Tin vũ khí hôm nay 9.4: Mỹ chuẩn bị kịch bản xung đột cường độ cao với tên lửa AIM-260

Mỹ chuẩn bị kịch bản xung đột cường độ cao với tên lửa AIM-260

Mỹ đang đẩy nhanh quá trình triển khai tên lửa không đối không thế hệ mới AIM-260 JATM sau khi chương trình này nhận được mức tăng ngân sách đáng kể. Theo các tài liệu mới công bố, kinh phí dành cho dự án tăng từ 894 triệu USD trong năm tài khóa 2026 lên 2,9 tỉ USD vào năm 2027, cho thấy Lầu Năm Góc đang ưu tiên rút ngắn thời gian đưa loại vũ khí này vào biên chế.

Động thái tăng tốc đầu tư phản ánh nhu cầu cấp thiết trong việc duy trì ưu thế trên không, đặc biệt trong bối cảnh các đối thủ như Trung Quốc phát triển nhanh các hệ thống tên lửa tầm xa. AIM-260 được thiết kế nhằm vượt trội so với các vũ khí hiện có, tạo lợi thế “ra đòn trước” trong các cuộc không chiến ngoài tầm nhìn (BVR).

Máy bay F-22 Raptor của Không quân Mỹ với khoang vũ khí bên trong được mở, để lộ hệ thống phóng tên lửa. Tên lửa AIM-260 Joint Advanced Tactical Missile (JATM) được thiết kế để tích hợp trong cùng khoang này, vừa duy trì khả năng tàng hình vừa mở rộng đáng kể tầm giao chiến không đối không - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Tên lửa này được định hướng thay thế hoặc bổ trợ cho AIM-120 AMRAAM - loại vũ khí đã đóng vai trò chủ lực của Mỹ từ năm 1993. Dù phiên bản AIM-120D đã được nâng cấp về tầm bắn và độ chính xác, nó vẫn gặp thách thức trước các hệ thống mới như PL-15 của Trung Quốc. AIM-260 được cho là có tầm bắn vượt quá 200 km, cho phép máy bay Mỹ tấn công đối phương từ khoảng cách an toàn hơn. Một trong những cải tiến đáng chú ý nằm ở hệ thống động cơ. AIM-260 nhiều khả năng sử dụng động cơ tên lửa hai xung hoặc nhiên liệu năng lượng cao, giúp duy trì lực đẩy trong suốt hành trình bay. Nhờ đó, tên lửa giữ được năng lượng động học ở khoảng cách xa và tăng khả năng cơ động trong giai đoạn cuối, mở rộng vùng “không thể thoát” đối với mục tiêu.

Bên cạnh đó, hệ thống dẫn đường của AIM-260 cũng được nâng cấp đáng kể. Tên lửa được kỳ vọng tích hợp đầu dò radar thế hệ mới với khả năng chống gây nhiễu cao, cải thiện khả năng phân biệt mục tiêu và duy trì khóa mục tiêu trong môi trường tác chiến điện tử phức tạp. Điều này đặc biệt quan trọng khi các đối thủ ngày càng tăng cường năng lực tác chiến điện tử. Một điểm nổi bật khác là khả năng tích hợp vào tác chiến mạng. AIM-260 có thể nhận dữ liệu mục tiêu từ nhiều nguồn như máy bay cảnh báo sớm, tiêm kích khác hoặc hệ thống cảm biến ngoài, cho phép triển khai các chiến thuật “phóng từ xa” mà không cần máy bay mang phải duy trì khóa radar liên tục. Điều này giúp mở rộng không gian tác chiến và tăng khả năng sống sót cho phi công.

Dù được nâng cấp mạnh mẽ, AIM-260 vẫn giữ kích thước tương đương AIM-120, đảm bảo tương thích với khoang vũ khí của các máy bay tàng hình như F-22 và F-35. Đây là yếu tố quan trọng giúp duy trì khả năng tàng hình và triển khai nhanh chóng mà không cần cải tiến lớn về cấu trúc máy bay. Về tổng thể, AIM-260 được đánh giá sẽ thay đổi đáng kể cách thức tác chiến trên không. Với tầm bắn xa hơn, khả năng dẫn đường linh hoạt và tích hợp mạng lưới, loại tên lửa này giúp lực lượng Mỹ chủ động hơn trong giao chiến, đồng thời mở rộng danh sách mục tiêu từ máy bay chiến đấu đến tên lửa hành trình và các hệ thống hỗ trợ trên không.

