Tình báo Israel: Iran có thể đã đưa hàng nghìn máy ly tâm vào 'pháo đài bất khả xuyên phá'

Iran có thể đã chuyển hàng nghìn máy ly tâm phục vụ chương trình hạt nhân tới khu phức hợp ngầm dưới Núi Pickaxe, động thái được cho là nhằm bảo vệ năng lực làm giàu uranium trước nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công trong tương lai.

Tờ Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ và Israel giấu tên cho rằng, quá trình di chuyển thiết bị dường như bắt đầu từ mùa thu năm ngoái, sau khi cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel kết thúc vào tháng 6/2025.

Nguồn tin tình báo Israel cho biết hàng nghìn máy ly tâm đã được đưa vào hệ thống đường hầm nằm sâu dưới Núi Pickaxe, còn gọi là Kuh-e Kolang Gaz La, cách cơ sở hạt nhân Natanz khoảng 1,5 km.

Máy ly tâm là thiết bị có vai trò quan trọng trong quá trình làm giàu uranium bằng cách tách đồng vị uranium-235 khỏi uranium-238.

Công nghệ này có thể phục vụ các mục đích dân sự như sản xuất nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân, đồng thời cũng có thể được sử dụng để tạo ra vật liệu phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân nếu được làm giàu ở cấp độ cao.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ lưu ý rằng việc đưa máy ly tâm tới Núi Pickaxe không đồng nghĩa Iran đã vận hành một cơ sở làm giàu uranium tại đây.

Nhiều khả năng Tehran chỉ đang phân tán và bảo vệ các thiết bị quan trọng nhằm giảm nguy cơ bị phá hủy nếu xảy ra các cuộc không kích mớ

Theo Wall Street Journal, tình báo Israel đã chia sẻ những đánh giá này với phía Mỹ.

Iran và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) hiện chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Núi Pickaxe từ nhiều năm nay được giới phân tích quân sự phương Tây xem là một trong những cơ sở kiên cố nhất của chương trình hạt nhân Iran.

Khu phức hợp này gồm hai mạng lưới đường hầm độc lập được xây dựng từ năm 2007 và tiếp tục mở rộng từ năm 2020, sau khi một cơ sở lắp ráp máy ly tâm của Iran bị hư hại nặng trong vụ nổ nghi do phá hoại.

Các chuyên gia cho rằng địa điểm này được thiết kế để thay thế những cơ sở hạt nhân dễ bị tấn công hơn.

Theo đánh giá của báo Hill, hệ thống đường hầm tại Núi Pickaxe nằm sâu khoảng 600 m dưới lớp đá granite dày đặc, khiến nơi đây được ví như 'pháo đài hạt nhân bất khả xuyên phá'.

Với độ sâu này, ngay cả những loại bom xuyên phá mạnh nhất đang được quân đội Mỹ sử dụng cũng rất khó có thể phá hủy hoàn toàn công trình.

Chính vì vậy, khu phức hợp dưới Núi Pickaxe được coi là một trong những mục tiêu quân sự khó tấn công nhất nếu xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cũng từng nhắc đến Núi Pickaxe như một 'mục tiêu tiềm năng cho một cuộc tấn công quy mô lớn', cho thấy Washington vẫn đặc biệt quan tâm đến cơ sở này.

Theo Viện Khoa học và An ninh Quốc tế (ISIS), ảnh vệ tinh trong hơn một năm qua cho thấy lưu lượng phương tiện ra vào khu vực rất lớn, nhiều đoạn đường hầm tiếp tục được gia cố, đồng thời Tehran đã thiết lập thêm vành đai an ninh xung quanh cơ sở, cho thấy hoạt động xây dựng và mở rộng vẫn đang được duy trì.