Tin thế giới tối 15-11: Iran tuyên bố tập kích căn cứ Mỹ tại Bahrain

Iran tuyên bố tập kích căn cứ Mỹ tại Bahrain, cảnh báo đồng minh Washington

Theo hãng tin Fars, ngày 15-11, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố tấn công căn cứ quân sự Mỹ tại Bahrain nhằm đáp trả những hành động gây hấn của Washington.

Tên lửa Iran khai hỏa. Ảnh: PressTV/Dân Trí

Kênh truyền hình Press TV dẫn thông báo của IRGC cho biết lực lượng này đã phóng 6 máy bay không người lái (UAV) nhằm vào hệ thống radar phòng không Mỹ tại căn cứ trực thăng Al-Rifaa. IRGC đồng thời khẳng định eo biển Hormuz vẫn bị đóng và cảnh báo sẽ đáp trả quyết liệt hơn nếu Mỹ tiếp tục gây hấn.

Trong khi đó, quân đội Bahrain tuyên bố hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn các cuộc tấn công trước khi vũ khí Iran tiếp cận mục tiêu. Bộ Nội vụ Bahrain kêu gọi người dân bình tĩnh, di chuyển đến nơi an toàn.

Trước đó 2 ngày, IRGC cũng tuyên bố phá hủy hệ thống radar cảnh báo sớm của Mỹ tại Bahrain. Tuy nhiên, quân đội Mỹ bác bỏ thông tin, khẳng định đã đánh chặn 2 UAV Iran và không ghi nhận thiệt hại.

Căn cứ quân sự tại Bahrain là nơi đóng quân của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ từ năm 1995, cách bờ biển Iran khoảng 240 km và giữ vị trí quan trọng trong hoạt động quân sự của Washington tại Trung Đông.

Căng thẳng tiếp tục gia tăng khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 9 tháng chưa đạt kết quả. Những ngày gần đây, xuất hiện thông tin Mỹ tập kích đảo Qeshm của Iran, vị trí chiến lược kiểm soát lối vào eo biển Hormuz từ Vùng Vịnh.

Iran vẫn giữ lập trường chỉ đàm phán khi Mỹ chấp nhận 7 điều kiện, trong đó có chấm dứt phong tỏa đường biển, ngừng giao tranh trên mọi mặt trận, giải phóng tài sản bị phong tỏa và bồi thường chiến tranh.

Ngày 15-11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran đã thu thập bằng chứng về việc một số quốc gia trong khu vực hỗ trợ Mỹ tấn công Iran. Ông cảnh báo các nước này phải chịu trách nhiệm về hậu quả, đồng thời khẳng định những cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng chỉ nhằm vào căn cứ và khí tài quân sự Mỹ, mang tính chất phòng vệ theo Điều 51 Hiến chương Liên hợp quốc.

Bahrain và Jordan đã lên án các cuộc tấn công của Iran. Bộ Ngoại giao Bahrain cho rằng hành động của IRGC vi phạm luật pháp quốc tế, xâm phạm chủ quyền quốc gia. Jordan cũng cảnh báo đây là hành vi đe dọa an ninh, ổn định và toàn vẹn lãnh thổ của Bahrain.

Nga và Ukraine chạy đua xây dựng mạng lưới vệ tinh quân sự

Nga và Ukraine đang đẩy mạnh phát triển mạng lưới vệ tinh quân sự nhằm bảo đảm liên lạc, điều khiển thiết bị không người lái (UAV) và hỗ trợ hoạt động tác chiến trên chiến trường.

Binh sĩ Ukraine thiết lập hệ thống internet vệ tinh Starlink gần thị trấn tiền tuyến Pokrovsk. Ảnh: Reuters/Dân Trí

Ukraine tìm cách xây dựng hệ thống vệ tinh riêng để giảm phụ thuộc vào Starlink của tập đoàn SpaceX do tỷ phú Elon Musk điều hành. Một vệ tinh được đưa lên quỹ đạo đầu tháng 10 được kỳ vọng trở thành nền tảng ban đầu cho mạng lưới này.

Giữa tháng 10, Kiev ký thỏa thuận với hai công ty Phần Lan là tập đoàn viễn thông Nokia và công ty công nghệ vũ trụ ICEYE để nghiên cứu phát triển mạng lưới vệ tinh quân sự. ICEYE sở hữu công nghệ radar có khả năng tạo hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao trong mọi điều kiện thời tiết.

Nỗ lực này được thúc đẩy sau những gián đoạn kết nối Starlink. Ngày 12-11, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết tốc độ kết nối của Starlink và Starshield - phiên bản quân sự do Lầu Năm Góc vận hành - bị giới hạn tại Ukraine, ảnh hưởng đến hoạt động dọc tiền tuyến.

Trước đó, từ ngày 14 đến 24-10, Starlink áp dụng biện pháp hạn chế tốc độ đối với UAV Ukraine mà không thông báo trước, khiến những thiết bị di chuyển trên 60 km/giờ bị mất tín hiệu. Tỷ phú Elon Musk sau đó thừa nhận chính ông quyết định áp dụng biện pháp này.

Chuyên gia vũ trụ Anatoly Zak nhận định Ukraine có thể xây dựng hệ thống vệ tinh riêng nhưng cần vài năm. Trong 1-2 năm tới, Starlink và Starshield vẫn giữ vai trò quan trọng đối với Kiev.

