Tính năng đặc biệt của súng cá nhân chống UAV

Sự phổ biến của UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) mang thuốc nổ đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tác chiến hiện đại. Trên chiến trường Ukraine, những chiếc UAV giá rẻ nhưng có khả năng tấn công chính xác đã trở thành mối đe dọa thường trực đối với từng binh sĩ, phương tiện và vị trí phòng thủ.

Trong bối cảnh đó, một đề xuất phát triển loại vũ khí phòng thủ cá nhân chống UAV/drone dành cho binh sĩ đã được đưa ra tại Nga, với mục tiêu giải quyết một vấn đề đang ngày càng rõ rệt: làm thế nào để mỗi người lính có khả năng tự bảo vệ trước các cuộc tấn công bất ngờ của UAV cảm tử.

Hiện nay, các đơn vị chiến đấu thường sử dụng súng săn (shotgun) để đánh chặn drone ở cự ly gần. Tuy nhiên, những loại súng này vốn được thiết kế cho mục đích dân dụng hoặc nhiệm vụ đặc biệt, chưa hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu quân sự về độ bền, khả năng vận hành đơn giản và tính cơ động.

Binh sĩ có thể sử dụng shotgun để bắn hạ UAV. Ảnh: Topwar.ru.

Một phát bắn duy nhất không đủ đối phó mục tiêu tốc độ cao

Theo đề xuất, giải pháp phù hợp có thể là phát triển loại shotgun cỡ nhỏ dạng cắt nòng, giá thành thấp nhưng được thiết kế ngay từ đầu cho yêu cầu quân sự. Loại súng này có thể được trang bị rộng rãi như một vũ khí bổ sung cho từng quân nhân, giúp tăng khả năng phòng thủ cá nhân trước drone cảm tử.

Kinh nghiệm sử dụng shotgun hiện nay trong khu vực chiến sự cho thấy đây vẫn là phương tiện hiệu quả nhất để chống UAV ở khoảng cách gần. Tuy nhiên, các loại súng hiện có cũng bộc lộ hạn chế: chúng thường cồng kềnh, khó mang theo liên tục và chưa được tối ưu hóa cho chiến đấu chống drone.

Nhóm phát triển cho rằng phiên bản hai nòng là phương án có nhiều ưu điểm hơn so với súng một nòng. Dù súng một nòng có ưu thế về trọng lượng và chi phí sản xuất, nó lại tạo ra tâm lý “chỉ có một cơ hội duy nhất” cho người sử dụng.

Điều này đặc biệt nguy hiểm khi mục tiêu là những chiếc UAV FPV nhỏ, tốc độ cao và cơ động mạnh. Ngay cả xạ thủ thể thao chuyên nghiệp trong điều kiện bình thường cũng gặp khó khăn khi bắn trúng các mục tiêu bay nhỏ, trong khi trên chiến trường người lính phải thao tác dưới áp lực cực lớn, giữa tiếng nổ, khói bụi và nguy cơ bị tấn công.

Hiện có đề xuất trang bị súng chống UAV cho mọi binh sĩ Nga trên tiền tuyến. Ảnh minh họa: Beretta Defense Technologies.

Từ súng gắn dưới nòng đến vũ khí độc lập: bài toán thiết kế chưa có lời giải hoàn hảo

Một trong những vấn đề quan trọng nhất là cách tích hợp shotgun chống drone vào trang bị chiến đấu hiện có.

Một số ý tưởng đề xuất lắp loại súng này dưới nòng súng trường tấn công, tương tự súng phóng lựu kẹp nòng như GP-25. Tuy nhiên, phương án này gây ra nhiều tranh luận.

Theo các nhà phát triển, việc gắn shotgun cố định dưới súng trường có thể làm mất cân bằng toàn bộ hệ thống vũ khí. Súng trường là vũ khí chính để tiêu diệt mục tiêu mặt đất, trong khi shotgun chống drone gần như không hỗ trợ nhiệm vụ đó. Việc thêm một khối lượng lớn phía trước cũng ảnh hưởng đến khả năng cơ động, tốc độ ngắm bắn và độ chính xác của cả hai loại vũ khí.

Kinh nghiệm chiến đấu cho thấy ngay cả với súng phóng lựu dưới nòng, nhiều đơn vị đặc nhiệm cũng không gắn thường xuyên vào súng trường mà mang riêng và chỉ lắp vào khi cần thiết.

Vì vậy, phương án được đề xuất là phát triển một hệ thống linh hoạt: shotgun có thể sử dụng độc lập như một vũ khí cá nhân nhỏ gọn, đồng thời có khả năng gắn dưới nòng khi cần thông qua hệ thống ray Picatinny và các bộ chuyển đổi phù hợp.

GP-25 Kostyor (Đống lửa), GP-30 Obuvka (Chiếc giày) và GP-34 là một dòng súng phóng lựu kẹp nòng 40 mm nạp đạn từ miệng nòng của Nga dành cho các dòng súng trường tấn công AK. GP là viết tắt của Granatomyot Podstvolnyj, có nghĩa là “súng phóng lựu dưới nòng” trong tiếng Nga, và đã được Quân đội Liên Xô chấp nhận vào năm 1978. Ảnh: Calltoarms.

Nga hướng tới lá chắn cuối cùng cho từng người lính trước UAV

Theo thông số dự kiến, mẫu vũ khí mới sẽ là shotgun hai nòng cỡ 12x76 mm, có thể hoạt động ở cả hai cấu hình: độc lập hoặc lắp dưới nòng súng trường dòng AK.

Ở cấu hình độc lập, súng có chiều dài khoảng 270 mm khi gập báng và 510 mm khi mở báng, trọng lượng khoảng 2 kg. Khi sử dụng dưới nòng, trọng lượng dự kiến không vượt quá 1,5 kg. Tầm bắn hiệu quả được ước tính khoảng 30-35 m.

Các nhà phát triển cũng đề xuất nghiên cứu loại đạn đặc biệt sử dụng các phần tử xuyên dạng mũi tên bằng thép (GPE). Loại đạn này được cho là có thể tăng tầm hiệu quả chống mục tiêu lên 1,6-2 lần so với đạn thông thường nhờ đặc tính khí động học tốt hơn và khả năng xuyên cao hơn.

Ngoài nhiệm vụ chống drone, nền tảng vũ khí này còn có thể được phát triển để sử dụng nhiều loại đạn chuyên dụng khác như đạn phóng lưới bắt UAV, đạn gây sát thương diện rộng, đạn chiếu sáng, khói, tín hiệu hoặc các loại đầu đạn hỗ trợ chiến đấu khác.

Súng điện từ Harpoon-3 được sử dụng để chống UAV. Hiện đây là vũ khí của các xạ thủ chuyên trách trong nhóm chiến đấu, chứ chưa phải trang bị cá nhân phổ biến cho từng binh sĩ. Ảnh: Army Recognition.