Tiếp tục xây dựng tổ chức Công đoàn lớn mạnh về tư tưởng, chính trị, tổ chức

Ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam báo cáo về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII. Ảnh: Hải Nguyễn/Lao Động.

Tại buổi làm việc đầu tiên của Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, báo cáo về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho hay, Điều lệ Công đoàn Việt Nam khi được Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV thông qua là cơ sở quan trọng để tiếp tục xây dựng, phát triển tổ chức công đoàn lớn mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổ chức, tạo nên bước ngoặt lớn, sẵn sàng thích ứng với nhiệm vụ mới trong kỷ nguyên mới, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của đông đảo cán bộ công đoàn, đoàn viên công đoàn cả nước.

Công đoàn Việt Nam là đại diện duy nhất của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn

Ông Nguyễn Xuân Hùng cho hay, Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIII được Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIII thông qua ngày 3.12.2023 tại Thủ đô Hà Nội, gồm 11 chương và 45 điều.

Những quy định của Điều lệ đã cơ bản phù hợp với thời điểm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam khóa XIII, góp phần để các cấp công đoàn tổ chức thực hiện đạt những kết quả quan trọng trong giai đoạn 2023 - 2026.

Để phù hợp với mô hình tổ chức theo chủ trương của Đảng, pháp luật nhà nước, Điều lệ Công đoàn Việt Nam tiếp tục được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới.

Từ tháng 11/2025 đến tháng 4/2026, Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (Tổng LĐLĐ Việt Nam) tập trung chỉ đạo lấy ý kiến thông qua đại hội, hội nghị, hội thảo ở các cấp công đoàn, các cán bộ lãnh đạo Tổng Liên đoàn qua các thời kỳ, ý kiến chuyên gia, đăng công khai rộng rãi để cán bộ công đoàn, đoàn viên công đoàn cả nước cho ý kiến vào Dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV.

“Dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV đã nhận được hơn 1,5 triệu lượt ý kiến tham gia; Tiểu ban Điều lệ Công đoàn đã kịp thời nghiên cứu, tiếp thu; Thường trực Đoàn Chủ tịch, Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam cho ý kiến tại nhiều kỳ họp, Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam đã thảo luận thông qua tại 3 kỳ họp liên tiếp.

Dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV đã được Ban Thường vụ Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, các ban xây dựng Đảng ở Trung ương cho ý kiến trước khi hoàn thiện trình tại Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV”, ông Nguyễn Xuân Hùng nói.

Về những sửa đổi, bổ sung cụ thể liên quan đến kết cấu, bố cục, Dự thảo Điều lệ Công đoàn khóa XIV gồm có 9 Chương và 31 Điều (giảm 2 Chương và 14 Điều so với Điều lệ khóa XIII).

Về nội dung, Dự thảo Điều lệ Công đoàn Việt Nam khóa XIV sửa đổi một số nội dung quan trọng. Theo đó, sửa đổi tên cơ quan lãnh đạo từ “Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam” thành “Ban Thường vụ Tổng LĐLĐ Việt Nam” để phù hợp quy định của Đảng; Lời nói đầu được sửa đổi, bổ sung phù hợp với các quy định mới, tại khổ thứ 2 bổ sung cụm từ “là đại diện duy nhất của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn”; tại khổ thứ 3 bổ sung cụm từ “trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” để khẳng định vị trí của Công đoàn Việt Nam là tổ chức thành viên.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung những vấn đề cơ bản về đoàn viên công đoàn. Sửa đổi đối tượng tập hợp vào Công đoàn Việt Nam để phù hợp chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; bổ sung tại điểm h, khoản 1 Điều 2 quyền của đoàn viên cụm từ: “… được sử dụng các ứng dụng điện tử của Công đoàn Việt Nam, truy cập dữ liệu số Công đoàn theo quy định” nhằm phù hợp với chuyển đổi số của Công đoàn trong tình hình mới; bổ sung tại điểm k, khoản 1 Điều 2 quyền của đoàn viên cụm từ: “… đoàn viên có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, được xem xét miễn, giảm đoàn phí công đoàn theo quy định” để làm nổi bật chức năng của tổ chức Công đoàn trong chăm lo lợi ích đoàn viên…".

Hoàn thiện về nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động của tổ chức Công đoàn Việt Nam (Điều 5) tiếp tục được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với Hiến pháp, pháp luật và quy định của Đảng, nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ trong tổ chức và hoạt động của tổ chức Công đoàn Việt Nam.

Một số nội dung sửa đổi, bổ sung cụ thể như sau: Bổ sung cụm từ “Công đoàn Việt Nam được thành lập trên cơ sở tự nguyện” và cụm từ “hợp tác, phối hợp với người sử dụng lao động, đồng thời bảo đảm tính độc lập của tổ chức Công đoàn” vào khoản 1 Điều 5; bổ sung quy định “Công đoàn Việt Nam cùng với các tổ chức thành viên khác của Mặt trận Tổ quốc hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chủ trì, đồng thời phát huy tính chủ động, sáng tạo của tổ chức Công đoàn, thực hiện theo Hiến pháp, pháp luật, Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Điều lệ Công đoàn Việt Nam”, vào khoản 4 tại Điều 5.

Về hệ thống tổ chức công đoàn (Điều 7): Kết thúc mô hình LĐLĐ cấp huyện, công đoàn ngành địa phương và tương đương để phù hợp với chính quyền địa phương 2 cấp theo chủ trương của Đảng. Xây dựng hệ thống tổ chức Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 theo mô hình: Cấp Trung ương; cấp tỉnh và tương đương; cấp xã và tương đương, công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở.

Những thay đổi lớn về Chương IV - quy định về các cấp công đoàn trong hệ thống Công đoàn Việt Nam: Sửa đổi, bổ sung về đối tượng tập hợp, quản lý của LĐLĐ tỉnh, thành phố; công đoàn ngành Trung ương (Điều 13, 14) để phù hợp với chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước.

Cụ thể hóa Luật Công đoàn năm 2024; Luật số 97/2025/QH15, quy định của Đảng, bổ sung 2 điều mới: (1) Điều 17, quy định về Công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc Tổng LĐLĐ Việt Nam; (2) Điều 18, quy định về Công đoàn xã, phường, đặc khu, công đoàn liên xã, phường; công đoàn các khu công nghiệp; công đoàn đơn vị sự nghiệp Trung ương; công đoàn đại học quốc gia, đại học vùng, đại học khác; Nghiệp đoàn Nghề cá Việt Nam; công đoàn tập đoàn kinh tế, tổng công ty trực thuộc công đoàn cấp trên cơ sở để phù hợp quy định của Đảng.