Toàn cảnh vụ đe dọa đánh bom máy bay từ khắp châu Âu tới Australia

Những chuyến bay bị cảnh báo trong ngày 5/11

Máy bay cất cánh từ sân bay Chopin ở Vacsava, Ba Lan. Ảnh: THX/TTXVN phát

Chỉ riêng ngày 5/11 đã có ít nhất 19 vụ việc, nâng tổng số vụ lên 28. Chưa phát hiện thiết bị nổ, chất nguy hiểm hoặc vật liệu khả nghi trên bất kỳ máy bay nào.

Theo văn phòng Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu, chuyến bay của hãng hàng không Aer Lingus từ Dublin đến Rome đã phải chuyển hướng đến căn cứ quân sự Evreux ở miền Bắc nước Pháp sau khi nhận cảnh báo đánh bom ngày 5/11. Căn cứ này được đặt trong tình trạng báo động cao. Nhà chức trách Pháp đã yêu cầu quân đội chặn máy bay do phi công không phối hợp với nhà chức trách như mong đợi.

Hãng hàng không Finnair cho biết hai chuyến bay của hãng trên hành trình từ Helsinki đến Vienna và Rome lần lượt nhận được cảnh báo đánh bom. Cả hai máy bay đều hạ cánh an toàn tại điểm đến, mặc dù chuyến bay đến Rome được tiêm kích hộ tống sau khi nhận được cảnh báo.

Ba chuyến bay của hãng Ryanair, đều hướng đến thủ đô Sofia của Bulgaria, cũng nhận được các cảnh báo tương tự. Hai chuyến bay, một từ Copenhagen và một từ Madrid, đã hạ cánh tại điểm đến, trong khi chuyến thứ ba từ London phải chuyển hướng đến Plovdiv (thành phố lớn thứ hai của Bulgaria). Theo quân đội Bulgaria, cả ba máy bay đều được Không quân nước này hộ tống.

Một chuyến bay khác của Ryanair từ Porto cũng được cảnh sát kiểm tra sau khi hạ cánh xuống Milan (Italy) do nhận được cảnh báo tương tự.

Nhà chức trách Tây Ban Nha thông báo đã nhận được ba cảnh báo đánh bom trong chưa đầy 20 phút, nhắm vào hai chuyến bay của hãng Air Europa dự kiến khởi hành từ Madrid đến Paris và bốn chuyến bay của hãng Iberia từ Rome và Milan đến Tây Ban Nha. Các chuyến bay dự kiến khởi hành từ thủ đô Madrid đã bị tạm dừng để kiểm tra.

Tại Ba Lan, chuyến bay của hãng LOT từ Warsaw đến Paris đã bị dừng ngay trước khi cất cánh do nhận được cảnh báo. Hành khách được chuyển sang máy bay khác. Chuyến bay khác của LOT khởi hành từ Warsaw đã hạ cánh an toàn tại Brussels sau khi nhận được cảnh báo đánh bom.

Hai chuyến bay của hãng EasyJet khởi hành từ Newcastle và Glasgow đã được cảnh sát đón tại sân bay Prague khi hạ cánh do vấn đề liên quan đến an ninh.

Hãng hàng không Wizz Air xác nhận chuyến bay từ Milan đến Bucharest đã nhận được cảnh báo đánh bom nhưng vẫn hạ cánh an toàn mà không phải chuyển hướng.

Chuyến bay của hãng Aegean Airlines từ thành phố Thessaloniki của Hy Lạp nhận được cảnh báo đánh bom sau khi đã hạ cánh tại Milan. Người phát ngôn của hãng cho biết không phát hiện điều gì đáng ngờ trong quá trình kiểm tra.

Những vụ việc được ghi nhận trước đó

Máy bay cất cánh từ sân bay Fiumicino ở Rome, Italy. Ảnh: THX/TTXVN phát

Ngày 18/10, chuyến bay của hãng Austrian Airlines từ Tel Aviv đến Vienna đã phải chuyển hướng đến Sofia sau khi nhận được cảnh báo đánh bom. Đây là một trong những vụ việc đầu tiên được đề cập liên quan đến làn sóng cảnh báo đánh bom mới nhất.

Ngày 3/11, chuyến bay của hãng LOT từ London đến Warsaw đã phải chuyển hướng đến sân bay khác gần thủ đô Ba Lan sau khi nhận được cảnh báo đánh bom. Sân bay Warsaw-Modlin, nơi máy bay hạ cánh, cũng tạm thời đóng cửa vào sáng 3/11 để phục vụ công tác kiểm tra máy bay.

Cùng ngày, bốn chuyến bay của hãng Ryanair bị ảnh hưởng bởi các cảnh báo đánh bom, khiến nhà chức trách phải tiến hành kiểm tra tại Italy, Tây Ban Nha và Bulgaria.

Chuyến bay của hãng SAS từ Copenhagen đến Warsaw cũng nhận được cảnh báo đánh bom ngày 3/11. Máy bay đã hạ cánh an toàn tại điểm đến.

