Thương mại điện tử: đường băng mới cho hàng Việt ra thế giới

Thương hiệu Việt bước ra thị trường

VIFON đã có khoảng 30 năm hiện diện tại Mỹ qua hệ thống phân phối truyền thống. Tháng 5/2026, doanh nghiệp này mở gian hàng trên TikTok Shop tại thị trường này. Chỉ sau thời gian đầu thử nghiệm, doanh số trên TikTok Shop cao gấp khoảng 3-4 lần một số kênh thương mại điện tử khác mà VIFON đang cùng lúc xây dựng tại Mỹ. Quan trọng hơn, doanh nghiệp tiếp cận được thêm những khách hàng trước đó chưa biết đến thương hiệu.

Thương mại điện tử mở toang cách cửa cho hàng Việt ra thế giới.

Điều đáng nói là VIFON không thay kênh cũ bằng kênh mới. Hệ thống phân phối truyền thống vẫn là nền, còn TikTok Shop giúp doanh nghiệp mở rộng thêm tệp khách hàng. Với doanh nghiệp nhỏ, cách thử thị trường này càng đáng giá vì họ không phải ngay từ đầu bỏ chi phí lớn để xây dựng mạng lưới phân phối.

Theo Bộ Công Thương, thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5%, tương đương khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng. Ở phạm vi toàn cầu, thương mại điện tử xuyên biên giới năm 2024 đạt khoảng 791,5 tỷ USD và được dự báo tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới.

Số liệu mới nhất của Amazon Global Selling cho thấy doanh nghiệp Việt đang tăng tốc khá nhanh trên kênh này. Trong 12 tháng tính đến ngày 31/7/2025, số sản phẩm do đối tác bán hàng Việt Nam bán trên Amazon tăng khoảng 35% so với cùng kỳ. Doanh số từ các sản phẩm có thương hiệu tăng hơn 40%, số nhà bán hàng Việt đạt doanh số trên 1 triệu USD mỗi năm tăng 60%. Lượng hàng được xử lý qua dịch vụ hoàn thiện đơn hàng FBA cũng tăng gần 40%.

Con số tăng hơn 40% của hàng có thương hiệu đáng chú ý hơn cả. Hàng Việt đã hiện diện ở nhiều thị trường từ lâu, nhưng phần lớn doanh nghiệp vẫn quen với gia công hoặc cung ứng cho thương hiệu nước ngoài. Khi doanh số hàng mang thương hiệu riêng tăng nhanh, doanh nghiệp có thêm cơ hội bán sản phẩm bằng chính tên tuổi của mình.

Ông Võ Thanh Tòng - Quản lý Tài khoản Cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam cho rằng thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở rộng đáng kể khả năng tham gia thị trường quốc tế của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo ông, doanh nghiệp Việt có lợi thế ở nhiều nhóm hàng như gỗ, nội thất, dệt may, đồ gia dụng, chăm sóc sức khỏe và thực phẩm. Nhưng làm được hàng tốt chưa đủ. Doanh nghiệp phải hiểu nhu cầu từng thị trường, chọn đúng sản phẩm, bảo hộ thương hiệu, tổ chức tồn kho và giao nhận phù hợp, đồng thời xây dựng năng lực vận hành đủ tốt để phục vụ cả khách hàng B2C lẫn B2B.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhiều cơ hội lên sàn thế giới.

Bộ Công Thương đã đưa thương mại điện tử xuyên biên giới vào Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026–2030. Mục tiêu đến năm 2030 có 70% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, 60% doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trên các nền tảng, cùng với yêu cầu phát triển logistics, thanh toán, nhân lực số và tăng giao dịch xuyên biên giới.

Giữ khách hàng mới là đường dài

Amazon chủ yếu đón những người mua đã có nhu cầu khá rõ. TikTok Shop lại tiếp cận theo cách khác, dùng video ngắn, livestream và nhà sáng tạo nội dung để đưa sản phẩm tới người dùng ngay cả khi trước đó họ chưa biết tên thương hiệu.

