Chiến tranh Mỹ - Iran đã 'ngốn' thêm của người Mỹ 100 tỷ USD chi phí năng lượng

Ảnh minh họa - Ảnh: Getty/CNBC.

Hãng tin CNN dẫn một nghiên cứu của Trường Quan hệ quốc tế và công chúng Watson thuộc Đại học Brown cho biết người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm 100,9 tỷ USD cho xăng và dầu diesel kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào cuối tháng 2 năm nay. Phần chi phí tăng thêm này tương đương 770 USD đối với mỗi hộ gia đình Mỹ.

"Chúng ta đang đối ở trong một mùa thu có giá xăng, và đặc biệt là giá dầu diesel, đắt đỏ nhất từ trước đến nay. Lạm phát vì thế sẽ tăng trên mọi phương diện”, ông Tom Kloza, trưởng cố vấn về năng lượng tại công ty Gulf Oil, nói với CNN.

Nghiên cứu này đo lường gánh nặng tài chính phát sinh đối với người tiêu dùng bằng cách so sánh giá năng lượng thực tế với kịch bản giả định nếu không có chiến tranh. Mặc dù giá năng lượng không tăng mạnh tới mức như nhiều người lo ngại ở thời điểm cuộc chiến mới bắt đầu, dữ liệu từ Đại học Brown vẫn cho thấy cuộc xung đột này đang bào mòn thu nhập khả dụng của người dân Mỹ.

Người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm 55 tỷ USD (trung bình 422 USD mỗi hộ gia đình) chỉ riêng cho xăng kể từ khi chiến tranh nổ ra.

Theo dữ liệu từ nền tảng giá xăng dầu AAA, giá xăng bán lẻ bình quân ở nước này đã tăng lên mức 4,28 USD/gallon vào ngày 10/9, mức cao nhất trong hơn 3 tháng qua. Vào hôm thứ Hai tuần này, giá xăng ở Mỹ đạt mức cao kỷ lục đối với dịp Lễ Lao động (Labor Day) hàng năm

Giá xăng ở Mỹ còn ở mức 3,2 USD/gallon vào cùng thời điểm này năm ngoái và 2,98 USD/gallon trước khi chiến tranh nổ ra. Tuy nhiên, giá xăng ở nước này hiện vẫn thấp hơn so với mức đỉnh 4,56 USD/gallon ghi nhận vào tháng 5 năm nay, cũng như mức kỷ lục 5,02 USD/gallon thiết lập vào năm 2022 sau khi chiến tranh nổ ra giữa Nga và Ukraine.

Giá dầu diesel - loại nhiên liệu thiết yếu vận hành xe tải, tàu hỏa, máy kéo và tàu thuyền - ở Mỹ hiện đã đạt tới mức cao chưa từng thấy.

Giá trung bình mỗi gallon dầu diesel là 5,98 USD/gallon, tăng từ mức 3,76 USD/gallon khi chiến tranh mới bắt đầu. Con số này đã vượt xa kỷ lục trước đó được thiết lập vào năm 2022.

Theo Đại học Brown, người dân Mỹ đã phải chi thêm 46 tỷ USD (trung bình 348 USD mỗi hộ gia đình) chỉ riêng cho dầu diesel từ khi chiến tranh bắt đầu.

Giá dầu diesel ở Mỹ đã tăng hơn 60% từ đầu năm đến nay, mức tăng mạnh nhất tính theo tỷ lệ phần trăm hàng năm kể từ khi Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) bắt đầu theo dõi dữ liệu này vào năm 2000.

Một số chuyên gia phân tích cảnh báo rằng giá xăng dầu ở Mỹ và trên toàn cầu có thể sẽ còn tăng cao hơn nữa.

Goldman Sachs đã nâng dự báo giá dầu Brent giao sau tại thị trường London - giá tham chiếu của thị trường dầu thô toàn cầu - cho tháng 12 năm nay thêm 5 USD/thùng, lên mức 85 USD/thùng. Ngân hàng này dự báo giá dầu Brent sẽ đạt trung bình 80 USD/thùng trong năm 2027, tăng so với mức dự báo 75 USD/thùng trước đó.

Goldman Sachs dự báo phải đến nửa cuối năm sau, sản lượng dầu tại Trung Đông mới phục hồi dần dần, đồng thời cảnh báo rằng giá dầu Brent có thể vượt mốc 120 USD/thùng nếu sản lượng dầu tại Vùng Vịnh vẫn duy trì ở mức thấp hơn nhiều so với giai đoạn trước chiến tranh.

Trong phiên giao dịch ngày 10/9, cả giá dầu Brent và giá dầu WTI đều tăng khoảng 6%, với giá dầu Brent đóng cửa ở mức gần 108 USD/thùng và giá dầu WTI gần 102 USD/thùng.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc giá dầu đắt đỏ. Một vấn đề cốt lõi nữa là thiếu hụt các nhà máy lọc dầu đang vận hành được để xử lý lượng dầu thô đó và biến dầu thô thành xăng, nhiên liệu máy bay và dầu diesel - những nguồn nhiên liệu vận hành nền kinh tế toàn cầu.

Ba trong số bốn trung tâm lọc dầu lớn của thế giới, bao gồm Trung Đông, Nga và Trung Quốc, đã bị ảnh hưởng bởi chiến tranh và các lệnh hạn chế xuất khẩu. Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu tại vùng Vịnh của Mỹ đang phải hoạt động hết công suất để bù đắp cho sự thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu.

"Đây là một cuộc khủng hoảng âm thầm nhưng cực kỳ đáng lo ngại đang diễn ra”, ông Kloza nhận định, và cho rằng người tiêu dùng trên khắp nước Mỹ sẽ phải hứng chịu nhiều thiệt hại.

Ở mức hiện tại, giá dầu diesel ở Mỹ đang đứng trước nguy cơ lần đầu tiên vượt mốc 6 USD/gallon trong lịch sử.

Ông Patrick De Haan, trưởng bộ phận phân tích xăng dầu tại nền tảng GasBuddy, đã cảnh báo trên mạng xã hội X vào đầu tuần này rằng giá dầu diesel tại California có khả năng vượt mức 8 USD/gallon.

Theo dữ liệu từ AAA, giá dầu diesel trung bình tại California đã đạt mức kỷ lục 7,83 USD/gallon vào hôm 8/9, tăng mạnh so với mức 5,14 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái. "Một số cây xăng thậm chí còn không được thiết kế để hiển thị mức giá có thể xuất hiện trong thời gian tới”, ông De Haan nhận định.

Giá năng lượng tăng cao đang đặt ra thách thức đối với Tổng thống Donald Trump và Đảng Cộng hòa của ông trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Khi tranh cử vào năm 2024, ông Trump đã chỉ trích mức giá năng lượng thời chính quyền Tổng thống Joe Biden và cam kết sẽ đưa giá năng lượng trở lại mức thấp.

"Giá dầu sẽ giảm mạnh... khi chúng ta thắng trong cuộc chiến với Iran”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social vào đầu tuần này, lặp lại quan điểm mà ông đã nhiều lần đưa ra trong nhiều tháng qua khi cuộc chiến tiếp diễn.