Thượng nguồn dầu khí bứt tốc, loạt doanh nghiệp đón sóng lớn

Tháo gỡ điểm nghẽn, thượng nguồn dầu khí vào chu kỳ tăng trưởng mới

Khu vực thượng nguồn ngành dầu khí Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với loạt dự án tái khởi động và mới được xúc tiến triển khai.

Trích dẫn số liệu từ Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Chứng khoán Dầu khí cho biết, sản lượng khai thác dầu thô trong nước đã giảm trung bình khoảng 10% mỗi năm, do các mỏ chủ lực như Bạch Hổ, Rạng Đông, Sư Tử Đen... đã bước vào giai đoạn suy kiệt sau hơn 40 năm khai thác liên tục. Diễn biến tương tự cũng xảy ra với mỏ khí, khi sản lượng khai thác giảm với tốc độ tăng trưởng âm (CAGR) khoảng 5%/năm.

Chứng khoán Dầu khí đánh giá khu vực thượng nguồn dầu khí Việt Nam đang bước vào chu kỳ tăng trưởng mới với loạt chính sách thuận lơi, tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục và cơ chế đầu tư.

Trước hết, Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị nhấn mạnh phát triển năng lượng được ưu tiên cao nhất để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng liên tục trên 10% trong giai đoạn tới gắn với cam kết trung hòa carbon vào năm 2050, qua đó tạo nền tảng chiến lược cho các hoạt động thăm dò, khai thác (E&P) dầu khí trong nước.

Đồng thời, Nghị quyết 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị khẳng định vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực then chốt như an ninh năng lượng. Qua đó, tạo dư địa để Petrovietnam và các đơn vị thành viên được ưu tiên các nguồn lực để triển khai các dự án chiến lược, quy mô lớn, cũng như thúc đẩy tái cơ cấu, thoái vốn ngoài ngành và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Trên phương diện điều hành cụ thể, Nghị quyết 66.6/2025/NQ-CP ngày 28/10/2025 của Chính phủ được xem là bước tiến quan trọng khi trao thêm quyền tự chủ cho Petrovietnam trong phê duyệt kế hoạch phát triển mỏ dầu khí, điều chỉnh kế hoạch khai thác sớm (nếu tổng vốn đầu tư tăng không quá 10% hoặc giảm) và thu dọn công trình (biến động chi phí ±20%), cũng như phê duyệt báo cáo tài nguyên - trữ lượng đối với các mỏ nhỏ (dưới 30 triệu m³ dầu hoặc 30 tỷ m³ khí). Cơ chế này không chỉ rút ngắn quy trình phê duyệt mà còn giúp tận dụng tốt hơn các mỏ cận biên, gia tăng hệ số thu hồi và tối ưu dòng tiền dự án.

Song song đó, Bộ Công Thương đang tiến hành xây dựng Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhằm đảm bảo phát triển tối ưu hệ thống năng lượng tổng thể, đi trước một bước, bền vững đáp ứng chiến lược công nghệ hóa, hiện đại hóa đất nước. Việc cập nhật quy hoạch không chỉ tái cân đối cơ cấu nguồn nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng sơ cấp tăng mạnh mà còn tạo đầu ra dài hạn, ổn định cho các dự án thượng nguồn, đặc biệt là khí tự nhiên - nguồn năng lượng chuyển tiếp quan trọng trong lộ trình giảm phát thải và hướng tới trung hòa carbon vào năm 2050.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đang dự thảo Nghị định quy định cơ chế tài chính đặc thù của Petrovietnam, nhằm hoàn thiện khung pháp lý quản lý vốn nhà nước và nâng cao tính linh hoạt khi đầu tư, sản xuất kinh doanh, xử lý rủi ro hoạt động dầu khí.

