Tìm cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung - Tây Nguyên
Logistics miền Trung - Tây Nguyên đang đứng trước cơ hội mở rộng không gian phát triển, kết nối vùng nguyên liệu, khu công nghiệp, cửa khẩu với cảng biển và thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, hạ tầng thiếu đồng bộ, chi phí vận tải cao, thiếu kho lạnh và tình trạng xe chạy rỗng vẫn là những điểm nghẽn. Phát triển logistics liên kết vùng, đa phương thức là yêu cầu cấp thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 diễn ra ngày 7-11 tại phường Quy Nhơn Đông, với chủ đề “Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu”.
Sự kiện do Bộ Công Thương phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức, có sự tham dự của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, địa phương, chuyên gia kinh tế, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp trong lĩnh vực logistics, sản xuất, thương mại, xuất nhập khẩu.
Khơi thông điểm nghẽn, kết nối liên vùng
Tại Diễn đàn, các chuyên gia, nhà quản lý và doanh nghiệp nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ phát triển hạ tầng riêng lẻ sang xây dựng mạng lưới logistics liên kết vùng, bảo đảm hàng hóa lưu thông thông suốt từ nơi sản xuất đến cảng biển và thị trường tiêu thụ.
Theo PGS.TS. Hồ Thị Thu Hòa - Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), sau sắp xếp đơn vị hành chính, vùng gồm 6 địa phương: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Năm 2025, GRDP toàn vùng đạt hơn 1,465 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, vận tải đường bộ chiếm 99%, xe chạy rỗng chiếm 40-45%, thiếu kho lạnh; chi phí logistics chiếm 23-30% giá thành nhiều mặt hàng.
Bà Hòa đề xuất phát triển chuỗi cung ứng lạnh, hình thành cảng cạn (ICD), trung tâm gom hàng tại Pleiku (Gia Lai), Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk) và Đức Trọng (Lâm Đồng); nâng cấp các QL 19, 24, 26; đẩy nhanh tiến độ xây dựng cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.
Đồng thời, xây dựng sàn giao dịch vận tải, dữ liệu logistics dùng chung và Hội đồng Điều phối Logistics vùng, hướng tới giảm 20-25% chi phí vận chuyển, đưa tỷ lệ xe chạy rỗng xuống dưới 15%.

PGS.TS. Hồ Thị Thu Hòa - Phó Chủ tịch Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) đưa ra đề xuất phát triển chuỗi cung ứng lạnh, hình thành cảng cạn. Ảnh: H.Y
Ở góc độ địa phương, ông Nguyễn Đình Kha - Phó Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai - cho rằng: “Không gian phát triển mới tạo lợi thế kết nối vùng cao nguyên phía Tây với duyên hải phía Đông, mở rộng giao thương giữa Tây Nguyên, Đông Bắc Campuchia với các khu công nghiệp, cơ sở chế biến và cảng biển.
Trong đó, hành lang từ Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh qua Pleiku đến Cảng Quy Nhơn, với QL 19 làm trục kết nối, có vai trò quan trọng thúc đẩy xuất nhập khẩu.
Gia Lai đang xây dựng Đề án phát triển hệ thống logistics đến năm 2030, tầm nhìn 2050, định hướng hình thành 10 trung tâm, cụm logistics với tổng quy mô đề xuất hơn 1.600 ha”.
Từ lợi thế nguồn hàng đến năng lực cạnh tranh
Nếu hạ tầng là điều kiện nền tảng thì tổ chức chuỗi cung ứng, phát triển dịch vụ đặc thù và tháo gỡ thủ tục xuyên biên giới là yếu tố quyết định khả năng khai thác lợi thế logistics miền Trung - Tây Nguyên.
Ông Lê Thanh Sơn - Giám đốc Khối Kinh doanh Tổng Công ty Simexco Đắk Lắk - cho biết, Tây Nguyên có tiềm năng xuất khẩu nông sản lớn. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam đạt 8,92 tỷ USD; hồ tiêu đạt 1,66 tỷ USD, cao su đạt 3,33 tỷ USD. Riêng sầu riêng ước đạt 1,8 tỷ USD, với gần 90.000 ha tại Tây Nguyên.
Tuy nhiên, thiếu kho lạnh, container lạnh, trung tâm logistics và dữ liệu truy xuất nguồn gốc đang làm tăng chi phí vận chuyển.

Cảng Quy Nhơn giữ vai trò quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của khu vực miền Trung - Tây Nguyên. Ảnh: H.Y
Ông Sơn đề xuất hình thành trung tâm tập kết, phân loại, đóng container tại Pleiku, Buôn Ma Thuột; phát triển kho bảo quản chuyên biệt và điều phối nguồn hàng hai chiều nhằm hạn chế xe chạy rỗng.
Ở góc độ logistics xuyên biên giới, ông Nguyễn Xuân Thảo - Giám đốc Logistics Tập đoàn Gemadept (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, cần tháo gỡ thủ tục quá cảnh, tăng cường kết nối vận tải và hạ tầng; kéo dài thời gian làm thủ tục hải quan tại các cửa khẩu đường thủy đến 22 giờ, hướng tới hoạt động 24/7 trên tuyến Việt Nam - Campuchia; đồng thời liên thông dữ liệu giữa hải quan, cửa khẩu, kho bãi và cảng biển.
Theo ông Thảo, chi phí vận tải đường bộ cao gấp 3-5 lần đường thủy, do đó cần ưu tiên đầu tư, nạo vét luồng tuyến và phát triển vận tải thủy.
Theo ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), Chiến lược phát triển dịch vụ logistics thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu giảm chi phí logistics xuống 12-15% GDP, đưa Việt Nam vào nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số Hiệu quả Logistics.
Phát triển logistics không chỉ là đầu tư hạ tầng mà còn phải nâng cao năng lực doanh nghiệp trong bảo quản, giao nhận quốc tế, phân phối và quản trị chuỗi cung ứng, qua đó giữ lại nhiều giá trị gia tăng trong nước.
Có thể thấy, miền Trung - Tây Nguyên không thiếu nguồn hàng, cửa khẩu hay lợi thế kết nối cảng biển; điều còn thiếu là một mạng lưới logistics được tổ chức đồng bộ, có sự điều phối liên tỉnh và liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp.
Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, cần ưu tiên tháo gỡ thủ tục, phát triển kho vận, vận tải đa phương thức và chuyển đổi số. Khi các mắt xích được kết nối hiệu quả, logistics không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao giá trị nông sản, mở rộng thị trường xuất khẩu, tạo động lực tăng trưởng mới cho toàn vùng.
