Tiết lộ gây sốc về kho tên lửa của Iran

Báo cáo của tình báo Mỹ, công bố đầu tháng 5, cho thấy một bức tranh trái ngược với phát biểu "Iran đã bị nghiền nát về quân sự" của giới lãnh đạo Mỹ.

Theo báo cáo nội bộ của tình báo Mỹ với giới lập pháp, Iran đã khôi phục quyền tiếp cận đối với phần lớn bãi phóng tên lửa, bệ phóng và cơ sở ngầm.

Mức độ khôi phục khác nhau tùy theo thiệt hại tại từng địa điểm. Tuy nhiên, nhìn chung, Iran hiện có thể dùng bệ phóng tên lửa di động bên trong các căn cứ để di chuyển tên lửa sang nơi khác.

Thậm chí, một số địa điểm có sẵn bãi phóng cho phép khai hỏa tên lửa ngay khi cần, theo báo cáo.

Hình ảnh tên lửa đạn đạo phóng từ Iran vào tháng 4. Ảnh: Yonatan Sindel/ Flash90.

Iran vẫn duy trì năng lực tên lửa đáng kể?

Điều khiến một số quan chức cấp cao lo ngại nhất là bằng chứng cho thấy Tehran tiếp cận được với 30 trong số 33 căn cứ tên lửa nằm dọc eo biển Hormuz - khu vực có thể đe dọa tàu chiến Mỹ và tàu chở dầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Báo cáo cũng cho biết Iran hiện vẫn duy trì khoảng 70% số bệ phóng di động trên toàn quốc và giữ được khoảng 70% kho tên lửa trước chiến tranh.

Kho vũ khí này bao gồm cả tên lửa đạn đạo - có khả năng tấn công các quốc gia khác trong khu vực - và một lượng nhỏ tên lửa hành trình dùng cho những mục tiêu tầm ngắn trên bộ hoặc trên biển.

Các cơ quan tình báo quân sự Mỹ, dựa trên nhiều nguồn thu thập thông tin như ảnh vệ tinh và công nghệ giám sát khác, cũng kết luận rằng Iran đã khôi phục quyền tiếp cận khoảng 90% cơ sở lưu trữ và phóng tên lửa ngầm trên toàn quốc.

Những cơ sở này hiện được đánh giá là “hoạt động một phần hoặc hoàn toàn”.

Đánh giá tình báo cho rằng đây là hệ quả từ lựa chọn chiến thuật của quân đội Mỹ.

Trong bối cảnh được cho là chỉ có lượng bom xuyên hầm hạn chế, Lầu Năm Góc đã chọn cách đánh sập, phong tỏa lối vào khi tấn công những cơ sở tên lửa kiên cố của Iran, thay vì phá hủy toàn bộ cùng số tên lửa bên trong.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy các tòa nhà bị phá hủy, lối vào đường hầm bị chặn tại một số căn cứ tên lửa của Iran. Ảnh: Airbus/ CNN.

Khi được hỏi về các báo cáo trên, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales lặp lại tuyên bố trước đây của ông Trump rằng quân đội Iran đã bị “nghiền nát”.

Bà nói chính quyền Tehran hiểu rằng “thực trạng hiện nay là không thể duy trì” và bất kỳ ai cho rằng Iran đã tái thiết quân đội đều “hoặc là hoang tưởng, hoặc là phát ngôn viên” cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.

Những con số khác biệt

Trái với đánh giá của tình báo Mỹ, một số quan chức tình báo Israel cho rằng có thể 60% đến 75% bệ phóng tên lửa đã bị phá hủy, và Iran chỉ còn lại, trong trường hợp tốt nhất, 40% kho tên lửa trước xung đột.

Một phần tranh cãi xuất phát từ việc không ai thực sự biết thông tin chính xác. Tất cả đều đang ước tính dựa trên giám sát trên không hoặc ảnh vệ tinh - những công cụ chỉ có thể cung cấp manh mối, chứ không thể kết luận tuyệt đối, đặc biệt với địa điểm phóng tên lửa ngầm.

