Thực tiễn phong phú phản bác những chỉ trích báo chí Việt Nam

Bạn đọc tham quan không gian trưng bày Hội báo toàn quốc năm 2026

Bức tranh phong phú, sôi động về hoạt động báo chí

Có thể thấy chiến thuật của các thế lực thù địch, thiếu thiện chí là liên tục đưa ra những lời xuyên tạc, bịa đặt về báo chí Việt Nam. Chúng lặp đi lặp lại, quy kết, vu khống Việt Nam không có tự do báo chí; xuyên tạc Đảng, Nhà nước Việt Nam “quản” báo chí theo chế độ “đăng ký”, “kiểm duyệt” một cách “hà khắc”… Chúng đưa ra cái gọi là “Bảng xếp hạng chỉ số tự do báo chí thường niên”, nơi báo chí Việt Nam bị xếp ở vị trí cuối bảng. Đặc biệt, trong bối cảnh truyền thông số, chúng thường xuyên lợi dụng không gian mạng để phát tán thông tin xuyên tạc, bôi nhọ và gây nhiễu loạn dư luận. Những thông tin sai lệch và xuyên tạc này không chỉ gây chia rẽ và bất mãn trong xã hội, mà nguy hại hơn, nó tạo ra một hình ảnh sai lệch và thiếu chính xác về Việt Nam trong cộng đồng quốc tế, làm ảnh hưởng tiêu cực đến đánh giá của tổ chức quốc tế và các quốc gia về nhân quyền và phát triển xã hội tại Việt Nam.

Một số cơ quan truyền thông phương Tây thiếu thiện chí với Việt Nam, như: BBC, RFI, RFA, VOA… và các hội nhóm, các cá nhân phản động trên YouTube, Facebook mỗi khi có sự kiện, vụ việc cụ thể liên quan đến báo chí lại la lối, suy diễn, xuyên tạc tình hình trong nước. Với sự cổ xúy, giúp sức của các tổ chức thù địch, một số đối tượng phản động trong nước tự đứng ra thành lập các hội nhóm phi pháp nhằm cổ xúy cho cái gọi là “tự do báo chí”, “xã hội dân sự”.
Từ việc xuyên tạc, bịa đặt về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước Việt Nam về báo chí, nhiều tổ chức và trang mạng xã hội phản động kêu gọi thay đổi thể chế chính trị, xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, thay đổi chính sách với những luận điệu xảo trá như “Thể chế hiện nay không tạo môi trường để thay đổi báo chí được, mà phải thay đổi thể chế sâu rộng”; “Nhà nước phải cho phép báo chí tư nhân hoạt động”… Nhưng sự phát triển mạnh mẽ, thực chất của nền báo chí cách mạng, gắn chặt với từng chuyển động của đời sống kinh tế-xã hội, chính là minh chứng sống động về vai trò và vị trí của báo chí, về quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí ở Việt Nam, đồng thời là lời bác bỏ đanh thép đối với mọi luận điệu suy diễn, vô căn cứ và xuyên tạc sự thật.

Trên thực tế, quyền tự do báo chí ở Việt Nam đã được quy định đầy đủ trong hiến pháp và luật pháp. Điều 25, Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ghi rõ: “Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”. Điều 13, Luật Báo chí 2016 quy định: “Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận trên báo chí và để báo chí phát huy đúng vai trò của mình”.

Từ những ấn phẩm báo chí đầu tiên được xuất bản trong điều kiện hoạt động bí mật, sau hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam đã phát triển vượt bậc. Tính đến tháng 12-2025, cả nước có hơn 700 cơ quan báo chí, gần 21.000 nhà báo được cấp thẻ trong cả lĩnh vực báo chí in, báo chí điện tử và phát thanh, truyền hình. Nhiều cơ quan báo chí đã hình thành mô hình báo và phát thanh - truyền hình, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả tuyên truyền. Đặc biệt, chúng ta có thể chứng kiến bức tranh phong phú, sôi động về hoạt động của hàng trăm cơ quan báo chí hiện diện trên mọi loại hình, từ báo in, phát thanh, truyền hình, báo điện tử đến các nền tảng truyền thông số, cùng nội dung phong phú, đa dạng liên quan đến mọi mặt của đời sống xã hội được phản ánh trên báo chí. Trải qua hơn một thế kỷ đồng hành cùng những bước chuyển mình của đất nước, báo chí Việt Nam đã và đang giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối thông tin, lan tỏa những giá trị nhân văn và truyền cảm hứng tích cực đến cộng đồng.

