Thuốc tiêm thử nghiệm giúp giảm mỡ nội tạng hiệu quả mà không cần phẫu thuật?

Tại hội nghị thường niên của Hiệp hội Nghiên cứu Đái tháo đường châu Âu diễn ra tại thành phố Milan (Italia) cuối tháng 9 - đầu tháng 10 vừa qua, các nhà khoa học đã công bố kết quả sơ bộ về một loại thuốc tiêm có khả năng làm giảm lượng mỡ nằm sâu trong ổ bụng - vùng mà các thủ thuật hút mỡ hay tạo hình thành bụng thông thường không thể can thiệp tới. 

Khác với lớp mỡ dưới da có thể dễ dàng nhận biết bằng tay véo, mỡ nội tạng lại nằm quây quanh gan, ruột cùng nhiều cơ quan quan trọng khác. Loại mỡ này hoạt động chuyển hóa rất mạnh, góp phần gây ra tình trạng kháng insulin, đái tháo đường loại 2 cùng nhiều bệnh lý tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. 

Một nghiên cứu gần đây của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, được công bố hồi tháng 3, còn cho thấy mỡ nội tạng liên quan mật thiết đến nguy cơ suy tim hơn cả chỉ số khối cơ thể (BMI). Vì vậy, những người có vòng bụng lớn, dù cân nặng chưa vượt ngưỡng, vẫn phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn.

Một loại thuốc tiêm thử nghiệm có thể kích thích tế bào mỡ tự hủy, nhằm giảm lượng mỡ nội tạng mà không cần phẫu thuật. Ảnh minh họa: iStock

Để giải quyết bài toán này, một sản phẩm mang tên CBL-514, do hãng dược Caliway Biopharmaceuticals ở thành phố Tân Bắc thuộc Đài Loan (Trung Quốc) phát triển, đã ra đời với cơ chế hoàn toàn khác biệt. 

Thay vì chỉ làm tế bào mỡ co nhỏ lại như các phương pháp giảm cân thông thường, thuốc kích hoạt một cơ chế gọi là apoptosis, tức quá trình tế bào tự phân rã và chết đi theo chương trình sinh học. 

Nhóm nghiên cứu khẳng định, CBL-514 nhắm chọn lọc hoàn toàn vào các mô mỡ mà không gây tổn hại đến những tế bào lành xung quanh. Điểm đáng chú ý là các phương pháp thông thường chỉ khiến tế bào mỡ teo đi, trong khi chúng vẫn nguyên vẹn và sẵn sàng phình to trở lại khi có cơ hội.

Nhằm kiểm chứng tác động thực tế lên vùng mỡ nội tạng, các chuyên gia gồm Tiến sĩ W. Timothy Garvey từ Đại học Alabama cơ sở Birmingham (Mỹ) và nhà nghiên cứu Yu-Fang Ling từ Caliway đã tiến hành phân tích lại hình ảnh cộng hưởng từ từ 2 thử nghiệm giai đoạn 2 mang tên CBL-0204 và CBL-0205 trên nhóm tình nguyện viên. 

Kết quả cho thấy 4 tuần sau lần tiêm cuối, thể tích mỡ nội tạng ở nhóm dùng thuốc đã giảm đáng kể trong khi nhóm đối chứng lại tăng lên. Ở các kỳ đo tiếp theo, khoảng cách hiệu quả giữa 2 nhóm tiếp tục được nới rộng, cho thấy tác động duy trì lâu dài của liệu pháp mới này. 

Về mặt an toàn, các phản ứng phụ được ghi nhận từ những tình nguyện viên chủ yếu chỉ là đau hoặc sưng nhẹ tại chỗ tiêm, và tự biến mất sau đó mà không xuất hiện biến cố bất lợi nghiêm trọng nào.

Bên cạnh đó, các thử nghiệm trước đây cũng ghi nhận khả năng giảm mỡ dưới da vùng bụng hiệu quả của CBL-514, mà không làm thay đổi đáng kể tổng trọng lượng cơ thể người dùng.  

“Chúng tôi kỳ vọng bệnh nhân sẽ hài lòng với hiệu quả thẩm mỹ như vòng bụng phẳng hơn nhờ giảm mỡ dưới da. Nhưng điều quan trọng với sức khỏe là việc giảm cân nặng, mất mỡ nội tạng cùng những cải thiện về huyết áp, cholesterol đi kèm”, Tiến sĩ Garvey cho biết.

Dù vậy, giới nghiên cứu cũng thừa nhận những lợi ích sức khỏe toàn diện này vẫn cần thêm thời gian và dữ liệu lâm sàng chứng minh. Bên cạnh đó, nhóm phát triển vẫn đang tìm hướng giải quyết một vấn đề nhiều người dùng thuốc giảm cân hiện nay gặp phải, đó là tăng cân trở lại sau khi ngừng thuốc.

Giới chuyên môn độc lập cũng giữ thái độ thận trọng, khi cho rằng dữ liệu trên người hiện tại chưa đủ để khẳng định hoàn toàn các lợi ích cải thiện sức khỏe tổng thể. Những câu hỏi liên quan đến sự phân bố mỡ hay khả năng kiểm soát đường huyết vẫn cần được giải đáp qua các nghiên cứu quy mô lớn hơn trong tương lai.

Hiện tại, CBL-514 vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 với quy mô mở rộng, và kết quả chính thức dự kiến sẽ công bố vào cuối năm sau. Nếu thành công, điều này sẽ đánh dấu một bước ngoặt mới trong lĩnh vực điều trị béo phì.