Tìm lời giải cho bài toán an ninh năng lượng và chuyển dịch xanh

Toàn cảnh Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên 2026.

Chiều 30/6, Hội Dầu khí Việt Nam đã tổ chức Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên 2026 tại Hà Nội.

Tham dự Diễn đàn có ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; ông Trịnh Quốc Tuy, Chuyên viên cao cấp Ban Chính sách Chiến lược Trung ương; đại diện Vụ Công nghiệp, Văn phòng Chính phủ; Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương), đại diện Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng...

Về phía chuyên gia kinh tế có PGS. TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả; TS Nguyễn Minh Phong, nguyên Trưởng phòng Nghiên cứu kinh tế - Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội; TS Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội; đại diện Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Hội Năng lượng Sạch Việt Nam; Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau...

Về phía Petrovietnam có ông Trần Quang Dũng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Tập đoàn; ông Lê Xuân Huyên, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn; ông Vũ Đào Minh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn; ông Nguyễn Mạnh Kha, Chủ tịch Công đoàn Tập đoàn; đại diện các đơn vị thành viên Tập đoàn. Về phía Hội Dầu khí Việt Nam có ông Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội; AHLĐ TS Nguyễn Hùng Dũng, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội...

TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam: Chúng ta cần một nền năng lượng an toàn hơn, linh hoạt hơn, cạnh tranh hơn, xanh hơn và tự chủ hơn

Phát biểu đề dẫn, TS Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam nhấn mạnh: Chúng ta gặp nhau hôm nay trong một bối cảnh rất đặc biệt. Thế giới năng lượng đang bước vào một giai đoạn biến động nhanh, bất định, phức tạp và khó lường hơn bao giờ hết. An ninh năng lượng không còn được hiểu đơn thuần là bảo đảm đủ nguồn cung, mà đã trở thành bài toán tổng hợp về năng lực tự chủ hạ tầng, công nghệ, tài chính, thị trường, nguồn nhân lực và khả năng ứng phó trước những biến động địa chính trị toàn cầu. Chuyển dịch năng lượng, giảm phát thải, phát triển xanh, kinh tế tuần hoàn, thị trường carbon hay các nguồn năng lượng mới không còn là những khái niệm của tương lai, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn đối với mọi quốc gia và mọi doanh nghiệp năng lượng.

Đối với Việt Nam, giai đoạn phát triển mới của đất nước đang đặt ra những yêu cầu cao hơn đối với ngành dầu khí - năng lượng. Chúng ta cần một nền năng lượng an toàn hơn, linh hoạt hơn, cạnh tranh hơn, xanh hơn và tự chủ hơn. Tuy nhiên, cũng cần nhìn thẳng vào thực tế rằng những điều kiện thuận lợi của ngành dầu khí không còn như trước. Nhiều mỏ chủ lực đã qua thời kỳ khai thác tốt nhất; việc gia tăng trữ lượng ngày càng khó khăn; các dự án mới thường ở những khu vực xa hơn, sâu hơn, phức tạp hơn và tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Trong khi đó, yêu cầu về vốn, công nghệ, tiêu chuẩn môi trường và năng lực quản trị lại ngày càng khắt khe.

Anh hùng Lao động, TS Nguyễn Hùng Dũng: Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên 2026 là không gian đối thoại để nhận diện những động lực phát triển mới, thảo luận các giải pháp nhằm mở rộng không gian phát triển cho ngành Dầu khí - Năng lượng, giúp Petrovietnam phát triển vươn lên tầm cao mới.

Nhưng thách thức không phải là toàn bộ câu chuyện. Trong sức ép chuyển đổi luôn tồn tại những cơ hội phát triển mới. Đó là cơ hội để ngành dầu khí không chỉ tiếp tục khẳng định vai trò truyền thống, mà còn mở rộng sang một không gian công nghiệp - năng lượng rộng lớn hơn, bao gồm khí, LNG, điện khí, lọc hóa dầu giá trị cao, dịch vụ kỹ thuật chất lượng cao, điện gió ngoài khơi, CCS/CCUS, hydrogen, ammonia, chuyển đổi số, quản trị phát thải và các chuỗi giá trị năng lượng mới.

Vấn đề đặt ra là chúng ta có nhìn thấy những cơ hội đó đủ sớm hay không; có chuẩn bị năng lực đủ nhanh hay không; và quan trọng hơn, có xây dựng được một thể chế đủ mở, đủ rõ ràng, đủ ổn định để biến cơ hội thành dự án, thành sản lượng, thành công nghệ và cuối cùng là năng lực cạnh tranh quốc gia hay không.