Báo chí phải chủ động “vươn mình”

Cùng với hành trình vươn mình, phát triển mạnh mẽ của dân tộc hướng tới tương lai, báo chí Việt Nam cũng đang đối mới mạnh mẽ. Sứ mệnh của báo chí là phải tạo động lực, truyền cảm hứng, khơi dậy khát vọng phát triển, kiến tạo những giá trị mới cao đẹp và vĩ đại hơn cho đất nước; thổi bùng khát vọng về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, giàu lòng nhân ái; lan tỏa sâu rộng khát vọng đó đến mọi tầng lớp nhân dân, trong toàn xã hội, biến thành ý chí, quyết tâm và hành động.

Phát biểu tại cuộc gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu đoạt Giải Báo chí quốc gia qua các năm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh báo chí phải góp phần củng cố niềm tin xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đấu tranh với thông tin sai trái, thù địch là nhiệm vụ thường xuyên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng một tác phẩm báo chí tốt không nhất thiết phải dùng lời lẽ “đao to búa lớn”. Điều quan trọng là bài báo đó phản ánh sự thật, có ích, có trách nhiệm và chạm đến vấn đề xã hội đang cần được giải quyết. Đây là trọng trách, là mệnh lệnh của thời đại, mà muốn thực hiện được, đội ngũ những người làm báo phải nhận thức rõ sứ mệnh của báo chí là phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân; phải hiểu rõ những giá trị giúp định hình báo chí Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đó là luôn tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, lợi ích của nhân dân; không ngừng đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ hiện đại; đồng thời nâng cao trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp trong công cuộc xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Nếu trước đây báo chí chủ yếu làm nhiệm vụ truyền tải thông tin, thì ngày nay báo chí phải thực hiện nhiệm vụ quan trọng là kiến tạo niềm tin. Kiến tạo niềm tin bằng cách cung cấp những thông tin có giá trị thiết thực đối với đời sống mỗi người dân. Kiến tạo niềm tin bằng khả năng giải thích những vấn đề phức tạp một cách khách quan, khoa học và thuyết phục. Kiến tạo niềm tin bằng sự chính xác, bằng tính chuyên nghiệp và bằng trách nhiệm xã hội. Từ người phản ánh hiện thực, báo chí trở thành lực lượng góp phần định hình nhận thức xã hội và thúc đẩy phát triển đất nước. Đặc biệt, trong thời đại công nghệ số, khi mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một cơn bão thông tin khổng lồ, báo chí không thể chọn cách chạy đua về tốc độ đưa tin mà phải giữ vai trò bằng sự tin cậy, tính kiểm chứng và những góc nhìn sâu sắc. Bởi vì công nghệ có thể tạo ra nội dung nhanh hơn, AI có thể tổng hợp thông tin nhanh hơn, nhưng niềm tin không thể được tạo ra bằng thuật toán. Niềm tin chỉ có thể được tạo ra bằng sự thật thông qua nỗ lực có trách nhiệm và sự tận tâm của người làm báo.

Xã hội càng phát triển thì báo chí càng có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống. Đó vừa là niềm vinh dự lớn, nhưng cũng đặt ra những yêu cầu và trách nhiệm nặng nề đối với những người làm báo. Trong thời đại mới, khi dân tộc Việt Nam “vươn mình”, thì báo chí cũng phải chủ động “vươn mình” để khẳng định vai trò dẫn dắt và định hướng phát triển bền vững.