Ngoài tự phát triển vệ tinh, Ukraine có thể tìm đến các hệ thống thay thế như Iridium của Mỹ và OneWeb do tập đoàn Eutelsat của Pháp vận hành. Tuy nhiên, chi phí và năng lực của các hệ thống này còn hạn chế. Một thiết bị đầu cuối Starlink có giá tối đa khoảng 500 USD, trong khi thiết bị OneWeb khoảng 9.000 USD.

Theo Pavel Luzin, chuyên gia không gian và quân sự thuộc Quỹ Jamestown tại Washington, Ukraine có thể phát triển vệ tinh lớn trên quỹ đạo địa tĩnh, hoạt động khoảng 20 năm, hoặc xây dựng mạng lưới hàng trăm vệ tinh quỹ đạo thấp với chi phí rẻ hơn nhưng phải thay thế thường xuyên.

Trong khi đó, Nga cũng phát triển mạng lưới vệ tinh Rassvet phục vụ quân sự. Hệ thống do công ty không gian Bureau 1440 phát triển, với mục tiêu đưa 900 vệ tinh lên quỹ đạo vào năm 2035. Ngày 28-10, Tổng thống Vladimir Putin gọi tỷ phú Elon Musk là "một thiên tài thực sự" khi đề cập đến nỗ lực xây dựng hệ thống tương tự Starlink của Nga.

Ả Rập Xê Út đánh chặn 2 tên lửa hướng về thủ đô Riyadh

Ngày 15-11, liên quân do Ả Rập Xê Út dẫn đầu tuyên bố đánh chặn 2 tên lửa đạn đạo hướng về thủ đô Riyadh và 3 máy bay không người lái (UAV) tại tỉnh miền Đông nước này.

Lửa bốc lên tại một cơ sở dầu mỏ của Aramco ở phía nam Riyadh, Ả rập Xê út trong vụ tấn công hồi tháng 10. Ảnh: AFP/Dân Trí

Các cuộc tấn công được cho là do lực lượng Houthi tại Yemen thực hiện. Những ngày gần đây, lực lượng này gia tăng tập kích nhằm vào các mục tiêu tại Ả Rập Xê Út, đặc biệt là thủ đô Riyadh và tỉnh miền Đông - trung tâm kinh tế, nơi tập trung phần lớn trữ lượng dầu mỏ, khí đốt và trụ sở Tập đoàn dầu khí quốc gia Saudi Aramco.

Tuần trước, một cuộc tấn công của Houthi đã gây hư hại tòa nhà hành chính thuộc Saudi Aramco tại khu trung tâm tài chính Riyadh. Trụ sở tập đoàn này cũng từng chịu thiệt hại nghiêm trọng trong một cuộc tập kích hồi tháng 10.

Houthi còn gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào sân bay, cảng biển và cơ sở dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.

Diễn biến mới xảy ra trong bối cảnh xung đột giữa Riyadh và Houthi leo thang, đặc biệt sau khi lực lượng này tiến về eo biển Bab el-Mandeb hồi tháng 9, đe dọa tuyến hàng hải quan trọng. Đáp trả, Ả Rập Xê Út đẩy mạnh các cuộc không kích nhằm vào mục tiêu của Houthi tại Yemen.

Nga tập kích 9 tỉnh của Ukraine, hàng chục nghìn hộ dân mất điện

Ngày 15-11, giới chức Ukraine cho biết Nga tiến hành đợt tấn công quy mô lớn tại tỉnh Odessa và 8 tỉnh khác, gây ảnh hưởng đến nhiều cơ sở hạ tầng, trong đó có hệ thống năng lượng.

Thống đốc tỉnh Odessa Oleh Kiper xác nhận một cơ sở năng lượng thuộc Công ty DTEK bị ảnh hưởng, khiến khoảng 41.000 hộ gia đình tạm thời mất điện. Các nhân viên kỹ thuật đang triển khai khôi phục dịch vụ.

Theo Không quân Ukraine, trong đêm 14-11 và rạng sáng 15-11, Nga phóng 132 UAV tầm xa, trong đó có 78 UAV sử dụng động cơ phản lực. Lực lượng phòng không Ukraine tuyên bố đánh chặn 106 chiếc, gồm 61 UAV động cơ phản lực. Các UAV xuất hiện tại 20 địa điểm.

Tại tỉnh Chernihiv, Thống đốc Viacheslav Chaus cho biết một cơ sở hạ tầng trọng yếu ở thành phố Mena bị tấn công. Ở tỉnh Dnipropetrovsk, Thống đốc Oleksandr Hanzha thông báo Nga sử dụng UAV, tên lửa và pháo kích vào 4 quận.

Tại Kharkiv, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết các cuộc tấn công diễn ra ở thành phố Kharkov và 13 khu dân cư khác. Tỉnh Zaporizhzhia ghi nhận 877 vụ tấn công nhằm vào 48 địa điểm, trong khi tỉnh Sumy có gần 60 vụ tấn công tại 28 địa điểm.

Ngoài ra, giới chức Donetsk thông báo một vụ tấn công của Nga; tỉnh Kirovohrad ghi nhận một cơ sở hạ tầng công nghiệp bị tập kích. Tại Zhytomyr, cơ sở hạ tầng năng lượng bị tấn công nhưng không có dân thường bị thương.

Các cuộc tập kích diễn ra trong bối cảnh Nga tiếp tục nhắm vào lưới điện và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Ukraine trước mùa đông.