Toàn văn phát biểu của Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung tại Hội nghị Ngoại giao 33

Kính thưa đồng chí Tô Lâm, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế

Kính thưa các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng,

Kính thưa đồng chí Phạm Gia Khiêm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; đồng chí Bùi Thanh Sơn, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; đồng chí Nguyễn Dy Niên, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao.

Kính thưa các đồng chí Nguyễn Văn Son, Trần Văn Hằng, Hoàng Bình Quân, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Đảng. Các đồng chí Phạm Sỹ Tam, Trương Hoài Sơn, Lê Dân, nguyên Bí thư Ban Cán sự Đảng ngoài nước của Đảng ủy ngoài nước.

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương tại Hội nghị và tại các điểm cầu các tỉnh và thành phố.

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Bộ Ngoại giao, các đồng chí Trưởng Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài; các đồng chí cán bộ, nguyên cán bộ Bộ Ngoại giao, các đồng chí cán bộ tại các điểm cầu của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Kính thưa toàn thể các đồng chí,

Hôm nay, được sự đồng ý của Thường trực Ban Bí thư và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Ngoại giao long trọng tổ chức Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33. Thay mặt toàn thể cán bộ, nhân viên Bộ Ngoại giao, tôi xin trân trọng cảm ơn đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã có nhiều năm trên các cương vị khác nhau trước đây, có mối quan hệ gần gũi với nhiều thế hệ lãnh đạo, cán bộ của Bộ Ngoại giao, nguyên Ban Đối ngoại Trung ương Đảng, Ban Cán sự Đảng ngoài nước và sau này là Đảng ủy ngoài nước; gắn bó, tham gia trực tiếp công tác đối ngoại, giúp đỡ cho Bộ Ngoại giao và các cơ quan đó.

Ở cương vị người lãnh đạo cao nhất của Đảng, Nhà nước, đồng chí đã dành nhiều tình cảm, tâm trí, tham gia các công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế quan trọng, chỉ đạo chiến lược sâu sắc và tạo nhiều điều kiện thuận lợi, quan trọng, để Bộ Ngoại giao tiếp tục vươn lên hoàn thành tốt các nhiệm vụ quan trọng được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó.

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, lãnh đạo các ban, bộ, ngành, và địa phương, các đồng chí nguyên lãnh đạo Bộ, cán bộ Bộ Ngoại giao cùng toàn thể các quý vị tham dự Hội nghị.

Thưa các đồng chí,

1. Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng của đất nước và ngành Ngoại giao:

Một là, Hội nghị lần này diễn ra sau khi Đại hội Đảng lần thứ XIV được tổ chức thành công và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI Hội đồng Nhân dân các cấp cũng đã được tổ chức thành công. Trên cơ sở tổng kết 40 năm đổi mới, Đại hội đã đánh giá cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế của đất nước đã được nâng lên, là nền tảng quan trọng để đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới;

Hai là, Đại hội đảng XIV, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Nhà nước ta, dưới sự lãnh đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề ra những đường lối, chủ trương quan trọng có ý nghĩa lịch sử trong các lĩnh vực nhằm thực hiện hai mục tiêu phát triển 100 năm tới năm 2030 và 2045.

Đại hội Đảng đã xác định đối ngoại, hội nhập quốc tế cùng với bảo đảm quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên.

Đất nước ta đang triển khai tích cực, toàn diện việc hoàn thiện hệ thống chính trị, chính quyền hai cấp; phát triển kinh tế - xã hội, đổi mới mô hình phát triển; đẩy mạnh việc phát triển tạo đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển xã hội, văn hóa, con người; tăng cường quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế…; trong đó, hai năm qua, Bộ Ngoại giao đã hợp nhất Ban Đối ngoại Trung ương Đảng và tiếp nhận 1 số nhiệm vụ của Ban Đối ngoại trước đây, vận hành theo cơ chế Đảng lãnh đạo toàn diện. Đặc biệt là Bộ Chính trị đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế do đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm Trưởng ban.

Kính thưa toàn thể Hội nghị,

2. Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 mang chủ đề “Phát huy vai trò tiên phong và thực hiện nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Bộ Ngoại giao đã có các báo cáo trung tâm trình các đồng chí Lãnh đạo chủ chốt, và gửi tới Hội nghị. Do đó tôi sẽ tập trung báo cáo những nội dung chính của Hội nghị Ngoại giao lần này để xin ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, các đồng chí lãnh đạo, và các đóng góp của các ban, bộ, ngành, địa phương.

