Thương nhân phân phối muốn được mua bán xăng dầu của nhau

Tại dự thảo 14 Nghị định về kinh doanh xăng dầu, liên quan tới quyền và nghĩa vụ của thương nhân phân phối xăng dầu, Điều 16 quy định, lựa chọn ký hợp đồng với thương nhân cung cấp xăng dầu dưới hình thức: đại lý bán lẻ xăng dầu hoặc nhận quyền thương mại bán lẻ xăng dầu hoặc mua xăng dầu từ các thương nhân cung cấp xăng dầu.

Trong đó, thương nhân phân phối xăng dầu chỉ được ký hợp đồng với một thương nhân cung cấp xăng dầu là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu trong trường hợp lựa chọn ký hợp đồng dưới hình thức làm đại lý bán lẻ xăng dầu hoặc nhận quyền thương mại bán lẻ xăng dầu.

Dự thảo đưa ra 2 phương án. Với phương án 1, thương nhân phân phối xăng dầu được ký hợp đồng với một hoặc nhiều thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu trong trường hợp lựa chọn ký hợp đồng dưới hình thức mua xăng dầu từ thương nhân cung cấp xăng dầu.

Với phương án 2, thương nhân phân phối xăng dầu được ký hợp đồng với một hoặc nhiều thương nhân cung cấp xăng dầu là thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, thương nhân phân phối xăng dầu khác trong trường hợp lựa chọn ký hợp đồng dưới hình thức mua xăng dầu từ thương nhân cung cấp xăng dầu.

Chủ động nguồn hàng, tăng sức cạnh tranh

Tại hội nghị lấy ý kiến dự thảo Nghị định thay thế các nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu do Bộ Công Thương tổ chức ngày 30/9 tại Hà Nội, nhiều thương nhân phân phối xăng dầu đề nghị cho phép các doanh nghiệp này được mua bán hàng hóa của nhau, đồng thời nêu lý do cho đề xuất này.

Trưởng phòng kinh doanh Thương nhân phân phối Minh Thịnh cho rằng nếu chỉ cho phép thương nhân phân phối mua bán với nhau khi xảy ra thiếu hụt nguồn cung thì doanh nghiệp sẽ khó chủ động ứng phó.

Các doanh nghiệp phát biểu tại hội nghị. Ảnh: TCCT

Trong trường hợp này, các thương nhân phân phối chưa có sẵn hợp đồng mua bán với nhau, đến khi xảy ra thiếu hụt mới phải tìm đối tác, ký hợp đồng và mua hàng, trong khi đây là quá trình không thể thực hiện ngay lập tức.

“Bản thân các thương nhân phân phối chưa có hợp đồng mua bán với nhau, đến lúc đó lại phải đi tìm đối tác, ký hợp đồng và mua hàng thì sẽ không ổn”, Trưởng phòng kinh doanh Thương nhân phân phối Minh Thịnh nói.

Với phương án cho phép thương nhân phân phối mua bán với nhau, đại diện doanh nghiệp này này cho rằng đây không phải là việc tạo ra mua bán lòng vòng hay thêm tầng lớp trung gian. Thương nhân phân phối là những đơn vị điều tiết nguồn hàng và đến gần hơn với khách hàng.

Đại diện doanh nghiệp này cũng cho rằng việc không cho phép thương nhân phân phối mua bán với nhau có thể khiến doanh nghiệp phụ thuộc nhiều hơn vào thương nhân đầu mối, từ đó ảnh hưởng đến sức cạnh tranh trên thị trường.

Nhiều thương nhân phân phối có quy mô và tiềm lực tài chính có thể tiệm cận, thậm chí vượt thương nhân đầu mối. Nếu không được mua bán với nhau, hoạt động giữa các thương nhân phân phối có thể bị đứt gãy, ảnh hưởng đến khả năng tài chính và hoạt động của hệ thống bán lẻ.

“Các thương nhân phân phối cũng không thể tích lũy thị trường, không thể lớn lên và không thể hình thành những đối thủ cạnh tranh có khả năng trở thành thương nhân đầu mối trong tương lai”, Trưởng phòng kinh doanh Thương nhân phân phối Minh Thịnh nêu.

Từ đó, doanh nghiệp đề nghị cho phép thương nhân phân phối mua bán với nhau, kèm theo các điều kiện quản lý phù hợp như phương án 2 tại dự thảo.

Các thương nhân phân phối xăng dầu muốn được mua bán với nhau.

Cùng quan điểm, đại diện Công ty TNHH Thương mại Công Minh, một thương nhân phân phối tại Bắc Ninh, cho rằng cần cho phép các thương nhân phân phối mua bán với nhau để tránh nguy cơ độc quyền.

“Nếu cứ để hàng hóa vào hệ thống đầu mối thì rất dễ phát sinh độc quyền”, đại diện doanh nghiệp nói.

Theo vị này, các thương nhân phân phối đã đầu tư nguồn lực lớn cho hệ thống kho, cơ sở vật chất và hoạt động kinh doanh. Việc không được mua bán với nhau có thể khiến một phần cơ sở vật chất đã đầu tư không được khai thác hiệu quả.

“Chúng tôi đầu tư hàng trăm tỷ đồng mà bây giờ không được bán cho nhau thì vô hình trung làm lãng phí của cải của toàn xã hội, lãng phí nguồn lực. Cơ chế cạnh tranh sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển. Doanh nghiệp có thể bắt đầu với vai trò thương nhân phân phối và tiếp tục đầu tư để mở rộng hoạt động trong tương lai", đại diện Công ty TNHH Thương mại Công Minh nói.

Tại hội nghị, một thương nhân phân phối và đã đầu tư xây dựng kho xăng dầu cũng đề nghị cho phép thương nhân phân phối được mua bán hàng của nhau.

Doanh nghiệp này đề nghị quy định rõ thời điểm chuyển quyền sở hữu xăng dầu. Theo đó, cần xác định việc chuyển quyền sở hữu được thực hiện sau khi xác nhận bán hàng, ký đơn xác nhận bán hàng hay chỉ được xác định khi hàng hóa đã xuất qua đồng hồ.

Hướng tới quy định ổn định lâu dài

Trước các ý kiến của doanh nghiệp, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn cho biết Bộ sẽ nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu các ý kiến của đại biểu tại hội nghị. Khi xây dựng nghị định, cơ quan quản lý phải xem xét nhiều yếu tố, vừa đảm bảo công tác quản lý nhà nước, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và đảm bảo lợi ích của người dân.

Do đó, nghị định phải được thiết kế trên nguyên tắc hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đồng thời đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch theo cơ chế thị trường và an ninh năng lượng quốc gia.

“Nghị định không thể thỏa mãn tất cả đòi hỏi của doanh nghiệp mà phải đứng trên quan điểm quản lý nhà nước”, Thứ trưởng nói, đồng thời khẳng định Bộ Công Thương sẽ tiếp thu đầy đủ nhưng phải đảm bảo hài hòa lợi ích của các bên, các quy định đi vào cuộc sống và có tính khả thi trong thực thi chính sách.

Bộ Công Thương cũng đặt mục tiêu hoàn thiện để báo cáo Chính phủ phê duyệt, ban hành nghị định, qua đó đảm bảo thị trường kinh doanh xăng dầu hoạt động hiệu quả và đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước. Bộ Công Thương kỳ vọng nghị định có thể được ban hành trong tháng 10.