Trong bức tranh ấy, Petrovietnam giữ một vị trí hết sức đặc biệt. Từ Tập đoàn Dầu khí quốc gia, Petrovietnam đang bước vào một định vị mới: Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi, mà là sự mở rộng về tầm nhìn, không gian hoạt động và trách nhiệm phát triển. Petrovietnam không chỉ gắn với hoạt động tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, mà đang vận hành một hệ sinh thái công nghiệp - năng lượng toàn diện, từ thượng nguồn, công nghiệp khí, điện, lọc hóa dầu, phân bón, dịch vụ kỹ thuật cao đến thương mại năng lượng và các lĩnh vực năng lượng mới.

Nếu nhìn đúng vai trò của mình, Petrovietnam không chỉ là một doanh nghiệp lớn, mà còn là một năng lực chiến lược của Nhà nước trong bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh biển và thúc đẩy tiến trình chuyển dịch năng lượng quốc gia. Nhưng cũng cần nói rõ rằng, định vị lớn phải đi cùng năng lực lớn. Cơ chế, chính sách phù hợp là điều kiện rất quan trọng, song Petrovietnam cũng phải đổi mới mạnh mẽ từ bên trong, với một nền quản trị hiện đại hơn, tốc độ ra quyết định nhanh hơn, kỷ luật thực thi cao hơn, năng lực tài chính - thị trường vững mạnh hơn, nguồn nhân lực công nghệ mới chất lượng hơn và một hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp hơn.

Vì vậy, Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên năm 2026 không chỉ đặt ra câu hỏi ngành đang vướng ở đâu, mà còn phải đi xa hơn: ngành đang có những cơ hội nào; Nhà nước cần mở ra không gian thể chế gì; Petrovietnam cần tự nâng cấp những gì; và các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức nghề nghiệp có thể đóng góp ra sao để quá trình phát triển ấy đi đúng hướng, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả...

Ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội; ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội; Ông Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam; Ông Trần Thanh Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công Thương); Ông Vũ Đào Minh, Phó Tổng giám đốc Petrovietnam đồng chủ trì Diễn đàn

TS Nguyễn Quốc Thập chia sẻ thêm, Hội Dầu khí Việt Nam rất vinh dự được đồng hành cùng Petrovietnam tổ chức Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên năm 2026, trên cơ sở thỏa thuận hợp tác giữa hai đơn vị và kế hoạch công tác năm 2026, trong bối cảnh ngành dầu khí - năng lượng đang đứng trước những yêu cầu và cơ hội phát triển mới của đất nước.

Hội Dầu khí Việt Nam là tổ chức khoa học - công nghệ, nơi hội tụ trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm nghề nghiệp của nhiều thế hệ người dầu khí. Trong Hội có các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư và người lao động đã đi qua nhiều chu kỳ phát triển của ngành; những người hiểu mỏ, hiểu biển, hiểu công trình, hiểu công nghệ, hiểu thị trường và thấu hiểu cả những rủi ro tiềm ẩn trong từng quyết định đầu tư, từng dự án, từng chính sách.

Chính vì vậy, hoạt động tư vấn và phản biện của Hội không thể dừng lại ở những góp ý chung chung. Phản biện đúng nghĩa không phải chỉ là nêu ý kiến khác biệt hay phản đối một đề xuất. Phản biện là nhận diện rủi ro, phân tích hệ quả, đưa ra các căn cứ khoa học và đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu rủi ro, để các cơ quan lãnh đạo, quản lý có thêm thông tin và cơ sở khi xem xét, quyết định. Bởi một chính sách đúng có thể mở ra không gian phát triển cho cả một chuỗi giá trị; ngược lại, một quy định chưa sát thực tiễn có thể làm chậm một dự án, bỏ lỡ một cơ hội, thậm chí tác động đến an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Với tinh thần đó, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam mong muốn các nhà hoạch định chính sách, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và toàn thể đại biểu tham dự Diễn đàn sẽ trao đổi thẳng thắn, đi vào thực chất, không né tránh những vấn đề khó, nhưng cũng không chỉ dừng lại ở việc nêu ra khó khăn, vướng mắc. Điều chúng ta cần là nhận diện đúng vấn đề, nhìn rõ cơ hội, chỉ ra rủi ro và cùng đề xuất những giải pháp khả thi.

Điều quan trọng nhất không phải là có bao nhiêu ý kiến được phát biểu tại Diễn đàn, mà là sau Diễn đàn, chúng ta có thêm những luận cứ xác đáng hơn, một nhận thức chung rõ ràng hơn và những kiến nghị thiết thực hơn cho sự phát triển của ngành dầu khí - năng lượng.

Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam kỳ vọng Diễn đàn Dầu khí - Năng lượng thường niên năm 2026 sẽ trở thành một không gian đối thoại có chất lượng, nơi tiếng nói của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, giới chuyên gia, nhà khoa học và truyền thông gặp nhau trên tinh thần xây dựng; nơi những vấn đề lớn của ngành được tiếp cận bằng tri thức, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm đối với lợi ích quốc gia.

PetroTimes tiếp tục cập nhật...