Tiêm PRP: Những điều người bệnh đau cơ xương khớp cần biết

 TS Nguyễn Hoàng Thanh Vân. Ảnh: NVCC

Thưa bác sĩ, chị có thể cho biết phương pháp tiêm huyết tương giàu tiểu cầu PRP là gì trong điều trị bệnh lý cơ xương khớp? Vì sao huyết tương giàu tiểu cầu từ chính máu của người bệnh lại có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh lý cơ xương khớp?

PRP (Platelet-Rich Plasma) là phương pháp dùng chính “nguyên liệu chữa lành” có sẵn trong máu của bản thân người bệnh để điều trị cho chính họ. Nhân viên y tế sẽ lấy một lượng máu từ tĩnh mạch của bệnh nhân, đưa vào máy quay ly tâm để tách lấy phần huyết tương chứa lượng tiểu cầu cao gấp nhiều lần bình thường, sau đó tiêm trực tiếp chế phẩm này vào vị trí cần điều trị theo chỉ định.

Huyết tương giàu tiểu cầu từ chính máu của người bệnh có thể được sử dụng để hỗ trợ điều trị các bệnh lý cơ xương khớp vì trong tiểu cầu có chứa rất nhiều “chất tăng trưởng” (các yếu tố giúp quá trình tái tạo).

Máu bình thường giống như lực lượng bảo vệ đi tuần rải rác, còn tạo ra chế phẩm PRP giống như việc gom hàng triệu “thợ sửa chữa giỏi nhất” lại một chỗ và thả ngay vào đúng “công trường” đang bị hư hỏng (khớp, gân). Khi vào đó, chúng sẽ giúp giảm viêm, giảm đau và kích thích các tế bào tại chỗ tự phục hồi nhanh hơn. Vì lấy từ chính máu của người bệnh nên cực kỳ an toàn, không lo dị ứng hay thải ghép, lây nhiễm.

Phương pháp này đã được áp dụng ở Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế từ thời điểm nào? Có phải cứ đau xương khớp, thoái hóa khớp hoặc chấn thương cơ, gân là đều có thể tiêm PRP hay không?

PRP đã được nghiên cứu và ứng dụng trên thế giới hàng chục năm nay và đã được triển khai quy chuẩn, an toàn tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế cũng như các bệnh viện lớn từ hơn 10 năm qua.

Một số bệnh lý cơ xương khớp phổ biến có thể điều trị bằng PRP là thoái hóa khớp gối (đặc biệt là giai đoạn nhẹ đến trung bình), bệnh nhân sau phẫu thuật tái tạo dây chằng nội khớp, khâu sụn sau chấn thương...; viêm gân, rách gân mạn tính (như viêm gân gót Achilles, viêm gân chóp xoay vai, viêm gân khuỷu tay tennis elbow); chấn thương thể thao ở dây chằng, cơ, gân.

Đối tượng phù hợp nhất với phương pháp này là bệnh nhân ở độ tuổi trung niên hoặc trẻ tuổi có thoái hóa khớp giai đoạn sớm/vừa, người chơi thể thao bị tổn thương gân cơ mạn tính chữa bằng thuốc thông thường không khỏi.

Tuy nhiên, PRP không phải là “thuốc tiên”. Bệnh nhân thoái hóa khớp quá nặng (khớp đã dính, biến dạng nghiêm trọng, biến dạng trục xương), hoặc các trường hợp đau do lệch trục, viêm khớp nhiễm khuẩn thì tiêm PRP gần như không có hiệu quả. Bệnh nhân nên đặt lịch hẹn khám chuyên khoa để được tư vấn cụ thể và chính xác.

Sau khi tiêm bao lâu thì người bệnh có thể cảm nhận sự cải thiện tình trạng bệnh của mình, thưa bác sĩ?

Thông thường một liệu trình sẽ gồm 2 đến 3 mũi tiêm, mỗi mũi cách nhau khoảng 2 - 4 tuần (tùy thuộc vào tình trạng gân hay khớp). Vì PRP hoạt động theo cơ chế kích thích cơ thể tự phục hồi tự nhiên (không phải thuốc giảm đau tức thì như các nhóm giảm đau kháng viêm) nên hiệu quả sẽ đến từ từ.

Diễn tiến thông thường là trong 1 - 3 ngày đầu sau tiêm, bệnh nhân có thể thấy hơi sưng đau nhẹ tại chỗ tiêm (đây là phản ứng viêm lành tính). Sau 2 đến 4 tuần, bệnh nhân bắt đầu cảm nhận rõ mức độ giảm đau và khớp/gân chuyển động linh hoạt hơn. Hiệu quả cải thiện tình trạng bệnh có thể kéo dài từ 12 đến 24 tháng tùy thuộc vào cơ địa từng và chế độ sinh hoạt của bệnh nhân.

Những trường hợp nào không nên hoặc cần thận trọng khi điều trị bằng PRP?

Trường hợp chống chỉ định hoặc rất thận trọng khi điều trị bằng PRP là người đang có nhiễm trùng toàn thân hoặc nhiễm trùng da tại vị trí tiêm; người mắc các bệnh lý về máu như rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu, hoặc đang dùng thuốc chống đông máu; người thiếu máu nặng, bệnh nhân đang điều trị ung thư; người có số lượng tiểu cầu trong máu quá thấp (không đủ tiêu chuẩn để chiết tách PRP)…

Bác sĩ có thể cho biết chi phí người bệnh cần bỏ ra để thực hiện phương pháp này? Khả năng tiếp cận phương pháp PRP tại Huế nói riêng và Việt Nam nói chung như thế nào, thưa bác sĩ?

Giá thành cho 1 mũi tiêm PRP dao động khoảng từ 4 đến 8 triệu đồng/lần tiêm (chi phí này đã bao gồm bộ kit chiết tách vô trùng chuyên dụng, quá trình ly tâm và kỹ thuật tiêm). Một liệu trình trọn gói (2 - 3 mũi) thường nằm trong khoảng 8 - 16 triệu đồng.

Tại Huế, người dân có thể tiếp cận phương pháp này rất thuận lợi. Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Huế và Bệnh viện Trung ương Huế đều đã thực hiện kỹ thuật này thành thục với hệ thống trang thiết bị hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Cơ Xương Khớp - Phục hồi chức năng giàu kinh nghiệm.

Tại Việt Nam, PRP đã trở thành một kỹ thuật phổ biến tại hầu hết các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến trung ương trên toàn quốc. Tuy nhiên, người dân nên lựa chọn các bệnh viện uy tín để đảm bảo chất lượng huyết tương và tránh nguy cơ nhiễm trùng khớp khi tiêm.