Tiết lộ sốc: Đường xoắn Fibonacci có thật sự xuất hiện khắp vũ trụ?
Từ vỏ ốc, hoa hướng dương đến các thiên hà, một đường cong kỳ lạ dường như âm thầm lặp lại khắp thế giới tự nhiên.
Đường xoắn Fibonacci là một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của toán học, thường được nhắc đến như biểu tượng cho sự hài hòa và trật tự của tự nhiên. Nó được xây dựng từ dãy số Fibonacci – dãy số mà mỗi số bằng tổng của hai số đứng trước nó: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... Dãy số này được nhà toán học người Ý Leonardo Fibonacci giới thiệu với châu Âu vào năm 1202 trong cuốn Liber Abaci, dù trước đó nó đã xuất hiện trong toán học Ấn Độ.
Ảnh: infogram
Để tạo ra đường xoắn Fibonacci, người ta vẽ các hình vuông có cạnh lần lượt bằng các số trong dãy Fibonacci, rồi nối các góc bằng những cung tròn liên tiếp. Kết quả là một đường cong mềm mại mở rộng dần theo tỷ lệ nhất định. Trên thực tế, đây không phải là một đường xoắn toán học hoàn hảo mà chỉ là phép xấp xỉ của đường xoắn vàng (golden spiral) – loại đường cong tăng trưởng theo tỷ lệ vàng (khoảng 1,618). Khi các số Fibonacci càng lớn, tỷ số giữa hai số liên tiếp càng tiến gần đến tỷ lệ vàng, khiến hai đường xoắn gần như trùng khớp.
Ảnh: Pinterest
Chính sự gần đúng này đã khiến đường xoắn Fibonacci thường được liên hệ với nhiều hiện tượng trong tự nhiên. Hạt của hoa hướng dương, quả thông, bông atisô hay quả dứa thường sắp xếp theo các vòng xoắn mà số lượng theo hai hướng là những cặp số Fibonacci như 34–55 hoặc 55–89. Cách sắp xếp này giúp các hạt hoặc lá tận dụng không gian hiệu quả, nhận được nhiều ánh sáng và dinh dưỡng hơn. Đây là kết quả của quá trình tiến hóa tối ưu, chứ không phải vì cây "biết" toán học.
Ảnh: flickr
Nhiều người cũng cho rằng vỏ ốc anh vũ (nautilus), bão, lốc xoáy hay thậm chí các thiên hà đều tuân theo đường xoắn Fibonacci. Tuy nhiên, các nhà khoa học lưu ý rằng điều này thường bị đơn giản hóa quá mức. Vỏ ốc anh vũ phát triển theo một dạng đường xoắn lôgarit, có thể gần giống nhưng không trùng khít với đường xoắn Fibonacci. Các thiên hà xoắn ốc cũng chịu chi phối bởi lực hấp dẫn, chuyển động của khí và sao, chứ không tuân theo một quy luật Fibonacci cố định.
Dù vậy, điều đó không làm giảm giá trị của đường xoắn Fibonacci. Nó vẫn là một ví dụ tuyệt đẹp cho thấy toán học có thể mô tả nhiều quy luật tăng trưởng và cấu trúc trong tự nhiên. Kiến trúc, hội họa, thiết kế đồ họa và nhiếp ảnh cũng thường sử dụng tỷ lệ vàng và đường xoắn này như một công cụ bố cục để tạo cảm giác cân đối và thu hút thị giác.
Đường xoắn Fibonacci vì thế vừa là một khái niệm toán học, vừa là nguồn cảm hứng bất tận cho khoa học và nghệ thuật. Nó nhắc chúng ta rằng đằng sau vẻ đẹp của thế giới luôn tồn tại những quy luật sâu sắc, dù đôi khi chúng không hoàn toàn giống với những gì các câu chuyện phổ biến thường kể.
Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi
Tin nóng
Ẩn sâu dưới mặt nước, nơi ánh sáng xuyên qua những làn sóng xanh, vẫn tồn tại những loài thực vật đã thích nghi hoàn hảo với cuộc sống thủy sinh.