Một cách ngắn gọn, loạt chính sách mới đang hình thành nền tảng thể chế quan trọng, thúc đẩy hoạt động thăm dò - khai thác (E&P) dầu khí trong nước bứt tốc trong thời gian tới nhằm đảm bảo an ninh năng lượng, Chứng khoán Dầu khí nhận định.

Gần 26 tỷ USD rót vào loạt dự án dầu khí

Trên nền tảng đó, loạt tổ chức phân tích nhận định ngành dầu khí Việt Nam đang bước vào pha đầu của một chu kỳ tăng trưởng mới với tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản cho hoạt động E&P dự kiến tăng mạnh.

“Petrovietnam dự kiến đầu tư khoảng 2 tỷ USD, trong đó 52% dành cho hoạt động thượng nguồn trong thời gian tới. Do các dự án dầu khí có chu kỳ dài, Petrovietnam nhiều khả năng sẽ tiếp tục đẩy mạnh chi tiêu vốn trong các năm tới, qua đó thúc đẩy hoạt động E&P trong nước sôi động hơn từ năm 2025”, Chứng khoán Dầu khí đánh giá.

Năm 2025, giải ngân vốn đầu tư của Petrovietnam đạt hơn 51.000 tỷ đồng, tăng 45% so với năm 2024, hoàn thành 100% kế hoạch và đạt mức cao kỷ lục, cao hơn 80% so với mức đỉnh trong năm 2015. Trong đó, đầu tư cho hoạt động E&P chiếm khoảng 45% tổng mức đầu tư của tập đoàn, nổi bật là dự án chiến lược Lô B - Ô Môn.

Một số dự án dầu khí quan trọng giai đoạn 2025 - 2030 (Nguồn: Chứng khoán Dầu khí, Tạp chí Công Thương tổng hợp)

Chi tiêu cho hoạt động E&P trong nước được dự báo tăng khoảng 60% so với cùng kỳ trong năm 2026, động lực chủ yếu đến từ quá trình giải ngân cho siêu dự án khí - điện Lô B - Ô Môn với tổng mức đầu tư gần 7 tỷ USD. Dự án đã hoàn thành khoảng 2/3 khối lượng gói thầu EPCIC#1 và triển khai một phần hạng mục của gói thầu EPCIC#2. Theo kế hoạch, dòng khí đầu tiên dự kiến vào bờ trong quý 3/2027, cung cấp nhiên liệu cho cụm 4 nhà máy nhiệt điện Ô Môn (TP. Cần Thơ) và các khu công nghiệp trọng điểm khu vực Tây Nam Bộ.

Dự án Kình Ngư Trắng hoàn thành vượt tiến độ và đã có dòng khí đầu tiên trong Q2/2025. Các dự án tiềm năng khác gồm Sư Tử Trắng và Lạc Đà Vàng cũng đang được đẩy nhanh tiến độ.

Ước tính, tổng vốn đầu tư của các dự án đã và đang được tái khởi động đầu tư từ 2025 đến 2030 khoảng 25,7 tỷ USD, tương đương với mức đầu tư khoảng 8,5 tỷ USD/năm cao hơn 5,2 lần so với mức đầu tư của năm 2024.

Loạt doanh nghiệp dầu khí hưởng lợi

Hoạt động E&P được đẩy mạnh đang tạo ra nguồn việc khổng lồ cho toàn chuỗi giá trị ngành dầu khí Việt Nam.

Trên bối cảnh vĩ mô và ngành, triển vọng các doanh nghiệp dầu khí niêm yết trong năm 2026 cho thấy ưu thế thuộc về nhóm thượng nguồn và một số doanh nghiệp hạ nguồn hưởng lợi từ chi phí đầu vào thấp. Trong đó, nhóm thượng nguồn hưởng lợi lớn nhất từ khối lượng công việc khổng lồ.