Hội nghị sẽ tập trung đánh giá tình hình khu vực, thế giới; kết quả triển khai công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế. Hội nghị lần này có 2 yêu cầu quan trọng là quán triệt và tổ chức thực hiện đường lối đối ngoại Đại hội XIV, cụ thể là đổi mới về tư duy và cách thức tổ chức thực hiện, tức là cách làm nhằm mục tiêu bao trùm là phải hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó trong kỷ nguyên mới của dân tộc; xứng đáng với công lao trời biển, tình cảm và sự dìu dắt của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và cũng là vị Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.

Hội nghị Ngoại giao 33 sẽ có 18 phiên họp, diễn ra trong 9 ngày hội nghị, với sự tham dự, chỉ đạo trực tiếp của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt, sự tham gia của các ban, bộ, ngành, địa phương, các đồng chí Trưởng cơ quan đại diện và toàn thể cán bộ, nhân viên trong ngành ngoại giao.

Các phiên của Hội nghị sẽ thảo luận, đánh giá về tình hình thế giới, khu vực trong các năm tới, trong đó có quan hệ với các nước lớn, các nước láng giềng, biên giới lãnh thổ; việc xây dựng Chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới; ngoại giao phục vụ phát triển, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đồng hành với doanh nghiệp; công tác xây dựng Đảng, xây dựng ngành.

Hội nghị sẽ bám sát vào các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm và có các phần nội dung mới như các phiên họp về đối ngoại đảng, đối ngoại nhân dân; các nội dung về đối ngoại Quốc hội; và lần đầu tiên, sẽ tổ chức cuộc họp giữa 3 Bộ Quốc phòng, Công an và Ngoại giao trong thời gian Hội nghị Ngoại giao và sẽ cùng bàn về vấn đề nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của cơ quan đại diện. Hội nghị cũng sẽ thông qua Nghị quyết và Chương trình hành động để triển khai các kết quả của Hội nghị Ngoại giao lần này.

Thưa các đồng chí,

3. Theo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về triển khai Nghị quyết Đại hội XIV là phải “Hiểu sâu, làm đúng, làm đến nơi đến chốn”, Hội nghị tập trung trao đổi về ba vấn đề liên quan đến nhận thức.

Một là,hiểu đúng đường lối và nhiệm vụ phát triển của đất nước đặc biệt là về hai mục tiêu phát triển 100 năm, các đường lối chủ trương đã được Đại hội Đảng lần thứ XIV, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Quốc hội thông qua. Cùng với đó là những tư tưởng, quan điểm chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm như về mô hình phát triển mới, về các vấn đề đối ngoại, hội nhập quốc tế, và nhiều nội dung trong các lĩnh vực quan trọng khác.

Hai là,nhận thức phải hiểu đúng về nhiệm vụ của đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu và thường xuyên.

Ba là,hiểu đúng và quán triệt những tư tưởng, quan điểm chỉ đạo lớn của Đảng và Nhà nước, và đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới.

Vừa qua, Bộ Ngoại giao đã tổ chức học tập, quán triệt và phổ biến các nội dung này về các vấn đề về đường lối chủ trương của Đảng và Nhà nước trong các lĩnh vực; trong đó có tài liệu bước đầu tổng hợp các tư tưởng, quan điểm của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế, đã được gửi để trình bày với các đồng chí tham dự Hội nghị.

4. Các báo cáo trình Hội nghị đã đánh giá các mặt công tác đạt được từ Hội nghị Ngoại giao 32 đến nay. Tôi xin khái quát một số kết quả gắn trực tiếp với những vấn đề Hội nghị sẽ thảo luận.

Trước hết, đối ngoại đã góp phần cụ thể hóa, thể chế hóa đường lối của Đảng, đồng thời đóng góp vào xây dựng đường lối đối ngoại Đại hội XIV và các nghị quyết lớn, chỉ thị, kết luận của Bộ Chính trị. Công tác theo dõi, tham mưu xử lý các vấn đề mới, phức tạp được triển khai chủ động cùng với sự phối hợp của các bộ, ngành và địa phương liên quan. Ngay tại Hội nghị này, 99 cơ quan đại diện và các đơn vị trong nước đã xây dựng hơn 250 chuyên đề và báo cáo phục vụ cho công tác tham mưu với Đảng và Nhà nước.