Mỏ Cá Ngừ Vàng là một trong những mỏ dầu khí quan trọng ngoài khơi Việt Nam, do Công ty Liên doanh Điều hành chung Hoàn Vũ (Joint Operating Company - HVJOC) quản lý và vận hành. Đặc biệt, giàn khai thác Cá Ngừ Vàng là giàn khai thác tự động 100% đầu tiên của Việt Nam. Đây cũng là một trong những nơi có dòng dầu kỳ lạ trên thế giới.
Sau 12 năm chờ đợi, Olympus - ngọn núi huyền thoại được coi là nơi ngự trị của các vị thần trong thần thoại Hy Lạp cổ đại - đã được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Thế giới.
Không chỉ tạo ra vật chất mới, nhiều phản ứng hóa học còn mang đến những màn trình diễn ánh sáng, màu sắc và hình dạng đẹp đến khó tin.
Từng bị mẹ bỏ rơi và phải ôm một con đười ươi nhồi bông để tự trấn an, khỉ con Punch vừa đón sinh nhật một tuổi cùng đàn tại vườn thú thành phố Ichikawa, Nhật Bản. Câu chuyện của Punch còn giúp cơ sở này nhận khoản quyên góp hơn 9 tỷ đồng.
Các nhà thiên văn vừa công bố thêm những bằng chứng quan trọng cho thấy hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời LHS 1140b có thể duy trì bầu khí quyển ổn định và sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi cho sự sống.
Tin mới
Các nhà khảo cổ tại thành cổ Pompeii (Italy) vừa công bố thành quả mới trong hành trình giải mã một trong những di sản nổi tiếng nhất thế giới: phần trần vòm của một phòng tiệc sang trọng được phục dựng từ hàng trăm mảnh bích họa vỡ, hé lộ những hình ảnh tuyệt đẹp về thần thoại Hy Lạp.
Giám định ADN đang mở ra hi vọng 'trả lại tên' cho các anh hùng liệt sĩ chưa xác định được danh tính nhưng phía sau mỗi kết quả thành công là hành trình khoa học đầy gian nan. Theo ThS. Đinh Thị Lan, giám định viên Trung tâm Pháp y Hà Nội, trong nhiều trường hợp, để gọi đúng tên một liệt sĩ, ngoài công nghệ hiện đại còn cần sự kết nối giữa dữ liệu ADN, hồ sơ lịch sử và sự đồng hành của thân nhân.
Sau hơn nửa thế kỷ chiến tranh kết thúc, hàng trăm nghìn hài cốt liệt sĩ vẫn chưa được xác định danh tính do ADN bị phân hủy nghiêm trọng. Việc các nhà khoa học Việt Nam làm chủ công nghệ giải trình tự thế hệ mới trên hệ gen nhân đánh dấu bước tiến về khoa học và mở thêm cơ hội đưa những người con đã ngã xuống trở về với gia đình, quê hương.
Một phi hành đoàn gồm các phi hành gia Mỹ và nhà du hành vũ trụ Nga đã trở về Trái đất an toàn vào ngày 26/7, sau 8 tháng làm việc trên Trạm Vũ trụ quốc tế (ISS).
Một nhân viên quản lý bãi biển tại thành phố Ashdod (Israel) trong lúc tìm kiếm đồ thất lạc của du khách đã bất ngờ phát hiện một đồng tiền cổ hiếm có niên đại khoảng 2.500 năm.
Những Tỳ kheo nào, này các Tỳ kheo, Như Lai có chế đặt, tuyên bố là Như Lai không chế đặt, sở hành của những vị ấy, này các Tỳ kheo, đem lại bất hạnh cho đa số, bất lạc cho đa số, bất lợi cho đa số, đưa đến bất hạnh...
Ba thành viên phi hành đoàn Nga - Mỹ đã hạ cánh an toàn sau hơn 8 tháng làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế, khép lại một sứ mệnh kéo dài.
Các phi hành gia Nga và Mỹ đã trở về Trái Đất an toàn, sau hơn 8 tháng làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).