Toàn cảnh vụ Hungary bắt 7 người Ukraine cùng hơn 80 triệu USD tiền mặt, 9 kg vàng
Trong bối cảnh các làn sóng căng thẳng giữa Kiev và Budapest, 7 công dân Ukraine đã bị bắt khi vận chuyển 40 triệu USD, 35 triệu euro tiền mặt và 9 kg vàng thỏi từ Áo qua Hungary về Ukraine.
Căng thẳng ngoại giao Ukraine-Hungary đã tiếp tục dâng cao sau vụ việc Budapest bắt giữ và trục xuất 7 công dân Ukraine trên hai xe bọc thép cùng một lượng lớn tiền mặt và vàng với cáo buộc rửa tiền, kéo theo phản ứng gay gắt từ Kiev.
Hungary đặt câu hỏi việc Ukraine chuyển lượng ‘khổng lồ’ tiền mặt, vàng
Theo trang tin Hungary Today, Cơ quan Thuế và hải quan quốc gia Hungary (NAV) hôm 6-3 cho biết lực lượng này đã tạm giữ 7 công dân Ukraine vì vận chuyển 40 triệu USD và 35 triệu euro (tương đương hơn 40 triệu USD) tiền mặt cùng 9 kg vàng (hiện có giá trị khoảng 1,5 triệu USD) từ Áo qua Hungary, hướng về Ukraine.

Hơn 80 triệu USD tiền mặt và 9 kg vàng thỏi của ngân hàng Oschadbank (Ukraine) bị Hungary bắt giữ vì nghi ngờ rửa tiền. Ảnh: FACEBOOK/Magyarország Kormánya (Chính phủ Hungary)
Vụ bắt giữ xảy ra hôm 5-3 và giới chức Hungary đã khởi động các thủ tục điều tra hình sự chống lại 7 công dân Ukraine trên với cáo buộc rửa tiền.
Theo NAV, 1 trong 7 người bị bắt là cựu tướng tình báo của Ukraine – người chịu trách nhiệm quản lý lô tiền và vàng này. Cấp phó của cựu tướng tình báo này cũng là một cựu sĩ quan quân đội Ukraine.
Theo thông tin ngày 6-3 từ Trung tâm Thông tin Chính phủ Hungary (KTK), NAV đã thực hiện các biện pháp nghiệp vụ và hoàn tất việc xác định danh tính của 7 công dân Ukraine trên và những người này sẽ bị trục xuất khỏi Hungary.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Hungary - ông Peter Szijjarto chỉ trích việc Ukraine đã chuyển một lượng “khổng lồ” tiền mặt và vàng qua lãnh thổ Hungary trong những tháng gần đây và yêu cầu Kiev phải đưa ra lời giải thích.
Ông Szijjarto nói rằng “kể từ tháng 1, tổng cộng 900 triệu USD và 420 triệu euro (tương đương 48,8 triệu USD) tiền mặt đã được [Ukraine] chuyển qua Hungary, cùng với 146 kg vàng thỏi”.
Ông Szijjarto nêu ra “một số câu hỏi quan trọng” liên quan khoản tiền trên như tại sao Ukraine lại vận chuyển một lượng lớn tiền như vậy, tại sao các ngân hàng không thanh toán bằng hình thức chuyển khoản và tại sao tiền lại được chuyển qua lãnh thổ Hungary.
“Những câu hỏi này nảy sinh chủ yếu vì các vụ vận chuyển tiền mặt này có sự tham gia của những cá nhân rõ ràng có liên hệ với các cơ quan tình báo Ukraine. Chúng tôi yêu cầu lời giải thích về lý do tại sao Ukraine lại vận chuyển một lượng tiền mặt khổng lồ như vậy qua Hungary trong những tháng gần đây. Số tiền này được sử dụng vào mục đích gì và thuộc về ai?” - ông Szijjarto nói.
Ukraine phản ứng gắt, bảo lưu quyền trả đũa
Ngoại trưởng Ukraine - ông Andrii Sybiha sáng 6-3 cho biết những người bị Hungary bắt giữ là nhân viên của ngân hàng quốc doanh Oschadbank (Ukraine). Oschadbank cũng đã ra tuyên bố về việc các nhân viên của ngân hàng này bị bắt giữ khi đang vận chuyển tiền qua lãnh thổ Hungary, theo tờ Kyiv Independent.

Hơn 80 triệu USD tiền mặt và 9 kg vàng thỏi của ngân hàng Oschadbank (Ukraine) bị Hungary bắt giữ vì nghi ngờ rửa tiền. Ảnh: FACEBOOK/Magyarország Kormánya (Chính phủ Hungary)
Đại sứ quán Ukraine tại Budapest cáo buộc Hungary đã “bắt giữ con tin và cướp tiền”, gọi đó là hành vi “khủng bố nhà nước và tống tiền”.