Trung Quốc tăng tốc đóng tàu chiến thế hệ mới

Trung Quốc đang tăng tốc đóng mới các khinh hạm Type 054B tại nhà máy Hudong Changxingdao, với hình ảnh vệ tinh cho thấy thân tàu thứ tư đã xuất hiện phía sau thân tàu thứ ba. Chương trình đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất hàng loạt, đánh dấu bước tiến quan trọng trong năng lực đóng tàu quân sự của Hải quân Trung Quốc (PLAN).

Dữ liệu hình ảnh ghi nhận ngày 21.3 cho thấy cả hai thân tàu thứ ba và thứ tư đều đang trong giai đoạn lắp ráp nâng cao, với sự xuất hiện đồng thời của cần cẩu, mô-đun tiền chế và nhiều khu vực thi công song song. Điều này phản ánh nhịp độ sản xuất ổn định, không còn mang tính thăm dò như các tàu đầu tiên. Việc chuyển sang sản xuất dây chuyền có ý nghĩa quan trọng, bởi chỉ khi đạt quy mô này, một thiết kế mới mới có thể trở thành nền tảng sức mạnh thực sự trên biển.

Luohe là tàu đầu tiên thuộc lớp khinh hạm Jiangkai III (Type 054B) mới của Trung Quốc, đánh dấu thế hệ tàu chiến đa nhiệm có năng lực cao hơn. Trung Quốc đang đẩy mạnh sản xuất lớp tàu này, cho thấy xu hướng xây dựng lực lượng hộ tống quy mô lớn và hiện đại hơn nhằm phục vụ các hoạt động hải quân dài hạn và kiểm soát biển tại các khu vực tranh chấp - Ảnh: Vantor Imager/Hải quân Trung Quốc

Type 054B được phát triển dựa trên nền tảng Type 054A, nhưng với những cải tiến đáng kể về tầm hoạt động, khả năng sống sót và hệ thống chỉ huy. Tàu có thân lớn hơn, hiệu suất động cơ cao hơn, khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn và phạm vi tác chiến rộng hơn. Thay vì chỉ thay thế thế hệ cũ, lớp tàu này mở rộng đáng kể năng lực của lực lượng hộ tống chủ lực của PLAN. Về hệ thống chiến đấu, Type 054B được cho là vẫn duy trì bệ phóng thẳng đứng 32 ống, đồng thời tích hợp pháo chính 100mm, hệ thống phòng thủ tầm gần và radar mảng quay hiện đại. Ngoài ra, tàu còn được trang bị cấu trúc cột tích hợp thứ cấp và có khả năng vận hành trực thăng chống ngầm Z-20. Điểm đáng chú ý không nằm ở từng trang bị riêng lẻ mà ở khả năng kết hợp các cảm biến, radar, sonar và vũ khí thành một hệ thống tác chiến thống nhất.

Khả năng chống ngầm được xem là yếu tố then chốt của lớp tàu này. Các đánh giá cho thấy Type 054B có thể được trang bị sonar kéo, sonar độ sâu biến thiên và trực thăng hỗ trợ, giúp tăng cường khả năng phát hiện và đối phó với tàu ngầm trong môi trường tác chiến phức tạp. Điều này đặc biệt quan trọng tại khu vực Tây Thái Bình Dương, nơi sự hiện diện của tàu ngầm đối phương luôn là mối đe dọa thường trực.