Thứ hai, công tác đối ngoại đã phát huy những phương pháp, cách thức triển khai mới, nhằm mục đích hiệu quả hơn. Đặc biệt, phát huy vai trò chiến lược của hoạt động đối ngoại cấp cao, nhất là ngoại giao nguyên thủ, để góp phần nâng tầm quan hệ và gia tăng tin cậy chính trị, nhất là với các nước láng giềng, các nước lớn, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống.

Thứ ba, đối ngoại song phương và đa phương được triển khai đồng bộ, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, đưa quan hệ với các đối tác tiếp tục đi vào chiều sâu và đáp ứng mục tiêu phục vụ phát triển, công tác ngoại giao văn hóa, thông tin đối ngoại, công tác người Việt Nam ở nước ngoài, công tác lãnh sự và bảo hộ công dân.

Thứ tư, dưới sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc sắp xếp lực lượng đối ngoại đã có những bước chuyển quan trọng. Trong đó, Bộ Ngoại giao đã hợp nhất với Ban Đối ngoại Trung ương, tiếp nhận một phần chức năng, nhiệm vụ của Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, giảm 42,5% số lượng đầu mối. Việc thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế là bước đột phá để nâng cao tính thống nhất trong chỉ đạo, tham mưu và tổ chức thực hiện công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Thứ năm, công tác xây dựng Đảng, xây dựng ngành được chú trọng. Đảng ủy Bộ đã phát huy vai trò hạt nhân chính trị, bảo đảm sự lãnh đạo thống nhất. Công tác giáo dục chính trị, đào tạo, bồi dưỡng góp phần nâng cao bản lĩnh, tri thức của đội ngũ cán bộ được từng bước thực hiện. Quản trị, điều hành và chuyển đổi số có bước tiến, 100% thủ tục hành chính ở trong nước và một số ở nước ngoài được thực hiện trực tuyến. Cơ sở dữ liệu, hạ tầng số và an toàn thông tin đã được cải thiện. Việc cải tạo trụ sở, hạ tầng kỹ thuật bảo đảm hoạt động đối ngoại thông suốt, an toàn, hiệu quả đã được thể hiện qua thực tế.

Những kết quả đó khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn, sự sáng tạo trong thực hiện, sự chỉ đạo sâu sát của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Quốc hội, mà trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Bên cạnh kết quả đạt được, chúng tôi cũng nhìn nhận và nhận thức một số vấn đề với tinh thần cầu thị, trách nhiệm. Qua việc khai thác một số khuôn khổ quan hệ chưa thật đồng đều; nhận thức, ý thức trách nhiệm của cán bộ ngoại giao cần được tiếp tục nâng cao; kỷ luật thực thi đã được nâng lên một bước nhưng chưa đáp ứng yêu cầu mới, cần chuyển mạnh tích cực hơn việc chuyển hóa đường lối, chủ trương, tiềm năng thành sản phẩm, kết quả cụ thể theo cách làm 6 rõ.

Trong đó, có việc chuyển hóa các cam kết cấp cao thành dự án, chương trình, cơ chế hợp tác và lợi ích cụ thể; phối hợp liên ngành với các địa phương có lúc chưa thật nhịp nhàng; năng lực nghiên cứu, dự báo, dữ liệu, công cụ số và nguồn lực triển khai trong một số lĩnh vực mới chưa như kỳ vọng. Kiến thức và năng lực của cán bộ vẫn tiếp tục được nâng lên để đáp ứng các yêu cầu của nhiệm vụ mới.

5. Để thực hiện yêu cầu của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo là “làm đúng, làm đến nơi đến chốn”, trên tinh thần quán triệt sâu sắc đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và ý kiến chỉ đạo của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Hội nghị lần này sẽ tập trung trao đổi về việc triển khai một số nhiệm vụ lớn, cách làm mới trong thời gian tới.

