Thực hành nghi lễ tín ngưỡng Thờ Mẫu Thiên Y A Na hướng đến danh hiệu di sản UNESCO

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa vừa tổ chức Tọa đàm trao đổi kinh nghiệm lập hồ sơ khoa học Di sản văn hóa phi vật thể đề nghị UNESCO ghi danh “Thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na”. Tham dự sự kiện có Lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa; đại diện Cục Di sản văn hóa, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ nhân cùng đông đảo đại diện cộng đồng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu của Khánh Hòa và Ninh Bình.

Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na tại Tháp Bà Pô Nagar. (Nguồn: Báo Văn Hóa)

Làm rõ giá trị văn hóa đặc sắc

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về những giá trị nổi bật của thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na, đặc biệt là sự giao thoa, hỗn dung văn hóa được thể hiện trong quá trình hình thành và phát triển tín ngưỡng tại Khánh Hòa.

Các chuyên gia, nhà nghiên cứu cũng phân tích những đặc trưng trong không gian thực hành, hệ thống nghi lễ, âm nhạc, múa, trang phục và nghệ thuật trình diễn gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu.

Đây được xem là những yếu tố quan trọng góp phần nhận diện giá trị độc đáo của di sản, đồng thời làm rõ sức sống của di sản trong đời sống cộng đồng hiện nay.

Một nội dung đáng chú ý tại tọa đàm là việc chia sẻ kinh nghiệm của tỉnh Ninh Bình trong quá trình bảo vệ và phát huy giá trị di sản, cũng như xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” được UNESCO ghi danh.

Từ thực tiễn này, các nhà khoa học và nghệ nhân đã trao đổi về phương pháp tư liệu hóa, xác định giá trị di sản, vai trò của cộng đồng chủ thể và những yêu cầu cần lưu ý trong quá trình xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO.

Tiếp tục hoàn thiện hồ sơ theo chuẩn mực quốc tế

Trên cơ sở các ý kiến trao đổi, tọa đàm xác định những nhóm nội dung trọng tâm cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung để hoàn thiện hồ sơ khoa học “Thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na”, bảo đảm tính khoa học, đầy đủ và đáp ứng các yêu cầu theo chuẩn mực quốc tế.

Các đại biểu nhấn mạnh, bên cạnh việc làm rõ giá trị nổi bật của di sản, hồ sơ cần thể hiện rõ vai trò của cộng đồng thực hành trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy di sản; đồng thời đề xuất các giải pháp bảo vệ di sản phù hợp với đời sống đương đại.

Việc xây dựng hồ sơ được kỳ vọng góp phần tăng cường kết nối giữa các địa phương có cộng đồng thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu, thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể.

Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức triển khai các hoạt động thực hành, trình diễn một số giá đồng đặc sắc, qua đó giới thiệu trực tiếp những yếu tố nghệ thuật và nghi lễ tiêu biểu của di sản.

Hoạt động này đồng thời tạo không gian giao lưu chuyên môn, tăng cường kết nối giữa các nhà nghiên cứu, nghệ nhân và cộng đồng thực hành di sản của Khánh Hòa và Ninh Bình.

Việc tổ chức tọa đàm là bước thiết thực nhằm tiếp tục nghiên cứu, nhận diện và khẳng định các giá trị văn hóa đặc sắc của thực hành nghi lễ tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na, tạo cơ sở khoa học cho quá trình hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh trong thời gian tới.