Ngày 3/9/2026, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương phối hợp TikTok Shop công bố sáng kiến “Beyond Vietnam – Hàng Việt cất cánh”. Chương trình trước mắt tập trung hỗ trợ doanh nghiệp Việt tại Mỹ và Trung Quốc, sau đó hướng đến các thị trường phù hợp khác trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Năm 2026, chương trình đặt mục tiêu đào tạo khoảng 500 doanh nghiệp, lựa chọn 50 doanh nghiệp có mức độ sẵn sàng cao để tư vấn chuyên sâu và hỗ trợ ít nhất 10 doanh nghiệp đạt 1.000 đơn hàng đầu tiên ở thị trường nước ngoài.

Bà Trần Thị Tân - Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Quan hệ Đối tác chiến lược TikTok Shop Việt Nam cho rằng doanh nghiệp Việt đã tích lũy được nhiều kỹ năng từ vài năm phát triển thương mại điện tử trong nước, từ video ngắn, livestream đến hợp tác với nhà sáng tạo. Khi ra thị trường ngoài nước, những kỹ năng đó vẫn hữu ích, nhưng cách kể câu chuyện sản phẩm phải thay đổi theo ngôn ngữ, thói quen tiêu dùng và cách tiếp nhận của người bản địa. Một thương hiệu còn xa lạ vẫn có thể được người dùng phát hiện qua nội dung, nhưng để chuyển lượt xem thành đơn hàng và giữ được khách còn phụ thuộc vào sản phẩm, giá, dịch vụ và khả năng vận hành.

Vifon là ví dụ khá rõ cho cách một kênh bán mới có thể bổ sung cho mạng lưới đã có. Sau hàng chục năm bán hàng tại Mỹ qua hệ thống phân phối truyền thống, doanh nghiệp vẫn tìm được thêm khách hàng khi thử TikTok Shop. Với VIFON, kênh mới không thay thế kênh cũ, nhưng giúp thương hiệu tiếp cận thêm người mua và có thêm dữ liệu về cách sản phẩm được đón nhận.

Bán trực tiếp cũng có nghĩa doanh nghiệp tự gánh nhiều phần việc hơn. Thực phẩm vào Mỹ phải đáp ứng tiêu chuẩn và quy định của thị trường Mỹ. Hàng vào châu Âu chịu yêu cầu ngày càng chặt về truy xuất nguồn gốc, bao bì, môi trường. Đồ gỗ, nội thất lại chịu áp lực lớn về vận chuyển và lưu kho. Một sản phẩm bán tốt nhưng chi phí logistics quá cao vẫn có thể không mang lại lợi nhuận.

Doanh nghiệp Việt có lợi thế ở nhiều nhóm hàng như gỗ, nội thất, dệt may, đồ gia dụng, chăm sóc sức khỏe và thực phẩm.

Theo ông Võ Thanh Tòng, việc đưa sản phẩm lên sàn mới chỉ là bước khởi đầu. Hiện tại, số nhà bán hàng triệu USD của Việt Nam tăng nhanh trên Amazon nhưng để đạt được quy mô đó, doanh nghiệp phải có năng lực vận hành, quản trị thương hiệu và nguồn lực đủ dài. Kênh thương mại điện tử có thể giúp giảm chi phí tiếp cận thị trường nhưng những yêu cầu về chất lượng, pháp lý và dịch vụ vẫn phải được đáp ứng đầy đủ.

Ở góc độ thương mại điện tử khám phá, bà Trần Thị Tân nhấn mạnh doanh nghiệp không thể bê nguyên cách bán hàng tại Việt Nam sang Mỹ hay Trung Quốc. Nhà sáng tạo bản địa, ngôn ngữ, cách sử dụng sản phẩm và thói quen mua hàng đều khác. Nội dung có thể giúp sản phẩm được biết đến nhanh, nhưng chất lượng và trải nghiệm mua hàng mới quyết định khách có quay lại hay không.

Với hàng Việt, thước đo đáng quan tâm không phải có thêm bao nhiêu gian hàng trên Amazon hay TikTok Shop mà sau những đơn hàng đầu tiên, có bao nhiêu doanh nghiệp bán đều, giữ được khách và tạo được chỗ đứng cho thương hiệu của mình.