Hai chuyến bay của hãng Wizz Air nhận được cảnh báo đánh bom trong hai ngày 2 và 3/11. Chuyến bay từ Milan đến Sofia đã hạ cánh an toàn tại điểm đến ngày 3/11. Trong khi đó, chuyến bay từ London đến Sofia phải chuyển hướng đến Budapest và được tiêm kích Hungary hộ tống một ngày trước đó.

Lan sang Australia

Không chỉ ở châu Âu, một chuyến bay quốc tế đến Sydney (Australia) cũng vừa bị phong tỏa khẩn cấp ngay trên đường băng sau khi nhận được đe dọa đánh bom.

Chuyến bay mang số hiệu 889 của hãng hàng không All Nippon Airways (ANA), khởi hành từ sân bay quốc tế Haneda (Tokyo), đã hạ cánh xuống sân bay Kingsford Smith ở Sydney vào tối 5/11. Ngay sau khi hạ cánh, máy bay đã được lực lượng Cảnh sát Liên bang Australia (AFP), nhân viên an ninh sân bay cùng lực lượng cứu hỏa và cứu hộ áp giải đến khu vực cách ly trên đường băng trong hơn 1 giờ đồng hồ.

Lực lượng chức năng đã tìm kiếm và kiểm tra an ninh phòng ngừa đối với toàn bộ tàu bay, hành khách và hành lý bằng chó nghiệp vụ dò tìm chất nổ ngay sau khi nhận được thông báo đe dọa vào lúc 18h cùng ngày. Sau khi hoàn tất công tác rà soát và xác nhận an toàn, sân bay và tàu bay đã được phép trở lại hoạt động bình thường.

Hình thức cảnh báo

Trong những ngày qua, một số quan chức sân bay nói với truyền thông rằng họ đã nhận được các email nặc danh chứa lời cảnh báo. Cảnh sát Séc xác nhận những thông điệp như vậy đã được gửi đến nhiều sân bay ở châu Âu. Một đại diện sân bay Prague cho biết sân bay này cũng nhận được email tương tự.

Phóng viên một hãng tin Mỹ đã xem được bản sao email chứa lời đe dọa nhắm vào các máy bay hướng đến Rome do một quan chức sân bay cung cấp. Đại diện sân bay khác ở châu Âu cũng xác nhận với hãng tin này rằng đã nhận được email tương tự.

Điều tra thủ phạm

Máy bay tại sân bay Fiumicino ở Rome, Italy. Ảnh: THX/TTXVN phát

Cả nhà chức trách và các hãng hàng không đều chưa đưa ra tuyên bố chính thức về những đối tượng có thể đứng sau các cảnh báo. Chưa có nhóm nào công khai thừa nhận gây ra những vụ việc gây gián đoạn này. Trước mắt, các nước tập trung bảo đảm an toàn hàng không, tăng cường chia sẻ thông tin và phối hợp điều tra nhằm xác định liệu đây là những hành động riêng lẻ hay một chiến dịch có tổ chức.

Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) phụ trách giao thông Apostolos Tzitzikostas nói với các nhà báo ngày 5/11: “Các cuộc điều tra cấp quốc gia vẫn đang diễn ra. Còn quá sớm để kết luận liệu các vụ việc được báo cáo có liên quan với nhau hay không”.

Bộ trưởng Giao thông Anh Heidi Alexander mô tả các vụ việc này là những lời đe dọa giả mạo có chủ đích nhằm gây rối.

Tại Italy, cơ quan công tố Rome và Milan đã thụ lý điều tra các cảnh báo giả. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto cho rằng những vụ việc này có thể nằm trong chiến lược gia tăng hỗn loạn, đồng thời đề cập khả năng có mối liên hệ với các sự cố an ninh mạng gần đây. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng xác nhận nhận định này.

Tại Đức, các vụ việc cũng được theo dõi trong bối cảnh nước này quan ngại về những hình thức gây rối nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu. Một số ý kiến trên truyền thông Đức đặt vấn đề liệu các cảnh báo đánh bom giả có thể được sử dụng làm công cụ gây gián đoạn với chi phí thấp nhưng buộc sân bay, hãng hàng không và lực lượng an ninh phải huy động nguồn lực lớn. Dù vậy, phía Đức chưa đưa ra kết luận về mối liên hệ giữa các vụ đe dọa hàng không và những sự cố mạng được ghi nhận gần đây tại một số nước châu Âu.

Theo hãng tin AP, email mà hãng tin này tiếp cận được gửi nhân danh nhóm tự nhận là “chống nữ quyền”. Một quan chức sân bay châu Âu cũng nói với hãng tin này về email khác xuất phát từ nhóm tự xưng là chống nữ quyền và sử dụng ngôn từ tương tự.

Ngày 4/11, báo Daily Mail còn đăng bài viết dẫn lời một loạt chuyên gia cho rằng Nga có thể là bên đứng sau làn sóng cảnh báo. Trong một tin về vấn đề này, hãng tin Reuters cũng đề cập rằng phần lớn các quốc gia bị ảnh hưởng đều ủng hộ Ukraine.

Nga nhiều lần bác bỏ những suy đoán cho rằng Nga có thể tấn công quốc gia thành viên NATO hoặc EU nào, gọi những nhận định này là vô nghĩa và biểu hiện của “chứng hoang tưởng chính trị”.