Sự phát triển của Type 054B cũng gắn với cấu trúc lực lượng tổng thể của PLAN. Trong khi các tàu khu trục Type 055 đảm nhiệm phòng không khu vực và chỉ huy, Type 052D cung cấp hỏa lực đa nhiệm, thì Type 054B đóng vai trò tăng cường lớp bảo vệ, thực hiện nhiệm vụ chống ngầm và hộ tống các nhóm tác chiến. Đây là mô hình tác chiến theo đội hình nhiều lớp, trong đó tàu hộ tống giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an toàn cho toàn bộ lực lượng. Việc tăng sản lượng Type 054B có thể tạo ra tác động đáng kể trong khu vực. Tại eo biển Đài Loan, lớp tàu này giúp tăng cường khả năng hộ tống và bảo vệ các lực lượng đổ bộ hoặc tàu chiến chủ lực. Ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, nó góp phần duy trì hiện diện dài ngày và hỗ trợ các hoạt động tuần tra. Đồng thời, với tầm hoạt động mở rộng, Type 054B cũng phù hợp cho các nhiệm vụ xa bờ.

Nga thử nghiệm robot mang súng cối Bagulnik-82

Nga đang mở rộng vai trò của phương tiện mặt đất không người lái (UGV) Courier khi tích hợp hệ thống súng cối robot Bagulnik-82 cỡ 82mm, đánh dấu bước phát triển mới trong lĩnh vực hỏa lực tự động. Đoạn video công bố ngày 6.4 ghi lại quá trình thử nghiệm bắn đạn thật, cho thấy nền tảng này không chỉ dừng ở nhiệm vụ hậu cần hay tấn công trực tiếp mà đã tiến tới hỗ trợ hỏa lực gián tiếp.

Điểm đáng chú ý của Bagulnik-82 nằm ở mức độ tự động hóa. Hệ thống dường như được trang bị cơ chế nạp đạn tự động, cho phép đưa đạn vào nòng trong khoảng vài giây mà không cần thao tác trực tiếp của con người. Đây là bước tiến quan trọng so với nhiều robot vũ trang trước đây, vốn chủ yếu mang súng máy hoặc rocket tầm ngắn. Việc tự động hóa chu trình bắn giúp giảm đáng kể mức độ phơi lộ của binh sĩ trong quá trình vận hành hỏa lực.

Nga đã trình diễn Bagulnik-82, một hệ thống cối tự động cỡ 82 mm được lắp trên phương tiện mặt đất không người lái Courier, cho thấy xu hướng chuyển sang các hệ thống hỏa lực robot dạng mô-đun nhằm giảm thiểu rủi ro cho lực lượng tiền tuyến - Ảnh: Truyền thông Nga

Nền tảng UGV Courier đóng vai trò trung tâm trong thiết kế này. Đây là UGV bánh xích cỡ nhỏ, nặng khoảng 250kg, có thể đạt tốc độ tới 35km/h và hoạt động trong phạm vi vài km tùy điều kiện. Trước đó, hệ thống đã được sử dụng cho nhiều nhiệm vụ như vận chuyển, rải mìn, sơ tán thương binh và tác chiến điện tử. Sự phát triển này nối tiếp xu hướng trước đó khi Courier từng được trang bị rocket nhiệt áp Shmel để tấn công mục tiêu trực tiếp. Với Bagulnik-82, nền tảng này mở rộng sang hỏa lực gián tiếp, cho phép tấn công từ khoảng cách an toàn hơn. Điều này phản ánh cách tiếp cận linh hoạt, ưu tiên khả năng thay đổi nhiệm vụ nhanh chóng thay vì phát triển nhiều loại robot riêng biệt cho từng chức năng.

Ý nghĩa lớn hơn của hệ thống nằm ở khả năng giảm rủi ro cho lực lượng vận hành. Trong chiến tranh hiện đại, các tổ đội cối truyền thống thường dễ bị phát hiện và tấn công trong quá trình triển khai và bắn. Việc chuyển một phần nhiệm vụ sang nền tảng robot có thể giúp hạn chế tổn thất nhân lực, đặc biệt trong môi trường có mật độ trinh sát và tấn công cao bằng UAV.

Tuy vậy, Bagulnik-82 vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm và chưa chứng minh hiệu quả trong điều kiện tác chiến kéo dài. Các hệ thống robot nhỏ vẫn đối mặt với nhiều thách thức như nhiễu điện tử, hạn chế về cơ động và nguy cơ bị phá hủy bởi UAV hoặc hỏa lực đối phương. Dù vậy, việc thử nghiệm cho thấy Nga đang tìm cách chuyển đổi các loại vũ khí truyền thống sang mô hình điều khiển từ xa và tự động hóa.