Tiêm kích tàng hình Su-57 rơi gần Moscow, nghi bị chính phòng không Nga bắn nhầm

Địa điểm máy bay Su-57 rơi (bên trái) và máy bay Su-57. Ảnh: MW.

Một tiêm kích tàng hình Su-57 của Không quân Vũ trụ Nga (VKS) đã rơi trong một chuyến bay huấn luyện gần thành phố Zvenigorod, thuộc tỉnh Moscow, khiến giới quân sự đặc biệt chú ý. Phi công đã kịp thời phóng ghế thoát hiểm và sống sót, trong khi Bộ Quốc phòng Nga cùng các cơ quan chức năng mở cuộc điều tra để làm rõ nguyên nhân vụ việc.

Hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội cho thấy xác máy bay vỡ nát, nằm rải rác trong một khu vực rừng. Một số nguồn tin quân sự Nga cho rằng chiếc Su-57 có thể đã bị lực lượng phòng không tình nguyện BARS-Moscow khai hỏa nhầm khi đang làm nhiệm vụ bảo vệ thủ đô trước các cuộc tập kích UAV tầm xa từ Ukraine.

Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57 thuộc các lô sản xuất đầu tiên trong biên chế Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga. Ảnh: MW.

Nghi bị bắn nhầm giữa lúc Moscow tăng cường phòng không

Nếu thông tin trên được xác nhận, đây sẽ là vụ bắn nhầm đầu tiên khiến một tiêm kích tàng hình thế hệ 5 bị phá hủy.

Theo các nguồn tin Nga, BARS-Moscow là đơn vị phòng không lãnh thổ được thành lập nhằm hỗ trợ bảo vệ Moscow trước làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái ngày càng gia tăng kể từ khi xung đột Nga - Ukraine leo thang.

Sau vụ rơi, nhà chức trách Nga đã khởi động cuộc điều tra hình sự nhằm xác định liệu có vi phạm quy trình bay, sai sót trong công tác chuẩn bị trước chuyến bay hay lỗi trong quá trình phối hợp giữa lực lượng phòng không và không quân hay không. Đây là thủ tục thường được áp dụng đối với các vụ mất máy bay quân sự, đặc biệt là những khí tài có giá trị rất lớn như Su-57.

Giới quan sát nhận định áp lực đối với mạng lưới phòng không Nga đã tăng mạnh trong thời gian qua do các cuộc tập kích bằng UAV, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo từ phía Ukraine nhằm vào nhiều mục tiêu sâu trong lãnh thổ Nga.

Trong điều kiện báo động cao, việc triển khai dày đặc các tổ hợp phòng không cùng các đơn vị phòng thủ lãnh thổ khiến nguy cơ nhận diện nhầm mục tiêu thân thiện trở nên lớn hơn, nhất là khi nhiều đơn vị không được tích hợp hoàn toàn vào hệ thống chỉ huy - kiểm soát thống nhất.

Những sự cố tương tự từng xuất hiện trong nhiều cuộc xung đột hiện đại, khi số lượng hệ thống phòng không cơ động và lực lượng phòng thủ địa phương tăng nhanh, làm phức tạp quá trình phân biệt mục tiêu trên không.

Máy bay chiến đấu Su-57 của Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga. Ảnh: MW.

Su-57 là lực lượng tinh nhuệ của không quân Nga

Trong khoảng bốn năm trở lại đây, Nga đã đẩy mạnh sản xuất Su-57, giúp quy mô phi đội tăng lên nhiều lần so với giai đoạn đầu chương trình.

Dù có giá thành và độ phức tạp cao hơn đáng kể so với các dòng tiêm kích khác, Su-57 hiện được cho là loại máy bay chiến đấu có tốc độ bàn giao nhanh nhất trong ngành công nghiệp hàng không quân sự Nga.

Theo nhiều ước tính, Không quân Vũ trụ Nga hiện sở hữu khoảng 48-65 chiếc Su-57, trong khi mục tiêu là đạt 76 máy bay vào cuối năm 2026, đủ trang bị cho ba trung đoàn cùng một số máy bay dự bị.

Kể từ năm 2024, các nguồn tin Ukraine nhiều lần cho biết Su-57 đã được Nga sử dụng với tần suất ngày càng cao trong các chiến dịch không kích. Đến năm 2025, nhiều báo cáo còn cho rằng Nga đã triển khai cả biên đội Su-57 trong các nhiệm vụ tác chiến.

Loại tiêm kích này đảm nhận nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ chế áp phòng không đối phương, không chiến, hoạt động trong khu vực được bảo vệ nghiêm ngặt cho đến tấn công chính xác bằng tên lửa mang trong khoang vũ khí hoặc trên giá treo bên ngoài.

Sản xuất máy bay Su-57 tại Nhà máy sản xuất máy bay Komsomolsk-on-Amur. Ảnh: MW.

Mất một chiếc Su-57 là tổn thất đáng kể

Do số lượng Su-57 vẫn còn khá hạn chế, việc mất một máy bay được xem là tổn thất không nhỏ đối với lực lượng không quân Nga.

Các chuyên gia quân sự cũng cho rằng vụ việc phản ánh thách thức ngày càng lớn trong việc phối hợp giữa máy bay chiến đấu và các đơn vị phòng không mặt đất khi chiến trường xuất hiện ngày càng nhiều mối đe dọa từ UAV và tên lửa tấn công tầm xa.

Dù Su-57 đã trải qua nhiều năm tham chiến với cường độ cao tại Ukraine, chương trình này vẫn được đánh giá chậm gần một thập kỷ so với kế hoạch ban đầu. Trong khi Nga mới bắt đầu đưa Su-57 vào biên chế với số lượng đáng kể, Trung Quốc đang tiến gần tới giai đoạn đưa các tiêm kích thế hệ thứ sáu đầu tiên vào hoạt động.

Trong tương lai gần, Su-57 vẫn sẽ tiếp tục là dòng tiêm kích hiện đại nhất của Không quân Vũ trụ Nga và đóng vai trò nòng cốt trong lực lượng tác chiến trên không của nước này.