Tìm ra khắc tinh của 'sinh vật bất tử'

Gấu nước được coi như sinh vật bất tử trên Trái Đất. Ảnh: Popular Science.

Gấu nước là một trong những sinh vật bền bỉ nhất trên Trái đất. Chúng có thể chịu được bức xạ cao, nhiệt độ cực đoan, mất nước và thậm chí là môi trường chân không ngoài không gian.

Tuy nhiên, một nghiên cứu mới công bố trên Tạp chí Sinh học Vũ trụ Quốc tế (International Journal of Astrobiology) cho thấy ngay cả gấu nước cũng gặp giới hạn khi đối mặt với đất Hỏa tinh mô phỏng.

Nhóm nghiên cứu đã đưa gấu nước vào các mẫu đất đá bề mặt Hỏa tinh được tái tạo trong phòng thí nghiệm. Đây là loại trầm tích khoáng chất rời rạc bao phủ lớp đá gốc của hành tinh đỏ. Mục tiêu của thí nghiệm là đánh giá mức độ tương thích của đất Hỏa tinh với sinh vật Trái Đất, đồng thời phục vụ nghiên cứu về việc bảo vệ hành tinh.

“Chúng ta biết rất nhiều về vi khuẩn và nấm trong lớp đất đá mô phỏng, song lại biết rất ít về tác động của chúng đến động vật, ngay cả những động vật siêu nhỏ như gấu nước”, Corien Bakermans, tác giả chính của nghiên cứu và nhà vi sinh vật học tại Đại học Penn State cho biết.

Cụ thể, nhóm đã tạo ra 2 loại đất mô phỏng. Mẫu thứ nhất, MGS-1 đại diện cho thành phần “toàn cầu” của bề mặt Hỏa tinh. Mẫu thứ hai, OUCM-1 được phát triển với trọng tâm là thành phần hóa học và khoáng chất cụ thể. Cả 2 đều dựa trên dữ liệu do tàu thám hiểm Curiosity thu thập tại miệng núi lửa Gale.

Các nhà khoa học thử nghiệm với cả gấu nước ở trạng thái hoạt động và trạng thái ngủ đông. Ở trạng thái ngủ đông, gấu nước mất nước nghiêm trọng và gần như ngừng mọi hoạt động sinh học. Đây là cơ chế giúp chúng sống sót trong điều kiện khắc nghiệt.

Kết quả cho thấy MGS-1 ảnh hưởng rõ rệt đến sức sống của gấu nước. Hoạt động của chúng giảm nhanh. Một số cá thể hoàn toàn bất động sau 2 ngày. Trong khi đó, những cá thể trong mẫu OUCM-1 vẫn duy trì hoạt động tương đối ổn định. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận sự hiện diện của các hạt khoáng chất gần miệng gấu nước, dù chúng còn sống hay đã chết.

“Chúng tôi rất ngạc nhiên về mức độ gây hại của MGS-1”, Bakermans nói. Bà cho biết nhóm đặt giả thuyết rằng có thể tồn tại một chất đặc biệt trong mẫu đất này.

Khi các nhà khoa học rửa MGS-1 bằng nước trước khi đưa gấu nước vào, tỷ lệ sống sót tăng đáng kể. Các cá thể cho thấy sức sống tốt hơn trong nhiều ngày. Điều này cho thấy đất Hỏa tinh mô phỏng có thể chứa các hợp chất gây hại nhưng một phần trong số đó có thể bị loại bỏ bằng nước.

Minh Hoàng