Thứ nhất, tăng cường nhận thức và thống nhất hành động trong hệ thống các cơ quan đối ngoại. Trong đó việc phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng đối với công tác đối ngoại, đặc biệt là Ban Chỉ đạo Trung ương về đối ngoại và hội nhập quốc tế; việc phát huy hơn nữa hiệu quả sự phối hợp liên ngành về đối ngoại, xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm và quan hệ phối hợp giữa các cơ quan; đổi mới các cơ chế triển khai, đặc biệt là cơ chế theo dõi, đôn đốc thực hiện các cam kết, thỏa thuận quốc tế.

Thứ hai, đổi mới công tác nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược. Chuyển mạnh công tác tham mưu từ theo dõi diễn biến sang nhận xét, đánh giá toàn diện những thay đổi cấu trúc, chuyển từ dự báo sự kiện sang dự báo xu hướng, từ phân tích tác động sang xây dựng kịch bản, và từ xử lý sang chủ động kiến tạo và tạo lập thời cơ. Thúc đẩy việc ứng dụng công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo trong tham mưu; thiết lập cơ chế đặt hàng và sử dụng sản phẩm nghiên cứu và thành lập Hội đồng lý luận của Bộ Ngoại giao.

Thứ ba, nâng cao hiệu quả trong việc triển khai các nhiệm vụ đối ngoại. Đặc biệt là việc giữ thế chủ động chiến lược về đối ngoại, nâng tầm và đưa quan hệ đi vào chiều sâu; nâng cao hiệu quả của các hoạt động đối ngoại, đặc biệt là đối ngoại cấp cao; phát huy ba trụ cột đối ngoại là Đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại Nhân dân, trong đó có đối ngoại Quốc hội. Sự phối hợp của đối ngoại trong tổng thể đối ngoại quốc phòng và đối ngoại công an nhân dân, phát huy vai trò để chuyển mạnh sang phục vụ phát triển kinh tế, phục vụ công tác tranh thủ nguồn lực cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tham gia xây dựng, định hình các thể chế chính trị, công nghệ phù hợp với lợi ích của ta.

Và thứ tư, đẩy mạnh xây dựng Đảng, xây dựng ngành, coi đây là nhân tố quyết định việc thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Trọng tâm là xác định rõ phương châm đã được Ban Thường vụ, Ban Chấp hành Đảng ủy Bộ Ngoại giao nêu ra là “định hướng đúng, kỷ luật nghiêm, chuyên môn giỏi”; phát huy vai trò hạt nhân chính trị của các tổ chức đảng ở trong nước và ngoài nước. Xây dựng đội ngũ cán bộ theo tinh thần “6 dám” như phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi quán triệt nghị quyết 06 của Bộ Chính trị về công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế là “Dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn”. Từng bước chính quy, chuẩn hóa; đào tạo đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên sâu, nhất là về công nghệ, dữ liệu, tài chính, luật pháp, kinh tế. Đồng thời, đổi mới quản trị, chuyển đổi số, dùng chuyển đổi số để thay đổi mô hình tổ chức, thay đổi phương thức làm lãnh đạo.

Thứ năm, đặc biệt Hội nghị sẽ lĩnh hội các ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đồng chí Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, đồng chí Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, đồng chí Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, từ đó để đề ra phương hướng cụ thể cho ngành đối ngoại, cũng như công tác xây dựng ngành trong thời gian tới.

Thưa các đồng chí,

6. Chúng tôi nhận thức rằng Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33 có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV và các nghị quyết chiến lược của Đảng và Nhà nước. Thành công của Hội nghị cần được thể hiện ở sự thống nhất, hiểu sâu hơn về đường lối chủ trương và về những chuyển biến tích cực, thiết thực cho việc tổ chức thực hiện - tức là cách làm.

Chúng tôi tin rằng, với truyền thống vẻ vang của 81 năm ngoại giao cách mạng Việt Nam, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, Nhà nước, sự chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự phối hợp của các ban, bộ, ngành, địa phương, các đối tác, bạn bè quốc tế và sự nỗ lực của toàn ngành, ngoại giao Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp để đối ngoại và hội nhập quốc tế giữ được vai trò tiên phong, thực hiện thành công nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới.

Chúng tôi xin được trân trọng tuyên bố khai mạc Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33.

Xin kính chúc đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước và toàn thể các đồng chí đại biểu tham dự Hội nghị ở trong nước, tại các điểm cầu và các điểm cầu quốc tế được mạnh khỏe, hạnh phúc, thành công.

Xin kính chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.

Xin trân trọng cảm ơn.