Tìm về 'Ký ức những năm tháng không quên'

Tác phẩm Việt Bắc (đắp đường) của họa sĩ Đào Đức.

Hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc với nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì... đưa người xem trở về những năm tháng đất nước khôi phục kinh tế, kiến thiết quê hương và từng bước xây dựng cuộc sống mới từ những thập niên 1950 đến 1980.

Điểm nhấn của triển lãm là các tác phẩm phản ánh sinh động đời sống lao động, sản xuất và tinh thần xây dựng đất nước của các tầng lớp nhân dân. Trong hành trình sáng tác, nhiều thế hệ nghệ sĩ đã đi qua những nhà máy, xí nghiệp, công trường, nông trường, từ miền xuôi đến miền núi để ghi lại bằng ngôn ngữ tạo hình không khí lao động của một thời kỳ đặc biệt trong lịch sử dân tộc.

Ở mảng đề tài nông nghiệp, nông thôn, những công việc tưởng như bình dị đã trở thành chất liệu nghệ thuật giàu sức gợi. Các tác phẩm “Cấy” của Nguyễn Văn Bình, “Tát nước chống hạn” của Nguyễn Tư Nghiêm, “Trên đồng cỏ nông trường Đồng Giao” của Tạ Thúc Bình, “Đóng thuyền” của Hoàng Kiệt, “Gieo mạ - Gặt mùa” của Huỳnh Phương Đông... khắc họa hình ảnh người lao động trong công cuộc khôi phục sản xuất, xây dựng quê hương.

Trong những năm tháng miền Bắc vừa sản xuất, vừa chi viện cho chiến trường miền Nam, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt khó được thể hiện rõ qua nhiều tác phẩm. “Việt Bắc (đắp đường)” của Đào Đức, “Tiếp vận Tây Nguyên” của Nguyễn Như Huân, “Lao động vì miền Nam” của Thanh Ngọc, Trọng Cát... ghi dấu một thời kỳ mà lao động sản xuất gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ và thống nhất đất nước.

Khi miền Bắc bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hình ảnh người công nhân tiếp tục trở thành nguồn cảm hứng của mỹ thuật. Những nét vẽ rắn rỏi, khỏe khoắn trong “Tổ lắp ráp nhà máy đóng tàu Hải Phòng” của Nguyễn Kao Thương hay “Công nhân mỏ” của Nguyễn Sĩ Tốt thể hiện vẻ đẹp của con người trong thời đại mới, nơi lao động trở thành biểu tượng của ý chí, sức mạnh và khát vọng dựng xây.

Không chỉ tập trung vào những công trình lớn hay những thành tựu sản xuất, triển lãm còn dành không gian cho những khoảnh khắc đời thường, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp nhân cách của con người Việt Nam.

Các tác phẩm “Đưa cơm ra đồng” của Nguyễn Quốc Hùng, “Bé cho gà ăn” của Nguyễn Phú Cường hay “Không tham của rơi” của nghệ nhân Đào Văn Can phản ánh những phẩm chất giản dị, chân thành trong cuộc sống. Trong khi đó, tinh thần ham học hỏi, ý thức tự hoàn thiện bản thân được thể hiện qua “Học hỏi lẫn nhau” của Nguyễn Đỗ Cung và “Nữ công nhân đứng đọc sách” của Cần Thư Công.

Với cách tiếp cận từ những câu chuyện lao động và đời sống, “Ký ức những năm tháng không quên” không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử mà còn cho thấy cách mỹ thuật ghi chép và lưu giữ những chuyển động của xã hội. Mỗi tác phẩm là một lát cắt ký ức, góp phần giúp công chúng hôm nay hình dung rõ hơn về tinh thần lao động, ý chí vượt khó và niềm tin vào tương lai của các thế hệ đi trước.