Lithuania tiến gần hơn tới việc dỡ bỏ lệnh cấm triển khai vũ khí hạt nhân, Nga cảnh báo 'đùa với lửa'

Quốc gia Baltic đang xem xét sửa đổi Điều 137 Hiến pháp, qua đó dỡ bỏ quy định cấm triển khai vũ khí hủy diệt hàng loạt và căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ nước này. (Nguồn: LRT)

Theo đài LRT của Lithuania, Điều 137 Hiến pháp Lithuania hiện quy định, lãnh thổ nước này không được bố trí vũ khí hủy diệt hàng loạt hoặc căn cứ quân sự của nước ngoài.

Đề xuất sửa đổi sẽ loại bỏ điều khoản này, qua đó mở khả năng về mặt pháp lý cho việc triển khai các khí tài của các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), trong đó có vũ khí hạt nhân.

Đây mới chỉ là một bước trong quy trình sửa đổi Hiến pháp và không đồng nghĩa Lithuania đã quyết định cho triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ.

Đề xuất cần tiếp tục được Quốc hội xem xét và thông qua theo quy trình sửa đổi Hiến pháp.

Theo Chủ tịch Quốc hội Juozas Olekas, Lithuania có thể phải kéo dài kỳ họp mùa Thu để tiến hành các bước cần thiết, với mục tiêu hoàn tất việc sửa đổi vào mùa Đông.

Phát biểu tại phiên họp của ủy ban, ông Olekas cho rằng, quy định hiện nay không còn phù hợp với thực tế địa chính trị. Ông nhận định, Lithuania đang ở vị thế khác biệt trong NATO khi là nước duy nhất trong liên minh vẫn duy trì hạn chế như vậy trong quá trình thống nhất các kế hoạch phòng thủ tập thể, đặc biệt là về răn đe.

Ông Olekas khẳng định, vũ khí hạt nhân hiện là công cụ răn đe mạnh nhất có khả năng ngăn chặn đối phương vượt qua biên giới. Bộ Tư pháp Lithuania cũng bày tỏ ủng hộ đầy đủ đối với đề xuất sửa đổi.

Tuy nhiên, đề xuất vẫn vấp phải phản đối trong Quốc hội. Nghị sĩ Raimondas Šukys đề nghị tổ chức một cuộc trưng cầu ý dân mang tính tham vấn trước khi hoàn tất việc sửa đổi Hiến pháp.

Hồi tháng 7, Quốc hội Lithuania đã nhất trí về mặt nguyên tắc với việc sửa đổi Điều 137 với 89 phiếu thuận, 11 phiếu chống và 6 phiếu trắng. Để sửa đổi Hiến pháp, dự luật cần nhận được ít nhất 94 phiếu thuận trong hai lần bỏ phiếu, cách nhau tối thiểu ba tháng.

Động thái của Lithuania diễn ra trong bối cảnh một số nước châu Âu tăng cường thảo luận về năng lực răn đe hạt nhân trước những thay đổi trong môi trường an ninh khu vực. Phần Lan hồi tháng 6 đã thông qua luật cho phép nhập khẩu, vận chuyển và lưu trữ vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ nước này vì mục đích quốc phòng.

Đề xuất của Lithuania cũng được thúc đẩy trong bối cảnh các nước NATO tăng cường thảo luận về cơ chế răn đe hạt nhân của liên minh.

Chủ tịch Quốc hội Olekas cho rằng việc dỡ bỏ hạn chế trong Hiến pháp sẽ giúp Lithuania có thể tham gia đầy đủ hơn vào các kế hoạch phòng thủ và răn đe tập thể của NATO.

Trước động thái trên, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky ngày 11/9 gọi đây là một chính sách “thiếu cân nhắc” và cảnh báo Lithuania đang “đùa với lửa”. Ông cho rằng việc thay đổi quy định có thể khiến lãnh thổ Lithuania trở thành mục tiêu của lực lượng răn đe chiến lược Nga.

Ông Slutsky cũng cho rằng, nếu Quốc hội Lithuania thông qua quyết định này, động thái sẽ tạo ra những rủi ro không cần thiết đối với ổn định chiến lược.