Tích cực chuẩn bị cho mùa lễ hội 2026 an toàn và văn minh

Để mùa lễ hội 2026 thực sự văn minh, an toàn, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lí nhà nước và ý thức cộng đồng

Hiện nay, cả nước có hơn 8.000 lễ hội, chủ yếu diễn ra vào dịp đầu xuân, trong đó Hà Nội chiếm khoảng 1.500 lễ hội. Nhiều lễ hội đã và đang trở thành nguồn lực quan trọng để các địa phương phát triển công nghiệp văn hóa, hình thành các sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách.

Ở Hà Nội, công tác chuẩn bị lễ hội đầu xuân đang được triển khai đồng bộ tại các xã, phường. Đáng chú ý là lễ hội chùa Hương diễn ra từ ngày 18.2 đến 11.5, tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25 tháng Ba năm Bính Ngọ, gắn với mục tiêu xây dựng chùa Hương trở thành khu du lịch quốc gia trong năm 2026.

Đầu tháng 1.2026, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch quản lí và tổ chức lễ hội năm 2026, xác định lộ trình chuyển lễ hội từ sinh hoạt tín ngưỡng truyền thống sang sản phẩm của công nghiệp văn hóa, gắn với phát triển du lịch bền vững. Điểm mới là xây dựng cơ sở dữ liệu lễ hội, triển khai bản đồ số phục vụ lễ hội theo thời gian thực, thí điểm mô hình lễ hội thông minh nhằm nâng cao trải nghiệm cho người dân và du khách.

Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Xuân Tài, bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan quản lí, ý thức, thái độ ứng xử văn minh của người dân và du khách chính là yếu tố then chốt góp phần tạo nên một mùa lễ hội lành mạnh và ý nghĩa.

Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Trần Đức Hải cho biết, mùa lễ hội tại Hương Sơn năm nay đánh dấu bước đột phá khi Ban tổ chức lần đầu tiên ứng dụng công nghệ AI và chuyển đổi số. Hạ tầng viễn thông được đầu tư đồng bộ, hệ thống camera AI được lắp đặt tại các điểm trọng tâm nhằm giám sát an ninh trật tự, kiểm soát lưu lượng khách, góp phần bảo đảm văn minh, an toàn lễ hội.

Tại Ninh Bình, vùng đất giàu truyền thống văn hóa, mỗi dịp đầu xuân luôn diễn ra nhiều lễ hội lớn như lễ hội chợ Viềng, lễ hội đền Trần, lễ hội chùa Bái Đính... Các lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống mà còn quảng bá hình ảnh địa phương đến với du khách trong và ngoài nước.

Đón xuân Bính Ngọ, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành chỉ thị yêu cầu các cấp, ngành chủ động triển khai nhiệm vụ, bảo đảm Tết Nguyên đán 2026 vui tươi, an toàn, tiết kiệm; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát hoạt động lễ hội, kịp thời ngăn chặn các biểu hiện tiêu cực, mê tín dị đoan, lợi dụng lễ hội để trục lợi.

Bí thư Đảng ủy xã Vụ Bản Trần Minh Hoan cho biết, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lễ hội chợ Viềng xuân Bính Ngọ (diễn ra từ tối mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng) sẽ được tổ chức với quy mô lớn hơn, hướng tới mục tiêu lập hồ sơ công nhận chợ Viềng Xuân xã Vụ Bản là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Trong khi đó tại Quảng Ninh, công tác tổ chức lễ hội tiếp tục được nâng tầm. Lễ hội đền Cửa Ông năm nay sẽ diễn ra vào ngày 21.3, do tổ chức vào năm chẵn, nên có quy mô lớn với nhiều nghi lễ truyền thống và các hoạt động nghệ thuật như trống hội, múa Hào khí Đông A, diễn thần tích Dấu thiêng lưu tích...

Tại Thanh Hóa, các di tích lịch sử, văn hóa dịp Tết Nguyên đán và lễ hội đầu xuân luôn thu hút đông đảo người dân và du khách. Những ngày cuối năm, đền Cô Bơ (xã Tống Sơn) đã đón lượng lớn nhân dân đến dâng hương. Ban quản lý di tích triển khai công tác chuẩn bị từ sớm, chỉnh trang khuôn viên, sắp xếp lối đi thông thoáng, bố trí hòm công đức tập trung đúng quy định, tăng cường tuyên truyền thực hành tín ngưỡng văn minh, hạn chế đốt vàng mã...

Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội UBND xã Tống Sơn Lại Thế Mạnh cho biết, ngay từ đầu tháng 1.2026, địa phương đã ban hành kế hoạch quản lí, tổ chức lễ hội. Riêng đền Cô Bơ thuộc Cụm di tích thắng cảnh Hàn Sơn được xây dựng phương án bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường trong suốt mùa lễ hội. Năm 2026, xã còn tổ chức thêm các hoạt động thể thao, trò chơi dân gian, giao lưu nghệ thuật truyền thống nhằm tạo không khí vui tươi, lành mạnh, góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống.

Tại xã Vạn Xuân, công tác chuẩn bị tại đền thờ Cầm Bá Thước và Bà Chúa Thượng Ngàn đang được triển khai nền nếp. Ban quản lí di tích rà soát, trang trí khuôn viên, kiểm tra hệ thống phòng cháy chữa cháy, bãi trông giữ phương tiện và khu vực kinh doanh.

Đánh giá chung về công tác tổ chức lễ hội, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện Ninh Thị Thu Hương cho biết, mùa lễ hội 2025 đã có nhiều chuyển biến tích cực khi các địa phương triển khai Bộ tiêu chí về môi trường văn hóa trong lễ hội truyền thống. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những biểu hiện chưa phù hợp như giắt tiền lẻ vào tượng, bệ thờ, bán hàng quán tự phát lấn chiếm không gian di tích...

Để tiếp tục chấn chỉnh, Bộ VHTTDL đã ban hành Công văn số 155/BVHTTDL-VP đề nghị các địa phương xây dựng và thực hiện kế hoạch lễ hội bảo đảm trang trọng, đúng nghi lễ truyền thống, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân; không tổ chức lễ hội tràn lan, phô trương, lãng phí; loại bỏ các tập tục không còn phù hợp, kịp thời ngăn chặn các hành vi tiêu cực, mê tín dị đoan.

Theo các chuyên gia, để mùa lễ hội thực sự văn minh, an toàn, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lí nhà nước và ý thức cộng đồng. Nếu mỗi người dân và du khách cùng có trách nhiệm giữ gìn trật tự, vệ sinh môi trường, bảo vệ di sản văn hóa, lễ hội sẽ trở thành không gian sinh hoạt văn hóa lành mạnh, góp phần đưa các giá trị truyền thống trở về đúng vị trí thiêng liêng vốn có trong đời sống xã hội.

NHƯ PHÚC