Tinh gọn thôn, tổ dân phố gắn với giữ gìn bản sắc cộng đồng

Đại diện tổ dân phố phường Hóa Châu tham gia góp ý phương án sắp xếp tổ dân phố trên địa bàn

Các địa phương chủ động xây dựng phương án

Ngay sau khi có các quy định mới của Trung ương, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Huế đã khẩn trương rà soát thực trạng, tổ chức lấy ý kiến cán bộ và Nhân dân để xây dựng phương án sắp xếp thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện thực tiễn từng địa phương.

Tại phường Phong Dinh, UBND phường đã tổ chức hội nghị triển khai phương án sắp xếp tổ dân phố và lấy ý kiến cán bộ chủ chốt đối với đề án sáp nhập tổ dân phố trên địa bàn.

Hiện phường có 33 tổ dân phố với 6.803 hộ dân và 28.012 nhân khẩu. Theo phương án dự kiến, địa phương sẽ sắp xếp 33 tổ dân phố hiện có thành 10 tổ dân phố mới. Việc sắp xếp được xây dựng trên cơ sở các khu dân cư có vị trí địa lý liền kề, thuận lợi cho công tác quản lý, đồng thời bảo đảm phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của địa phương.

Nhiều ý kiến tại hội nghị tập trung vào việc lựa chọn tên gọi các tổ dân phố mới gắn với các yếu tố lịch sử, văn hóa; cân nhắc phương án sáp nhập phù hợp để thuận lợi trong quản lý và bảo đảm quyền lợi của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.

Tại xã Phú Lộc, địa phương cũng tổ chức lấy ý kiến đối với phương án sắp xếp thôn trên địa bàn. Hiện địa phương có 21 thôn với 5.996 hộ gia đình và 28.327 nhân khẩu. Trong đó có 15 thôn chưa bảo đảm quy mô từ 350 hộ trở lên theo quy định.

Trên cơ sở rà soát thực trạng dân cư, điều kiện địa lý, lịch sử hình thành cộng đồng, giao thông, phong tục tập quán và yêu cầu quản lý nhà nước, địa phương đề xuất sắp xếp 21 thôn hiện có thành 12 thôn, giảm 9 thôn so với hiện nay.

Ông Nguyễn Văn Hiệp, Chủ tịch UBND xã Phú Lộc cho biết, việc sắp xếp thôn không chỉ tinh gọn bộ máy mà còn phải bảo đảm tính ổn định của cộng đồng dân cư và phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa bàn.

Đại diện già làng xã A Lưới 2 tham gia góp ý phương án sắp xếp thôn, tổ trên địa bàn. Ảnh: L. Tường

“Mọi phương án đều được rà soát kỹ lưỡng và lấy ý kiến rộng rãi nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định”, ông Hiệp cho biết.

Tại phường Hóa Châu, địa phương hiện có 23 tổ dân phố với 9.670 hộ dân và 41.349 nhân khẩu. Theo rà soát của địa phương, có 13 tổ dân phố chưa bảo đảm quy mô hộ gia đình tối thiểu theo quy định mới.

Từ thực trạng trên, phường Hóa Châu đề xuất sắp xếp 23 tổ dân phố hiện có thành 14 tổ dân phố, giảm 9 tổ dân phố so với hiện nay.

Ông Phan Trọng Nghĩa, Chủ tịch UBND phường Hóa Châu cho biết, phương án sắp xếp được xây dựng trên cơ sở bảo đảm quy mô dân cư theo quy định, đồng thời bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển và đặc điểm dân cư của từng khu vực.

“Chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm đến việc giữ gìn các tên gọi mang giá trị lịch sử, văn hóa của vùng đất Hóa Châu, Bao Vinh và bảo đảm quyền lợi của đội ngũ người hoạt động không chuyên trách chịu tác động sau sắp xếp”, ông Nghĩa nói.

Tổ dân phố 4, phường Thủy Xuân tổ chức trao quà hỗ trợ người dân và học sinh có hoàn cảnh khó khăn

Hướng đến bộ máy tinh gọn, hiệu quả

Ông Trần Minh Long, Phó Giám đốc phụ trách Sở Nội vụ cho biết việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ nhằm bảo đảm tiêu chuẩn quy mô hộ gia đình theo quy định mới mà còn hướng đến nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị ở khu dân cư. Trong quá trình xây dựng phương án, thành phố đặc biệt quan tâm đến các yếu tố lịch sử, văn hóa, truyền thống cộng đồng dân cư cũng như chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách chịu tác động sau sắp xếp.

Trên cơ sở phương án đề xuất của các xã, phường, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND thành phố Huế xây dựng phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố trên địa bàn.

Theo phương án này, tính đến ngày 31/5/2026, toàn thành phố có 1.105 thôn, tổ dân phố gồm 423 thôn và 682 tổ dân phố với 347.157 hộ gia đình. Trong đó có 303 thôn và 543 tổ dân phố chưa bảo đảm quy mô hộ gia đình theo quy định mới.

Thành phố dự kiến sắp xếp 1.105 thôn, tổ dân phố hiện có thành 583 đơn vị, gồm 216 thôn và 367 tổ dân phố, giảm 522 thôn, tổ dân phố so với hiện nay. Sau sắp xếp, bình quân mỗi thôn, tổ dân phố sẽ có khoảng 595 hộ gia đình, tăng 281 hộ so với trước đây.

Đồng thời, số lượng chi bộ thôn, tổ dân phố dự kiến giảm 517 đơn vị; các chi hội, đoàn thể giảm 2.088 đơn vị; giảm 1.328 người hoạt động không chuyên trách và hơn 3.700 người tham gia hoạt động tại cơ sở.

Bên cạnh mục tiêu sắp xếp tinh gọn đầu mối, thành phố cũng xác định việc đặt tên các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp phải ưu tiên giữ lại những tên gọi có giá trị lịch sử, văn hóa và truyền thống; đặc biệt là các làng cổ, địa danh gắn với di sản văn hóa Huế. Điều này góp phần tạo sự đồng thuận trong Nhân dân, đồng thời bảo tồn ký ức cộng đồng và bản sắc văn hóa địa phương.

Từ những đề xuất ở cơ sở đến việc xây dựng phương án tổng thể, công tác sắp xếp thôn, tổ dân phố tại thành phố Huế đang được triển khai theo hướng dân chủ, thận trọng và phù hợp thực tiễn. Việc sắp xếp được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thuận lợi cho công tác quản lý, điều hành, tổ chức các hoạt động cộng đồng, đồng thời góp phần phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong giai đoạn phát triển mới của thành phố Huế.