Ý nghĩa của thuật ngữ “tên lửa đạn đạo” cũng có thể khác nhau, tùy thuộc vào việc người ta đang thảo luận về tên lửa tầm ngắn hay tên lửa tầm xa.

Chẳng hạn, khoảng cách từ miền Nam Iran tới miền Bắc UAE chỉ khoảng 100 km. Vì vậy, các loại tên lửa đơn giản hơn, rẻ hơn với tầm bắn vài trăm km đã đủ để nhắm vào UAE.

Trong khi đó, để tấn công Israel, Iran phải sử dụng các loại tên lửa tầm xa hiện đại và đắt đỏ hơn nhiều, có khả năng bay xa 1.000-2.000 km.

Tên lửa đạn đạo đất đối đất thế hệ thứ 4, có tên gọi Khaibar, tầm bắn 2.000 km, được phóng tại địa điểm không được tiết lộ ở Iran. Ảnh: Bộ Quốc phòng Iran/ WANA.

Cả hai loại đều được gọi là “tên lửa đạn đạo”, nhưng về bản chất, chúng gần như là hai loại khác nhau.

Khi Israel nói Iran chỉ có 2.500 tên lửa trước xung đột, họ đang nói tới các tên lửa tầm xa có thể tấn công họ, chứ không phải các tên lửa tầm ngắn có thể nhắm vào các nước Arab gần hơn.

Có thể báo cáo của CIA, rằng 30% tên lửa bị phá hủy, đang tính tổng các loại tên lửa của Iran, bao gồm lượng lớn tên lửa tầm ngắn. Trong khi đó, IDF chỉ tập trung vào tên lửa tầm xa.

Dù vậy, tốc độ khôi phục các cơ sở tên lửa ngầm bị đánh bom và đưa trở lại hoạt động chỉ trong thời gian ngắn của Iran vẫn khiến nhiều người bất ngờ.

Bởi theo Jerusalem Post, mục tiêu của Israel là làm suy giảm đáng kể kho tên lửa của Iran và trì hoãn khả năng Tehran tích lũy số lượng tên lửa có thể áp đảo hệ thống phòng không Israel trong nhiều năm tới.

Trước xung đột, Tổng tham mưu trưởng IDF Eyal Zamir từng trình bày một lập luận chiến lược tinh vi với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine và Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper.

Ông Zamir thừa nhận rằng về lý thuyết, Israel và Mỹ có thể chờ thêm vài tháng, vì Iran khi đó chưa vượt qua “ngưỡng đỏ” về số lượng tên lửa mà IDF không thể đối phó.

Trên thực tế, kế hoạch ban đầu của Israel là chưa tấn công chương trình tên lửa đạn đạo của Iran cho đến giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 11/2026.

Tuy nhiên, ông Zamir cho rằng Iran đã tăng tốc quá nhanh. Jerusalem Post cho biết người đứng đầu IDF cảnh báo rằng việc trì hoãn tấn công sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho nỗ lực quân sự sau này.

Iran khi đó đã sản xuất thêm khoảng 200-300 tên lửa đạn đạo/tháng. Theo tính toán của ông Zamir, nếu chờ thêm 6 tháng, Iran có thể sở hữu khoảng 4.000 tên lửa. Còn nếu chờ thêm một năm, con số có thể vượt 6.000.

Israel chưa công bố mức "giới hạn đỏ" mà họ cho rằng hệ thống phòng thủ tên lửa của mình sẽ bị đối phương áp đảo hoàn toàn.

Tuy nhiên, sự gia tăng đáng kể mối đe dọa từ tên lửa có thể dẫn đến nguy cơ Israel sớm cạn kiệt tên lửa đánh chặn và bị thiệt hại lớn hơn.

Điều này dường như khiến Israel và Mỹ phải triển khai chiến dịch tấn công Iran sớm hơn mức hợp lý về mặt chiến lược.

Khoảnh khắc Iran phóng tên lửa và UAV nhằm vào chiến hạm Mỹ Iran ngày 7/5 công bố đoạn video ghi lại cảnh phóng tên lửa và UAV vào “tàu khu trục của đối thủ gây hấn” sau khi Mỹ - Iran tuyên bố đấu hỏa lực trên eo biển Hormuz.