Cụ thể, Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (mã cổ phiếu: PVS) được Chứng khoán Dầu khí đánh giá là bên hưởng lợi hàng đầu nhờ khối lượng backlog (đơn hàng tồn đọng) cao kỷ lục trong mảng cơ khí & xây lắp (M&C), ước đạt 3,9 tỷ USD trong giai đoạn 2025 - 2030. Tăng trưởng kết quả kinh doanh những năm tới dự kiến được thúc đẩy bởi việc ghi nhận từ các dự án dầu khí như Lô B - Ô Môn, Lạc Đà Vàng và dự án điện gió ngoài khơi Greater Changhua 2b&4 (Đài Loan, Trung Quốc).

Bên cạnh đó, mảng kho nổi FSO/FPSO tiếp tục đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu lợi nhuận. Đáng chú ý, gói dịch vụ FSO cho dự án Lô B với tổng giá trị hơn 600 triệu USD dự kiến bắt đầu ghi nhận doanh thu từ giai đoạn 2026 - 2027, thúc đẩy đáng kể kết quả kinh doanh của Tổng Công ty.

Giá thuê và hiệu suất giàn khoan tự nâng 361 - 400. (Nguồn: Bloomberg, Chứng khoán Dầu khí)

Trong khi đó, Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling, mã cổ phiếu: PVD) sẽ hưởng lợi khi giá thuê giàn khoan tự nâng tại Đông Nam Á duy trì ở mức cao, quanh 120.000 USD/ngày, cùng hiệu suất vận hành các giàn đạt mức tối ưu. Hiện toàn bộ đội giàn của PV Drilling đã kín hợp đồng đến hết năm 2026 với mặt bằng giá thuê ổn định, trong đó một số giàn đã có hợp đồng chắc chắn kéo dài đến giai đoạn 2027–2028. Đầu tháng 2/2026, doanh nghiệp tiếp tục ký hợp đồng cung cấp giàn khoan cho dự án phát triển mỏ Hải Sư Đen, củng cố thêm nguồn việc trong trung hạn.

Theo Chứng khoán Dầu khí, PV Drilling có nhiều lợi thế để tham gia gói thầu dịch vụ giếng khoan thuộc dự án Lô B - Ô Môn, với tổng giá trị hợp đồng có thể lên tới 2 tỷ USD. Đáng chú ý, doanh nghiệp sở hữu đội giàn khoan có tuổi đời trung bình trẻ nhất khu vực, khoảng 11 năm, thấp hơn đáng kể so với vòng đời khai thác phổ biến 35 - 40 năm, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh trong các chiến dịch khoan phức tạp, yêu cầu tiêu chuẩn kỹ thuật cao.

Giá cước tàu chở dầu thô tuyến Trung Đông. (Nguồn: Bloomberg, Chứng khoán Dầu khí)

Ở mảng vận tải, Tổng Công ty Cổ phần Vận tải Dầu khí (PV Trans, mã cổ phiếu: PVT), Chứng khoán Dầu khí duy trì quan điểm tích cực, đặc biệt ở mảng vận chuyển dầu thô. Triển vọng tăng trưởng được hỗ trợ bởi khả năng OPEC+ gia tăng sản lượng trong thời gian tới, qua đó thúc đẩy nhu cầu vận tải. Bên cạnh đó, xu hướng điều chỉnh của giá dầu Brent có thể khuyến khích hoạt động tích trữ và giao dịch dầu, tạo thêm động lực cho thị trường vận chuyển.

Với lợi thế đội tàu quy mô lớn, ngày càng được trẻ hóa và tỷ trọng hợp đồng thuê tàu định hạn quốc tế ở mức cao, PV Trans được kỳ vọng duy trì hệ số sử dụng tàu và biên lợi nhuận ổn định. Tổng Công ty cũng tiếp tục triển khai kế hoạch mở rộng đội tàu, hướng tới mục tiêu sở hữu 100 tàu vào năm 2030, qua đó gia tăng tổng trọng tải, nâng cao năng lực vận chuyển và tối ưu cơ cấu đội tàu trong dài hạn.

Duy Quang