Tiêm kích F-35 Na Uy đối đầu hai oanh tạc cơ Tu-95MS cùng Su-35 Nga trên biển Barents

Điểm đáng chú ý trong cuộc chạm trán lần này là các tiêm kích Su-35 được cho là thuộc đội bay biểu diễn nổi tiếng Russian Knights (Hiệp sĩ Nga). Đây là đơn vị quen thuộc với các màn nhào lộn tại triển lãm hàng không và duyệt binh, nơi họ khai thác tối đa khả năng cơ động siêu hạng cùng hệ thống điều khiển hướng lực đẩy ba chiều của Sukhoi Su-35. Việc những máy bay từ đội hình biểu diễn xuất hiện trong nhiệm vụ hộ tống oanh tạc cơ chiến lược cho thấy Moscow đang tận dụng linh hoạt các nguồn lực để duy trì hiện diện quân sự dày đặc tại khu vực Bắc Cực và biển Barents.

Máy bay Su-35 (trên) và F-35. (Nguồn: MW)

Về phía Na Uy, nước này là quốc gia đầu tiên trên thế giới loại biên hoàn toàn F-16 để chuyển sang vận hành tiêm kích F-35A Lightning II. Việc chuyển đổi hoàn toàn sang tiêm kích thế hệ 5 đã thay đổi đáng kể cán cân trên biển Barents. Trước đây, các tiêm kích đánh chặn MiG-31 của Hạm đội phương Bắc Nga thường chiếm ưu thế rõ rệt so với F-16 Na Uy. Nay, với nền tảng tàng hình, hệ thống cảm biến hợp nhất và liên kết dữ liệu tiên tiến, F-35 mang lại lợi thế lớn về nhận thức tình huống và khả năng phát hiện mục tiêu trước khi bị phát hiện.

Cuối năm 2025, F-35 Na Uy còn được triển khai tới Ba Lan để tham gia nhiệm vụ phòng không, bảo vệ trung tâm hậu cần Rzeszow – điểm trung chuyển viện trợ cho Ukraine, cho thấy vai trò ngày càng mở rộng của dòng máy bay này trong cấu trúc phòng thủ NATO.

Tuy nhiên, Su-35 không phải đối thủ dễ xem nhẹ. Dù Nga từng tham vọng phát triển tiêm kích thế hệ 5 từ thời Liên Xô nhưng các chương trình khi đó không thành hiện thực, buộc Không quân Vũ trụ Nga phải dựa vào các thiết kế thế hệ 4 được nâng cấp sâu.

Su-35 là đỉnh cao của dòng Su-27, sở hữu radar công suất lớn, tầm bay xa, tải trọng vũ khí cao và khả năng cơ động thuộc hàng mạnh nhất thế giới. Từ năm 2025, Nga đã tăng mạnh sản lượng Su-35 và tích hợp tên lửa không đối không R-77M mới, cải thiện đáng kể khả năng tác chiến ngoài tầm nhìn và thu hẹp khoảng cách với các tên lửa AIM-120D trang bị trên F-35 của Mỹ.

Dù vậy, khoảng cách công nghệ vẫn tồn tại. Su-35 gần như không có đặc tính tàng hình, trong khi F-35 được thiết kế để giảm phản xạ radar tối đa và tận dụng mạng lưới cảm biến hợp nhất để tạo ưu thế phát hiện sớm.

Trong thực chiến tại Ukraine, Su-35 đã chứng minh năng lực đáng gờm khi buộc các tiêm kích thế hệ 4 như F-16 và Mirage 2000 phải hoạt động ở độ cao thấp nhằm giảm nguy cơ bị phát hiện, qua đó hạn chế đáng kể hiệu quả hỗ trợ mặt đất. Song khi đối đầu với tiêm kích thế hệ 5, bài toán sẽ khác, bởi ưu thế không chỉ nằm ở tốc độ hay khả năng cơ động mà còn ở khả năng tàng hình và xử lý thông tin.

Xuân Minh