Tổn thương thận cấp ở bệnh nhân COVID-19
COVID-19 là một bệnh truyền nhiễm mới, biểu hiện chủ yếu là viêm phổi cấp tính nhưng có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như thận, tim, đường tiêu hóa, máu và thần kinh hệ thống, đặc biệt các bệnh nhân mắc bệnh thận giai đoạn cuối (ESRD).
Hiện tại không có phương pháp điều trị nhằm tiêu diệt SARS-CoV-2, dù một số loại thuốc đang được tích cực điều tra trong các thử nghiệm lâm sàng. Chăm sóc bệnh nhân (BN) COVID-19 vẫn chủ yếu hỗ trợ, đặc biệt là tại ICU (Đơn vị Chăm sóc tích cực các BN nguy kịch) - nơi các nguyên tắc chung để quản lý ARDS và nhiễm trùng huyết là tối quan trọng.
Một cân nhắc quan trọng là tỷ lệ BN cuối cùng sẽ cần điều trị thay thế thận. Nhu cầu lọc máu thường phát sinh trong tuần thứ 2 của nhiễm trùng và ảnh hưởng đến 5% bệnh nhân tại ICU. Cả đại dịch Hội chứng hô hấp cấp tính nặng (SARS) và Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) đều do Coronavirus gây ra mang một mức độ tương đồng cao với SARS-CoV-2.
Chắc chắn câu hỏi đặt ra là liệu điều trị thay thế thận có nên được tiếp cận khác nhau trong bối cảnh chăm sóc cấp tính hay không. Nếu cơn bão cytokine góp phần gây nên mức độ nghiêm trọng ở BN COVID-19, thì theo lý thuyết, độ thanh thải dựa trên đối lưu có thể vượt trội hơn trong việc loại bỏ các cytokine kích thước lớn, khi so sánh với các phương thức dựa trên khuếch tán.
Mặc dù lập luận này đã được đưa ra nhiều lần trong việc kiểm soát nhiễm trùng huyết, nhưng bằng chứng lâm sàng tốt nhất thì chưa có kết luận. Các quyết định trong cộng đồng địa phương của chúng tôi về phương thức lọc máu đã được thông báo bằng sự nhạy bén của bệnh, với liệu pháp thay thế thận liên tục (CRRT) hoặc thẩm tách máu hiệu quả thấp (SLED) dành cho những BN quá yếu không chịu được chạy thận nhân tạo thường quy (HD). Trong trường hợp không có dữ liệu chứng minh rõ ràng sự vượt trội của một phương thức này so với phương thức khác, sự lựa chọn phương thức lọc máu nên được thông báo trước bởi các nguồn lực sẵn có và kinh nghiệm và khả năng chuyên môn của mỗi trung tâm.
![COVID-19 ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, đặc biệt các BN mắc bệnh thận giai đoạn cuối.](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2020_09_29_94_36531060/d572e0f061b388edd1a2.jpg)
COVID-19 ảnh hưởng đến nhiều cơ quan, đặc biệt các BN mắc bệnh thận giai đoạn cuối.
Phải làm gì?
Dù tỷ lệ tử vong do nhiễm SARS-CoV-2 có vẻ thấp hơn so với các đại dịch Coronavirus trước đó, tỷ lệ mắc sẽ lớn hơn nhiều do sự xâm nhập toàn cầu của nó.
Thảm họa suy thận xảy ra sau đó, theo đó những người bị suy thận có nguy cơ không được tiếp cận với dịch vụ chạy thận nhân tạo, có thể buộc các quyết định khó khăn được đưa ra xung quanh việc phân bổ nguồn lực và ưu tiên chọn lựa BN để điều trị. Kế hoạch dự phòng hiện nay là rất cần thiết.
Ngoài việc cung cấp dịch vụ chăm sóc thẩm tách máu duy trì cho BN mắc bệnh thận giai đoạn cuối trong cộng đồng, các BV còn phối hợp với các BV lân cận khác để cung cấp liệu pháp thay thế thận tại ICU.
Nên thực hiện các biện pháp dưới đây
Thực hiện các biện pháp phòng ngừa tiếp xúc và các quy trình sàng lọc phổ quát tại cơ sở thận nhân tạo, để tiếp tục cung cấp dịch vụ chăm sóc lọc máu duy trì suốt đời cho BN nghi ngờ hoặc dương tính với COVID-19, trong khi vẫn đảm bảo an toàn cho tất cả BN và nhân viên khác. Một nguyên tắc hướng dẫn ngay từ đầu là giữ cho BN ESRD ổn định ra khỏi bối cảnh chăm sóc cấp tính, để không gây thêm gánh nặng cho các BV lân cận.
Đánh giá năng lực CRRT hiện tại của BV và các mô hình sử dụng theo xu hướng trong quá trình bùng phát COVID-19. Mặc dù hiện tại bệnh viện vẫn có đủ năng lực nhưng tình hình dịch có thể tăng nhanh.
Tham gia với các hệ thống chăm sóc sức khỏe tại địa phương để đánh giá sự sẵn có của nguồn lực và xu hướng điều tra số ca COVID-19 hiện có, nhằm giải quyết tốt hơn nhu cầu phát triển của liệu pháp thay thế thận ở cấp độ khu vực.
Liên lạc thường xuyên với các bác sĩ lâm sàng để xem xét thực hành kê đơn. Nên giảm thời gian điều trị HD ngắt quãng xuống còn 3 giờ hoặc ngắn hơn khi thích hợp và đáp ứng nhu cầu lâm sàng.
Ưu tiên an toàn đội ngũ nhân viên thông qua tuyên truyền. Giao tiếp với các đối tác chăm sóc sức khỏe tại địa phương là rất quan trọng để tạo sự liên kết xung quanh việc sử dụng các biện pháp phòng ngừa tiếp xúc với giọt nước, so với các biện pháp phòng ngừa trong không khí đối với một số bệnh nhân ICU và các quy trình phun khí dung. Các chiến lược giúp giảm bớt căng thẳng bao gồm chuyển từ các bài tập điều dưỡng 1: 1 để cho phép chăm sóc đồng thời nhiều bệnh nhân. Tần suất lọc máu cần được giảm xuống.
Nguồn SK&ĐS: https://suckhoedoisong.vn/ton-thuong-than-cap-o-benh-nhan-covid-19-n180701.html