Thước đo hiệu quả thực chất trong phòng, chống ma túy

Triệt phá nhiều, nguy cơ tái phức tạp vẫn còn

Những năm gần đây, công tác phòng, chống ma túy luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của lực lượng Công an. Nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm ma túy đã được triển khai đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, với tinh thần quyết liệt, liên tục, không có “vùng cấm”. Hàng loạt đường dây, ổ nhóm, điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy bị phát hiện, triệt xóa; nhiều đối tượng cầm đầu, chủ mưu bị bắt giữ, xử lý nghiêm minh trước pháp luật.

Cơ quan chức năng giám định tang vật có chứa chất ma túy. Ảnh: Cơ quan chức năng cung cấp

Theo báo cáo của Cục Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy ( Cục C04), Bộ Công an, từ tháng 9/2025 đến nay, lực lượng công an đã đấu tranh, giải quyết, loại khỏi danh sách 336 điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy; bắt giữ 1.273 đối tượng; phát hiện, xử lý 537 vụ với 1.116 đối tượng mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép chất ma túy. Nhiều địa phương đã chủ động tham mưu xây dựng chương trình, kế hoạch, đề án xã, phường, tỉnh, thành phố “không ma túy” đến năm 2030, tạo nền tảng cho phòng ngừa bền vững.

Những con số này phản ánh nỗ lực rất lớn, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, các ngành trong cuộc chiến đầy cam go với “cái chết trắng”. Tuy nhiên, tại hội nghị giao ban đánh giá kết quả thực hiện Kế hoạch số 483 về tổng rà soát, phát hiện, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, người bị quản lý sau cai; đấu tranh triệt xóa các điểm, tụ điểm phức tạp về ma túy và công tác quản lý nhà nước về cai nghiện, quản lý sau cai mới đây, các đơn vị, địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận: dù triệt phá mạnh nhưng nguy cơ tái phức tạp về ma túy vẫn hiện hữu nếu không quản lý chặt từ cơ sở. Ở một số nơi, công tác rà soát người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy chưa thật sự sát thực tế; việc quản lý đối tượng bán lẻ, điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy còn sơ hở; trách nhiệm của một số tập thể, cá nhân chưa được xác định rõ.

Cục trưởng Cục C04, Bộ Công an, Thiếu tướng Ngô Thanh Bình phát biểu tại hội nghị

Thực tiễn cũng cho thấy, ma túy không “biến mất” sau mỗi đợt cao điểm, mà có xu hướng thay đổi phương thức hoạt động, dịch chuyển địa bàn, ẩn mình sâu hơn trong các khu dân cư, khu nhà trọ công nhân, khu công nghiệp, cơ sở kinh doanh có điều kiện. Nếu chỉ tập trung “đánh” mà thiếu giải pháp “giữ”, các điểm nóng mới hoàn toàn có thể hình thành, khiến thành quả đấu tranh bị xói mòn.

Giữ “sạch” địa bàn phải bắt đầu từ giảm cầu, cai nghiện

Theo báo cáo của Cục C04, hiện nay, cả nước có 77 cơ sở cai nghiện ma túy công lập đang quản lý, tổ chức cai nghiện cho gần 47.000 người. Công tác cai nghiện được triển khai theo hướng bài bản, khoa học, nhân văn: từ giáo dục chính trị, pháp luật, kỹ năng sống, dạy văn hóa, xóa mù chữ đến tư vấn tái hòa nhập cộng đồng. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động phối hợp, tiếp nhận người sau cai vào làm việc, góp phần hạn chế nguy cơ tái nghiện.

Học viên trong giờ lao động sản xuất tại Cơ sở cai nghiện số 4, Công an TP. Hà Nội

Tuy nhiên, để giữ “sạch” địa bàn, cai nghiện thôi là chưa đủ, cần quản lý sau cai, đây được xem là khâu then chốt, quyết định hiệu quả lâu dài. Bởi, nếu người sau cai không được theo dõi, hỗ trợ việc làm, ổn định cuộc sống, nguy cơ tái nghiện vẫn rất lớn, kéo theo nhiều hệ lụy về an ninh, trật tự.

Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long khẳng định: giảm cầu và cai nghiện ma túy là giải pháp đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định trong việc giữ “sạch” địa bàn sau triệt phá. Đây không chỉ là biện pháp kéo giảm tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự mà còn thể hiện rõ tính nhân văn, nhân đạo sâu sắc, cứu nhiều con người, nhiều gia đình khỏi vòng xoáy ma túy, tạo môi trường xã hội lành mạnh cho phát triển kinh tế - xã hội". Nếu làm tốt công tác cai nghiện, giảm cầu, giảm tác hại của ma túy sẽ cứu được nhiều con người, nhiều gia đình khỏi tan nát, giúp nhiều thanh niên không sa ngã vào con đường phạm tội" - Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh.

Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thượng tướng Nguyễn Văn Long phát biểu

Do đó, Thượng tướng Nguyễn Văn Long đề nghị Công an các địa phương xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu; thực hiện rà soát, quản lý theo tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả; triệt phá đến đâu phải giữ sạch đến đó, tuyệt đối không để tái diễn tình hình phức tạp về ma túy. Địa phương nào để xảy ra tình trạng tái phức tạp, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm.

Công an cấp xã được xác định là lực lượng nòng cốt trong việc giữ “sạch” từ cơ sở. Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng” phải được thực hiện thực chất, tập trung vào các khu nhà trọ, khu công nghiệp, cơ sở kinh doanh có điều kiện; chủ động test ma túy, quản lý chặt các đối tượng có biểu hiện loạn thần, “ngáo đá”, không để người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy gây án.

Cùng với đó, Cục C04 cần khẩn trương tham mưu hoàn thiện các quy định về giám sát người nghiện, người sau cai gắn với Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi); tổ chức kiểm tra, đánh giá thực chất các cơ sở cai nghiện; đổi mới phương thức điều trị, nhân rộng mô hình hiệu quả; đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối tại các cơ sở cai nghiện.

Hải Thanh