương liên quan tiếp tục đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bảo đảm quyền lợi và ổn định cuộc sống cho người dân trong vùng dự án.

Đối với Hà Nội và TP.HCM, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và chính quyền địa phương tăng cường phối hợp triển khai các cơ chế, chính sách thí điểm, đồng thời thường xuyên rà soát, đánh giá để kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Một trong những định hướng quan trọng là hoàn thiện cơ chế phát triển đô thị theo mô hình TOD, đặc biệt là cơ chế tài chính đất đai, nhằm khai thác hiệu quả giá trị gia tăng từ quỹ đất gắn với hệ thống giao thông công cộng.

Song song đó, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cần được hoàn thiện theo hướng tiệm cận thông lệ quốc tế nhưng phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước. Các dự án đường sắt đô thị phải bảo đảm tính kết nối đồng bộ, nâng cao hiệu quả khai thác và từng bước giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Chính phủ cũng định hướng ưu tiên phát triển các dự án TOD tại những khu vực có tiềm năng cao, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị theo hướng tập trung, sử dụng hiệu quả hạ tầng và quỹ đất.