Tôi vào trong nhà máy 'không người' của Xiaomi

Xiaomi khai trương nhà máy xe điện từ 2023, một trong 3 dây chuyền sản xuất quan trọng của hãng này từ khi chuyển hướng. Nó kết hợp cùng đơn vị lắp điện thoại tại Bắc Kinh và gia dụng ở Vũ Hán, tạo thành tam giác chiến lược.

Nhà máy của Xiaomi cũng là chỉ dấu cho thay đổi của Trung Quốc. Từ công xưởng lắp ráp, phụ thuộc nhân lực giá rẻ, những công ty hàng đầu của quốc gia này lại xây nhà máy không cần con người.

Xiaomi tham gia thị trường xe điện qua một tuyên bố hồi 2021, chính thức ra mắt nhà máy ở Bắc Kinh năm 2023. Trong lần đến cơ sở này, tôi thấy nó không chỉ dừng ở điểm sản xuất chiến lược. Xiaomi xây dựng tour tham quan, mở đăng ký cho người dân Trung Quốc. Sảnh chính của nhà máy tấp nập người đến xem, có cả quán cà phê Starbuck và hướng dẫn viên thuyết minh bằng cả tiếng Trung, tiếng Anh.

Du lịch nhà máy

Là nhà máy thông minh đầu tiên của Xiaomi, hãng này sử dụng nó thay cho tuyên bố chuyển mình. Công ty tìm cách bứt khỏi định kiến hãng di động giá rẻ. Nhất là khi tham gia vào thị trường xe điện, bán ôtô bằng các mẫu hạng sang, nhà máy trở thành vũ khí chiến lược để thể hiện năng lực sản xuất và đầu tư vào lĩnh vực mới.

Do vậy, một nhà máy ở Bắc Kinh, dùng toàn robot và không phụ thuộc con người phá vỡ những định kiến trước đó.

Một phần nhà máy xe điện nhìn từ trên cao.

“Ngày càng nhiều hãng xe điện Trung Quốc sử dụng các chuyến tham quan nhà máy như một kênh tương tác giữa thương hiệu và thế giới bên ngoài. Điều này mang lại cơ hội tận mắt chứng kiến dây chuyền sản xuất, trải nghiệm khía cạnh gần gũi từ hãng ôtô,” Freya Zhang, một nhà phân tích nghiên cứu tại công ty tư vấn đầu tư Tech Buzz China, trả lời Wired.

Những chuyến vào nhà máy Xiaomi trở thành mục tiêu săn vé của nhiều người. Cơ hội tham quan thường rất hiếm, luôn trong tình trạng quá tải, buộc hãng công nghệ này phải mở rộng lịch trình, tổ chức tour hàng ngày để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn, với hàng nghìn lượt khách ghé thăm mỗi tuần.

Tour du lịch của gồm 3 phần, tham quan khu trưng bày công nghệ, trực tiếp quan sát dây chuyền sản xuất và trải nghiệm lái thử mẫu SU7 trên đường thử chuyên dụng. Đến nhà máy này vào một ngày giữa tuần, sảnh chính nơi đón khách của Xiaomi vẫn đông nghịt, không chỉ gồm người nhận xe. Người đến xem đi theo đoàn, ở nhiều độ tuổi, chủ yếu là khách nội địa. Khi vào trong nhà máy, du khách bị dán camera, cấm ghi hình.

Nhà máy vắng bóng con người

Khi đến thăm nhà máy, tôi được đưa đi xuyên qua dây chuyền dập. Đây là phân đoạn giữa, tự động hóa ở mức độ cao. Điều này đồng nghĩa con người chỉ chiếm 9% dây chuyền. Xiaomi vẫn quảng cáo về thuật ngữ nhà máy không người. Tuy nhiên, tôi vẫn đếm được khoảng gần 20 công nhân, kỹ thuật viên trên xưởng dập, hàn, lắp, sơn.

Những cá nhân này chủ yếu vận hành việc kiểm tra hoạt động của máy móc và lỗi trên sản phẩm. Thực tế, việc kiểm soát đầu ra vốn cũng có thể thực hiện bằng camera AI hoặc theo dõi từ xa. Chưa rõ vì sao Xiaomi vẫn dùng con người ở những bước này.

Tuy vậy, lượng nhân công trên một dây chuyền khổng lồ như vậy vẫn là rất ít so với nhà máy truyền thống. Công đoạn dập vốn là phần giữa của quy trình sản xuất. Bước này nhận nguyên liệu sau luyện kim, liên tục qua các quá trình dập từng linh kiện rồi lắp lại thành một chiếc xe hoàn chỉnh. Ở bước cuối, xe gần như được sơn phủ gần như hoàn thiện trước khi chuyển sang phần tiếp theo.

Các phần xử lý vật liệu, hàn, sơn khung xe đều dùng robot hoàn toàn.

Phân đoạn còn lại của quy trình không được Xiaomi chia sẻ. Chuyến tham quan kết thúc bằng việc xem SU7 hay YU7 hoàn thiện đi ra từ công xưởng, trải qua các bước kiểm định lái thử, lội nước, tăng tốc… Phần kỹ thuật quan trọng khi xử lý với động cơ, pin hay hệ thống điều khiển vẫn là một bí ẩn.

Hệ thống tự động hóa cao được xem là chìa khóa cho tốc độ sản xuất. Xiaomi có thể xuất xưởng một xe mỗi 76 giây. Để so sánh, Porsche Taycan mất 22 giờ trung bình cho việc hoàn thiện. Tốc độ của hãng Trung Quốc ngang bằng nhà máy hiệu quả nhất của Tesla hay Toyota. Trong khi SU7 hay YU đều có thể xếp hạng xe sang ở Trung Quốc, đi kèm lượng linh kiện phụ trợ đồ sộ hơn sản phẩm bình dân.

Nhà máy không đèn là xu hướng mới khi các hãng công nghệ xây dựng cơ sở sản xuất. Mức đầu tư cao cùng công nghệ điều khiển là phần giới hạn lớn nhất. Đổi lại, giải pháp này hạn chế sự phụ thuộc vào con người, tránh bị ảnh hưởng bởi sự kiện khách quan như dịch bệnh. Ngoài ra mô hình khi đã thiết kế xong, có thể mang đến gần như mọi quốc gia, giảm thiểu tác động của biến động địa chính trị.

Xu hướng bùng nổ ngay tại Trung Quốc cũng cho thấy sự thay đổi của nền công nghiệp nước này. Quốc gia tỷ dân dần chuyển sang mô hình công nghệ cao thay vì tận dụng nhân lực giá rẻ.

Xuân Sang

Ảnh: Xiaomi