Kiev cũng cáo buộc Budapest che giấu thông tin về những người bị bắt giữ và cản trở việc tiếp cận lãnh sự. NAV bác bỏ cáo buộc trên, khẳng định cơ quan này đã ngay lập tức thông báo cho phái đoàn ngoại giao Ukraine nhưng không được phản hồi.
Ông Sybiha kêu gọi các đối tác châu Âu phản ứng trước “sự vi phạm pháp luật của chính phủ Hungary” và cáo buộc Thủ tướng Hungary Viktor Orban sử dụng các vấn đề liên quan Ukraine để làm lợi cho chiến dịch tranh cử của ông.
Ông Sybiha còn cảnh báo rằng Kiev có thể trả đũa Budapest bằng các biện pháp trừng phạt và “các biện pháp hạn chế khác”. Sau vụ việc, Bộ Ngoại giao Ukraine cảnh báo công dân Ukraine nên tránh đi du lịch đến Hungary vì lý do an ninh.
Đến chiều cùng ngày, ông Sybiha cho biết 7 công dân Ukraine đã được Hungary thả và “đã an toàn và đã vượt qua biên giới Ukraine”.
Theo hãng tin AFP, Ngân hàng trung ương Ukraine cho biết lượng tiền mặt và vàng liên quan tới ngân hàng Oschadbank vẫn đang bị Hungary giữ lại và Kiev đang làm việc với các bên liên quan để thu hồi số tiền và vàng này.
Vụ việc Hungary bắt giữ và trục xuất 7 công dân Ukraine trên xảy ra giữa lúc quan hệ ngoại giao giữa hai nước đã xuống tới mức thấp chưa từng thấy. Hungary chỉ trích việc Ukraine đóng tuyến đường ống Druzhba – huyết mạch vận chuyển dầu của Nga đến các nhà máy lọc dầu ở Hungary – từ tháng 1. Budapest gọi đó là hành vi “tống tiền năng lượng”.
Ukraine chỉ trích việc Hungary trì hoãn việc phê chuẩn khoản vay 106 tỉ USD của EU dành cho Ukraine và gói cấm vận mới đối với Nga. Budapest nêu yêu cầu rằng Kiev phải mở lại đường ống Druzhba và đảm bảo quyền của cộng đồng thiểu số người Hungary ở miền tây Ukraine trước khi Hungary xem xét phê chuẩn các nội dung trên.
Thủ tướng Orban cùng ngày 6-3 tuyên bố Budapest sẽ không cho phép Kiev vận chuyển những hàng hóa quan trọng qua lãnh thổ Hungary cho đến khi Ukraine mở lại đường ống Druzhba.
Quy định quốc tế về vận chuyển vàng và tiền mặt xuyên biên giới
Thông thường, hầu hết các nước yêu cầu người nhập cảnh phải nộp tờ khai nếu mang theo số tiền mặt hoặc vàng từ 10.000 USD trở lên để tránh các hành vi rửa tiền hoặc tài trợ khủng bố. Tại Hungary và các nước châu Âu khác, ngưỡng phải khai báo là 10.000 euro (11.600 USD).
Nếu không khai báo theo quy định, cá nhân liên quan có thể bị bắt giữ và tạm giữ tài sản ngay lập tức, dù chưa có bằng chứng tội phạm, để phục vụ điều tra.
Tuy nhiên, Công ước Liên Hợp Quốc về Quyền miễn trừ tài phán của quốc gia và tài sản của họ (năm 2004) cho phép việc vận chuyển tiền mặt xuyên biên giới mà không bị tịch thu hay cưỡng chế nếu số tiền đó thuộc về sở hữu của một quốc gia, có thể gồm cả trường hợp thuộc sở hữu của ngân hàng quốc doanh.
Dù vậy, quyền miễn trừ này chỉ áp dụng với các khoản tiền phục vụ mục đích công của quốc gia sở hữu và không dùng cho các hoạt động giao dịch thương mại giữa các ngân hàng hay các cá nhân, pháp nhân khác.
Trong trường hợp vụ bắt giữ người hôm 5-3, Hungary được cho là đã vận dụng luật pháp quốc gia và các quy định, án lệ ở châu Âu, trong đó các quy định chống rửa tiền có giá trị pháp lý lấn áp các yêu cầu miễn trừ đối với tài sản quốc gia.














