Thương mại điện tử tăng trưởng, hàng nghìn shop nhỏ chịu áp lực thanh lọc

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục tăng trưởng ở mức hai chữ số trong 6 tháng đầu năm 2026, trở thành một động lực quan trọng của kinh tế số. Theo Báo cáo ngành Thương mại điện tử tháng 9 của Công ty CP Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS), tổng giá trị giao dịch (GMV) trên 4 nền tảng lớn gồm Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki ước đạt 264.800-291.600 tỷ đồng.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng đang có sự thay đổi. Nhóm hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) nổi lên với doanh số khoảng 1,8 tỷ USD, tăng 20% so với cùng kỳ. Các sản phẩm chăm sóc nhà cửa và sữa là những nhóm đóng góp đáng kể vào mức tăng này.

Trong khi đó, hai ngành hàng vốn chiếm ưu thế là làm đẹp và thời trang đang có dấu hiệu chậm lại. Tốc độ tăng trưởng lần lượt đạt 18% và 12%, thấp hơn so với giai đoạn cuối năm 2025.

Khoảng cách giữa hai nhóm dẫn đầu và phần còn lại ngày càng lớn

Shopee tiếp tục đứng đầu thị trường với GMV khoảng 144.300 tỷ đồng, tương đương 5,5 tỷ USD, chiếm hơn 55% thị phần và tăng 15% so với cùng kỳ.

TikTok Shop tiếp tục là nền tảng có tốc độ tăng trưởng đáng chú ý nhất trong nhóm dẫn đầu. GMV đạt khoảng 115.000 tỷ đồng, tương đương 4,4 tỷ USD, tăng 27%. Đà tăng này giúp TikTok Shop tiếp tục thu hẹp khoảng cách với Shopee.

Trong khi đó, thị phần của Lazada và Tiki ngày càng thu hẹp. Tổng GMV của hai nền tảng chỉ chiếm khoảng 2% thị trường. Lazada ghi nhận GMV 4.400 tỷ đồng, giảm 23%; còn Tiki tăng 33% nhưng quy mô giao dịch chỉ đạt khoảng 1.100 tỷ đồng.

Không chỉ thay đổi về quy mô thị phần, giá trị đơn hàng cũng có xu hướng tăng trên cả 4 nền tảng. Tiki dẫn đầu về giá trị trung bình mỗi sản phẩm, khoảng 469.800 đồng, tiếp đến là Lazada với 227.900 đồng.

Nhà bán hàng nhỏ lẻ chịu áp lực thanh lọc

Cùng với sự tập trung thị phần, số lượng nhà bán hàng trên các sàn cũng giảm đáng kể. Trong nửa đầu năm, số cửa hàng ngoài hệ thống Mall giảm 27%, còn khoảng 417.000 shop. Số cửa hàng Mall cũng giảm 25%, xuống khoảng 20.000.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn cạnh tranh cao hơn. Những nhà bán hàng thiếu năng lực vận hành, khó duy trì doanh số hoặc không đáp ứng được các yêu cầu ngày càng cao của nền tảng có xu hướng bị loại khỏi cuộc chơi.

Bức tranh thương mại điện tử nửa đầu năm 2026 vì vậy đang cho thấy hai xu hướng song song: thị trường tiếp tục mở rộng về giá trị giao dịch, nhưng thị phần và dòng tiền ngày càng tập trung vào những nền tảng lớn cùng các nhà bán hàng có khả năng vận hành chuyên nghiệp.