'Thức tỉnh' kho tàng di sản bằng mỹ thuật ứng dụng và thiết kế đương đại

Quang cảnh hội thảo.

Ngày 29/10, tại Trường Đại học Nghệ thuật, Đại học Huế (ĐH Nghệ thuật Huế), Hội thảo khoa học quốc tế “Mỹ thuật ứng dụng và Di sản: Từ giá trị truyền thống đến thiết kế đương đại” chính thức khai mạc. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà quản lý, chuyên gia, nghệ sĩ và nhà thiết kế trong nước cũng như quốc tế, mở ra những góc nhìn độc đáo về việc chuyển hóa kho tàng văn hóa dân tộc thành các sản phẩm sáng tạo đương đại.

Hội thảo do Trường ĐH Nghệ thuật Huế phối hợp với Trường Đại học Udon Thani Rajabhat (Thái Lan) cùng các đơn vị đồng hành tổ chức. Diễn ra trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp văn hóa, hội thảo trở thành một diễn đàn học thuật quy mô với sự đóng góp của 117 bài nghiên cứu từ 143 lượt tác giả.

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự Hội thảo.

Kho tàng di sản Cố đô: "Mỏ vàng" cho ngôn ngữ thiết kế mới

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND TP Huế nhấn mạnh, Huế là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, sở hữu gần 1.000 di tích được kiểm kê cùng 8 di sản được UNESCO vinh danh thuộc các loại hình vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu. Hệ thống kiến trúc cung đình, lăng tẩm, nhà vườn cùng Nhã nhạc, Mộc bản, Châu bản, Cửu Đỉnh... vừa là niềm tự hào dân tộc, vừa là nguồn tư liệu và cảm hứng sáng tạo dồi dào cho giới nghệ sĩ và thiết kế.

Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND TP Huế phát biểu khai mạc Hội thảo khoa học quốc tế.

Trong thông điệp gửi tới hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong khẳng định di sản không phải là một quá khứ khép kín hay tĩnh lặng, mà là dòng chảy tri thức và thẩm mỹ liên tục nuôi dưỡng các giá trị tương lai. Trong thời đại số và hội nhập quốc tế, sự giao thoa giữa di sản truyền thống với mỹ thuật ứng dụng chính là chìa khóa giúp di sản không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn nguyên trạng mà tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống xã hội.

Đồng tình với quan điểm trên, GS.TS Trương Quốc Bình, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ ra rằng di sản văn hóa chứa đựng hệ thống giá trị phong phú về đường nét, màu sắc, chất liệu, hoa văn và kỹ thuật tạo hình.

GS.TS Trương Quốc Bình, nguyên Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch góp ý nhiều ý kiến thiết thực.

Khi được nghiên cứu và giải mã đúng đắn, các yếu tố nghệ thuật truyền thống trong điêu khắc, hội họa, trang phục hay nghề thủ công sẽ gợi mở vô số ý tưởng cho thiết kế đồ họa, bao bì, quà tặng văn hóa, thời trang, nội thất và các sản phẩm du lịch đương đại. Đây chính là cầu nối tự nhiên giữa ký ức văn hóa với nhu cầu thẩm mỹ mới của xã hội.

Ông Asadang Suwanpakdee Phó Hiệu trưởng Trường Quốc tế, Đại học Udon Thani Rajabhat (Thái Lan).

Đưa di sản vào không gian sống, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng

Không chỉ dừng lại ở những cuộc thảo luận lý thuyết, hội thảo tập trung tìm kiếm các giải pháp thực tiễn nhằm biến các giá trị di sản thành sản phẩm có tính ứng dụng cao, mang lại giá trị kinh tế - xã hội và phục vụ lợi ích cộng đồng.

Ông Trần Hữu Thùy Giang đánh giá cao sáng kiến tổ chức hội thảo, đồng thời khẳng định việc kết nối di sản với mỹ thuật ứng dụng và thiết kế đương đại sẽ giúp đưa văn hóa Huế hiện diện rõ nét hơn trong sản phẩm, dịch vụ và không gian sống hàng ngày.

Đại biểu quốc tế tham dự Hội thảo.

“Hướng đi này không chỉ góp phần phát triển du lịch, đẩy mạnh công nghiệp văn hóa mà còn trực tiếp tạo sinh kế cho người dân địa phương và nuôi dưỡng tình yêu di sản ở thế hệ trẻ. Tuy nhiên, cũng lưu ý quá trình sáng tạo phải dựa trên sự thấu hiểu, tôn trọng giá trị cốt lõi của di sản, đồng thời tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, nhà thiết kế, nghệ nhân, doanh nghiệp và cộng đồng” - Phó Chủ tịch UBND TP Huế nhấn mạnh.

Ở góc độ cơ sở đào tạo, TS Phan Lê Chung, Phó Hiệu trưởng Phụ trách Trường ĐH Nghệ thuật Huế chia sẻ, Hội thảo là nơi gặp gỡ của những ý tưởng và kinh nghiệm nhằm biến di sản thành nguồn lực văn hóa tạo ra giá trị mới. Việc khai thác di sản cần đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, vừa giữ gìn tính nguyên bản vừa khuyến khích tư duy đổi mới, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.

TS Phan Lê Chung, Phó Hiệu trưởng Phụ trách Trường ĐH Nghệ thuật Huế phát biểu.

Sự thành công của Hội thảo quốc tế lần này kỳ vọng sẽ khởi đầu cho nhiều dự án nghiên cứu, đào tạo và sáng tác thực tế tại địa phương. Qua đó, di sản Cố đô Huế nói riêng và di sản Việt Nam nói chung sẽ tiếp tục đồng hành, tỏa sáng cùng sự phát triển của xã hội hiện đại.