Thương mại điện tử trước yêu cầu quản lý và phát triển bền vững

Yêu cầu cấp thiết về quản lý và phát triển bền vững

Chiều 2/2/2026, trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) tổ chức Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý - Định hướng phát triển xanh, bền vững”.

Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh, ngày càng giữ vai trò trụ cột trong hệ thống phân phối hiện đại và tác động sâu rộng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hiệu quả chuỗi cung ứng cũng như trải nghiệm người tiêu dùng.

Trong bối cảnh mở rộng thị trường và đa dạng hóa mô hình kinh doanh số, thương mại điện tử đồng thời đặt ra các yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương thị trường, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, truy xuất trách nhiệm và thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, tuần hoàn trong toàn bộ chuỗi giá trị số.

Diễn đàn “Toàn cảnh Thương mại điện tử: Nâng cao năng lực quản lý - Định hướng phát triển xanh, bền vững”.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương cho biết, diễn đàn được tổ chức ngay từ đầu năm 2026 nhằm kịp thời cập nhật, hướng dẫn và thống nhất triển khai trước khi các cơ chế, chính sách mới bước vào giai đoạn thực thi. Qua đó, hỗ trợ các địa phương và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, tuân thủ hiệu quả, giảm rủi ro và nâng cao chất lượng phát triển.

Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tái định hình sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. “Trong bối cảnh đó, thương mại điện tử đã trở thành kênh phân phối quan trọng, góp phần kết nối trực tiếp doanh nghiệp với người tiêu dùng, thúc đẩy mở rộng thị trường cho hàng hóa Việt Nam”, ông Hoàng Ninh nói.

Ông Hoàng Ninh, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phát biểu khai mạc Diễn đàn.

Thời gian qua, thương mại điện tử duy trì mức tăng trưởng bình quân khoảng 25%/năm; năm 2025, quy mô bán lẻ ước đạt 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến. Sự phát triển nhanh và rộng của thị trường đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương, minh bạch thông tin, bảo vệ người tiêu dùng và tuân thủ pháp luật, nhằm bảo đảm thương mại điện tử phát triển bền vững.

Năm 2026 có ý nghĩa bản lề đối với thương mại điện tử khi Luật Thương mại điện tử bước vào giai đoạn thực thi; đồng thời là năm mở đầu triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới phát triển xanh, tuần hoàn, bền vững, gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng tăng trưởng. Trọng tâm trong giai đoạn này là tổ chức triển khai thống nhất, thông suốt từ Trung ương đến địa phương, bảo đảm rõ trách nhiệm và rõ kết quả.

Tuy nhiên, theo Phó Cục trưởng Hoàng Ninh, thực tiễn cho thấy mức độ phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương còn chênh lệch đáng kể, đặc biệt giữa các đô thị lớn và nhiều tỉnh miền núi, biên giới. Nguyên nhân đến từ hạn chế về hạ tầng số, logistics, nguồn nhân lực và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp. Vì vậy, cần tiếp tục củng cố năng lực thực thi tại cơ sở, đồng thời tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ để củng cố niềm tin thị trường và tạo nền tảng phát triển bền vững.

Định hướng chính sách và giải pháp triển khai thương mại điện tử xanh

Trên tinh thần đó, Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026 của Chính phủ đã giao nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng và triển khai Kế hoạch tổng thể ứng dụng thương mại điện tử tại khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027 - 2030. “Đây là định hướng quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách số, mở rộng cơ hội thị trường cho khu vực khó khăn, bảo đảm thương mại điện tử phát triển tổng thể, không địa phương nào bị bỏ lại phía sau”, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số nhấn mạnh.

Để diễn đàn đạt hiệu quả thiết thực, hỗ trợ tốt hơn cho các địa phương và doanh nghiệp, Phó Cục trưởng Hoàng Ninh đề nghị các chuyên gia, diễn giả và đại biểu tập trung trao đổi ba nội dung trọng tâm sau:

Diễn đàn có sự tham dự của đại diện Sở Công Thương các tỉnh.

Thứ nhất, làm rõ các yêu cầu cốt lõi khi triển khai chính sách quản lý mới, đặc biệt là trách nhiệm của nền tảng, trách nhiệm của người bán, các yêu cầu về bảo vệ người tiêu dùng và cơ chế phối hợp trong xử lý vi phạm.

Thứ hai, trao đổi định hướng và giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử xanh, bền vững; đồng thời gợi ý các nhiệm vụ ưu tiên để địa phương tổ chức triển khai sát thực tiễn và có thể đo lường hiệu quả.

Thứ ba, chia sẻ mô hình hay, cách làm hiệu quả tại địa phương; thảo luận giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp kết nối đối tác, mở rộng thị trường, cũng như các sáng kiến phù hợp cho khu vực miền núi, biên giới trong giai đoạn 2027 - 2030.

“Với tinh thần phụng sự người dân và doanh nghiệp, lấy hiệu quả thực thi làm thước đo, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ tiếp tục đồng hành cùng các địa phương và cộng đồng doanh nghiệp; kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy kết nối hệ sinh thái và lan tỏa các mô hình phát triển hiệu quả”, ông Hoàng Ninh khẳng định.

Tại diễn đàn, những điểm mới trong công tác quản lý hoạt động thương mại điện tử theo Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 cũng sẽ được giới thiệu, làm rõ định hướng phát triển thương mại điện tử xanh, bền vững theo chủ trương của Đảng và Chính phủ, đồng thời hướng dẫn các địa phương đăng ký tham gia và đề xuất đề án thuộc Chương trình phát triển thương mại điện tử quốc gia năm 2027, bảo đảm đúng hồ sơ, quy trình, đầu mối và tiến độ, tăng cường phối hợp giữa Trung ương - địa phương - doanh nghiệp - nền tảng để triển khai hiệu quả.

Nhóm phóng viên