Từ những tranh luận quanh Nỗi buồn chiến tranh đến việc xử lý cuốn Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng, đời sống văn học, xuất bản một lần nữa đặt ra vấn đề không mới nhưng luôn có ý nghĩa thời sự: tự do sáng tạo phải được tôn trọng, khuyến khích, bảo vệ; nhưng tự do ấy không thể tách rời trách nhiệm trước lịch sử, trước Nhân dân, trước những biểu tượng văn hóa và nền tảng tinh thần của dân tộc. Văn chương có thể đi vào nỗi đau, có thể phản tỉnh, có thể tìm tòi cách biểu đạt mới, nhưng không thể đứng ngoài vận mệnh quốc gia, càng không thể nhân danh sáng tạo để làm tổn thương niềm tin xã hội.
Những tranh luận gần đây quanh Nỗi buồn chiến tranh của nhà văn Bảo Ninh và việc xử lý cuốn Chuyện với Thanh – Lời kể mới về ánh sáng của tác giả Nguyễn Thành Nam không chỉ là câu chuyện riêng của hai cuốn sách, cũng không chỉ là những ý kiến khác nhau trong đời sống văn học, xuất bản.