Tiếp viên hàng không: Vì sao nam giới từng thống trị nay lại trở thành thiểu số?

Ngành tiếp viên hàng không hiện đại ghi nhận sự áp đảo của phụ nữ với tỷ lệ gần 75%, dù trong những ngày đầu, nam giới mới là những người duy nhất phục vụ trong khoang hành khách. Sự thay đổi này không chỉ đến từ nhu cầu thị trường mà còn do những định kiến xã hội sâu sắc kéo dài qua nhiều thập kỷ.

Sự kiện hiếm hoi trên chuyến bay xuyên lục địa

Tháng 11/2025, một đội tiếp viên toàn nam phục vụ chuyến bay của China Airlines từ Đài Bắc đến New York đã tạo nên một hiện tượng lạ trong ngành. Đây không phải kế hoạch định sẵn của hãng mà là kết quả của sự thỏa thuận giữa các nam tiếp viên kỳ cựu với đồng nghiệp nữ để đánh dấu việc thay đổi chính sách hạn chế nam giới làm việc trên cùng một chuyến bay.

Tiếp viên nam trên chuyến bay từ Đài Bắc đến Mỹ. Ảnh: China Airlines

Lịch sử bắt đầu từ những 'cậu bé cabin'

Trong những ngày đầu của ngành hàng không, nam giới gần như thống trị vị trí này với tên gọi "cabin boys". Năm 1912, Heinrich Kubis - một bồi bàn từng làm việc tại Ritz Paris - đã trở thành người phục vụ đầu tiên trên tàu Zeppelin của Đức. Thời điểm đó, hành khách tin rằng sự hiện diện của đàn ông sẽ giúp họ giữ bình tĩnh tốt hơn trong những trải nghiệm bay mới mẻ và đôi khi đáng sợ.

Phải đến năm 1930, Ellen Church mới trở thành nữ tiếp viên đầu tiên nhờ có bằng y tá. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự xảy ra trong Chiến tranh Thế giới thứ hai. Khi đàn ông lên đường nhập ngũ, phụ nữ bắt đầu chiếm lĩnh khoang hành khách, dẫn đến sự mất cân bằng giới tính kéo dài đến tận ngày nay.

Định kiến về sự quyến rũ và rào cản xã hội

Vào những năm 1950 và 1960, các hãng hàng không bắt đầu xây dựng hình ảnh tiếp viên gắn liền với sự trẻ trung và quyến rũ của phụ nữ. Thuật ngữ "trolley dolly" ra đời, đi kèm với những tiêu chuẩn khắt khe về ngoại hình: ứng viên phải độc thân, tuổi từ 22-28, vóc dáng cân đối và đôi chân thon gọn.

Ngược lại, nam giới dần bị loại biên do những kỳ thị về giới tính và cuộc khủng hoảng AIDS trong những năm 1980. Các hãng hàng không Mỹ thời điểm đó hạn chế tuyển nam giới vì lo ngại chi phí y tế và những định kiến sai lệch từ phía hành khách. Nhiều đàn ông cũng tránh xa công việc này để khỏi bị đàm tiếu về xu hướng tính dục.

Nỗ lực tìm lại sự cân bằng giới tính

Theo báo cáo năm 2024 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), trong khi phụ nữ chỉ chiếm 5,1% phi công và kỹ thuật viên, họ lại chiếm tới 74,9% đội ngũ tiếp viên. Những con số này đang dần thay đổi khi nhiều hãng hàng không cam kết nâng tỷ lệ nam giới trong khoang cabin lên mức tối thiểu 45%.

Tỷ lệ giới tính trong công việc phi công, tiếp viên hàng không ở Mỹ theo Cục Điều tra dân số Mỹ

Dù một số hãng hàng không châu Á vẫn duy trì đội ngũ tiếp viên toàn nữ với lý do tiết kiệm nhiên liệu nhờ trọng lượng nhẹ, xu hướng chung của thế giới đang hướng tới sự chuyên nghiệp thay vì phân biệt giới tính. Hiện nay, hành khách quan tâm nhiều hơn đến kỹ năng an toàn và thái độ phục vụ thay vì giới tính của người chăm sóc họ trên độ cao 10.000 mét.

Tiếp viên hàng không của Emirates. Ảnh: Delicious

PHỐ HỘI