Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Chuyển mạnh công tác thanh tra sang phòng ngừa, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu đổi mới công tác thanh tra, chuyển mạnh sang phòng ngừa, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, nâng cao chất lượng kết luận và xử lý sai phạm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu - Ảnh: TTXVN

Ngày 27/7/2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì làm việc với Ban Thường vụ Đảng ủy và lãnh đạo Thanh tra Chính phủ về hai nội dung: đánh giá tổ chức, hoạt động của ngành sau hơn một năm sắp xếp, chỉ rõ những điểm nghẽn về thể chế, bộ máy, phương thức hoạt động và hiệu lực thực hiện kết luận; cho ý kiến hoàn thiện Đề án “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh tra, đáp ứng yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong giai đoạn hiện nay”.

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ghi nhận, biểu dương Đảng ủy, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và toàn ngành Thanh tra đã nỗ lực khắc phục khó khăn, chủ động triển khai mô hình tổ chức mới, hoàn thành khối lượng công việc lớn và đạt nhiều kết quả tích cực.

Đặc biệt, hoạt động thanh tra đã phát hiện nhiều bất cập trong cơ chế, chính sách, quản lý và tổ chức thực hiện; kiến nghị sửa đổi, bổ sung nhiều quy định của Đảng, chính sách, pháp luật, góp phần hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực lãnh đạo, quản lý nhà nước và khơi thông nguồn lực phát triển.

ĐỔI MỚI CÔNG TÁC THANH TRA GẮN VỚI NÂNG CAO QUẢN TRỊ QUỐC GIA

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đây là kết quả có ý nghĩa lâu dài, thể hiện bước chuyển từ tư duy thanh tra chỉ để phát hiện sai phạm sang tham gia hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới công tác thanh tra phải được đặt trong tổng thể đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; sắp xếp bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp; phân cấp, phân quyền và nâng cao quản trị quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu trong thời gian tới, đổi mới công tác thanh tra phải đặt trong tổng thể đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng - Ảnh: TTXVN

Tổ chức và hoạt động của ngành phải tập trung, thống nhất, thông suốt, bám sát cơ sở; kiểm soát quyền lực, giữ nghiêm kỷ cương, bảo vệ Nhân dân và phục vụ phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh sáu quan điểm.

Thứ nhất, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Thanh tra phải đúng chức năng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; khách quan, công tâm, độc lập trong đánh giá, kết luận và chịu trách nhiệm về kết quả. Phân cấp, phân quyền đến đâu thì trách nhiệm giải trình, thanh tra, kiểm tra và cơ chế kiểm soát phải theo đến đó.

Thứ hai, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của Nhân dân, kỷ luật, kỷ cương và phát triển làm mục tiêu cao nhất. Thanh tra phải góp phần làm trong sạch bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, tạo môi trường minh bạch cho phát triển; xử lý nghiêm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, đồng thời bảo vệ người làm đúng, dám đổi mới vì lợi ích chung.

Thứ ba, chuyển mạnh sang phòng ngừa, cảnh báo, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Thanh tra phải tập trung vào những lĩnh vực, địa bàn, khâu quản lý có nguy cơ cao, dấu hiệu bất thường hoặc được Nhân dân quan tâm.

Thứ tư, lấy kết quả khắc phục sau thanh tra và chuyển biến trong quản lý làm thước đo. Mọi kiến nghị phải rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn và rõ kết quả.

Thứ năm, tổ chức bộ máy, thẩm quyền của ngành phải đồng bộ với hệ thống chính trị và chính quyền địa phương hai cấp; tinh gọn, tập trung, thống nhất, chuyên nghiệp, thông suốt nhưng không xa cơ sở.

Thứ sáu, xây dựng ngành Thanh tra liêm chính, bản lĩnh, chuyên nghiệp, hiện đại; kiểm soát quyền lực trong hoạt động thanh tra. Ngành Thanh tra phải là hình mẫu về kỷ luật, liêm chính và trách nhiệm công vụ.

LẤY KẾT QUẢ KHẮC PHỤC SAU THANH TRA LÀM THƯỚC ĐO

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu ngành Thanh tra tập trung thực hiện ngay bảy nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, chấn chỉnh việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thanh tra. Mỗi cuộc thanh tra phải rõ mục tiêu, phạm vi, tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm. Kế hoạch thanh tra phải được rà soát, đối chiếu với kế hoạch kiểm tra của Đảng, Kiểm toán Nhà nước và kiểm tra chuyên ngành để tránh trùng lặp, chồng chéo, đồng thời không bỏ sót các lĩnh vực, địa bàn tiềm ẩn rủi ro.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu ngành thanh tra phải tập trung thực hiện ngay 7 nhiệm vụ trọng tâm - Ảnh: TTXVN

Thứ hai, rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng kết luận thanh tra. Kết luận phải dựa trên chứng cứ đầy đủ; làm rõ hành vi, nguyên nhân, hậu quả, trách nhiệm, biện pháp và thời hạn xử lý. Việc thẩm định dự thảo kết luận phải thực chất nhưng không tăng tầng nấc, không làm mờ trách nhiệm của người ra kết luận.

Thứ ba, tập trung xử lý các kết luận, kiến nghị còn tồn đọng; xây dựng hệ thống theo dõi chung và thực hiện báo cáo định kỳ.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả xử lý trách nhiệm và phối hợp với các cơ quan bảo vệ pháp luật; phân định rõ trách nhiệm trực tiếp, trách nhiệm quản lý, trách nhiệm người đứng đầu và trách nhiệm trong từng thời kỳ; bảo đảm xử lý tương xứng với hậu quả. Việc chuyển, tiếp nhận, bổ sung, phản hồi hồ sơ phải có đầu mối và thời hạn rõ ràng.

Thứ năm, tạo chuyển biến trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người đứng đầu phải trực tiếp tiếp dân, đối thoại, giải quyết vụ việc từ nơi phát sinh, không để xảy ra tình trạng chuyển đơn lòng vòng.

Thứ sáu, thực hiện nghiêm Nghị định số 164/2026/NĐ-CP, đẩy nhanh xây dựng nền tảng dữ liệu số gồm sáu cơ sở dữ liệu, trong đó có bốn cơ sở dữ liệu quốc gia. Dữ liệu phải đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung; xác định rõ trách nhiệm tạo lập, cập nhật, khai thác và bảo vệ.

Thứ bảy, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực nội bộ; tăng cường giám sát đoàn thanh tra, kiểm soát xung đột lợi ích và việc sử dụng thông tin, dữ liệu. Xử lý nghiêm hành vi nhũng nhiễu, vụ lợi, tiết lộ thông tin, làm sai lệch hồ sơ hoặc can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra.