Tình hình Yemen: Lực lượng Houthi kiểm soát thành phố cảng chiến lược, chính phủ tuyên bố chỉ là tạm thời

Lực lượng Houthi đã tiến vào Mokha sau khi các lực lượng chính phủ Yemen và đồng minh rút về phía Nam. (Nguồn: UAE Times)

Reuters dẫn lời 4 nguồn tin quân sự Yemen xác nhận, lực lượng Houthi đã kiểm soát thành phố cảng Mokha, trong khi các lực lượng chính phủ và đồng minh đang tái bố trí về khu vực Dhubab, nằm gần eo biển Bab el-Mandeb.

Mokha nằm cách Bab el-Mandeb khoảng 80 km, gần một trong những tuyến hàng hải quan trọng kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Việc lực lượng Houthi mở rộng kiểm soát dọc bờ biển Yemen giúp lực lượng này gia tăng vị thế tại khu vực cửa ngõ phía Nam Biển Đỏ, trong bối cảnh tuyến vận tải qua eo biển Hormuz đang chịu gián đoạn do căng thẳng tại Trung Đông.

Một nguồn tin chính phủ Yemen giấu tên sau đó cũng cho biết, lực lượng Houthi đã triển khai lực lượng tới quần đảo chiến lược Hanish trên Biển Đỏ sau khi Hải quân Yemen rút khỏi khu vực này cùng ngày. Động thái trên được đánh giá sẽ mở rộng đáng kể sự hiện diện quân sự của lực lượng Houthi ở phía Nam Biển Đỏ, đưa lực lượng này tiến gần hơn với Eo biển Bab al-Mandab.

Reuters dẫn lời người phát ngôn lực lượng Houthi Mohammed Abdulsalam cho biết, hoạt động hàng hải và thương mại quốc tế tại Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb vẫn an toàn, đồng thời nói các hoạt động của lực lượng này chỉ nhằm vào “những mục tiêu cụ thể”. Lực lượng Houthi trước đây từng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền quốc tế trên Biển Đỏ, với lý do thể hiện sự ủng hộ đối với người Palestine tại Gaza.

Lực lượng Houthi hiện kiểm soát thủ đô Sanaa cùng phần lớn các khu vực đông dân cư ở miền Bắc và miền Tây Yemen.

Trước những bước tiến của lực lượng Houthi, cùng ngày, Hội đồng Quốc phòng Yemen tuyên bố, điều này chỉ mang tính tạm thời và sẽ không trở thành “thực tế địa lý” lâu dài. Cơ quan này khẳng định, chính phủ Yemen sẽ tiếp tục nỗ lực khôi phục quyền kiểm soát của nhà nước đối với toàn bộ lãnh thổ, đồng thời bảo vệ eo biển Bab el-Mandeb, bờ biển, các đảo và lãnh hải của Yemen.

Hội đồng cũng cáo buộc lực lượng Houthi làm gia tăng căng thẳng và tái khẳng định sự ủng hộ đối với Saudi Arabia sau các cuộc tấn công gần đây của lực lượng này nhằm vào lãnh thổ Saudi Arabia.

Đà tiến quân của lực lượng Houthi diễn ra trong bối cảnh lực lượng này và Saudi Arabia đang bị cuốn sâu hơn vào vòng xoáy đối đầu. Những ngày qua, lực lượng Houthi đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào miền Nam Saudi Arabia, trong khi Riyadh tăng cường hỗ trợ cho các quân đội chính phủ Yemen. Phía lực lượng Houthi cáo buộc, liên quân do Saudi Arabia dẫn đầu đã tiến hành 10 cuộc không kích nhằm vào huyện Dhubab thuộc tỉnh Taiz, ngay phía Nam Mokha.

Đợt tiến công mới của cả hai bên diễn ra sau khi giao tranh giữa lực lượng Houthi và các lực lượng thuộc chính phủ Yemen được quốc tế công nhận gia tăng trong những tháng gần đây, chấm dứt giai đoạn tương đối yên ắng kéo dài khoảng 4 năm sau lệnh ngừng bắn năm 2022.

Cuộc xung đột tại Yemen bắt đầu từ năm 2014 và đã khiến hơn 150.000 người thiệt mạng, đồng thời đẩy hàng triệu người vào tình trạng khủng hoảng nhân đạo. Lệnh ngừng bắn do Liên hợp quốc thúc đẩy từ năm 2022 giúp giao tranh giảm đáng kể, nhưng không giải quyết được những bất đồng chính trị và kiểm soát lãnh thổ giữa các bên.