Tổng điều tra kinh tế 2026: Cung cấp cơ sở dữ liệu, hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh tư liệu: Dương Giang/TTXVN

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên cả nước triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cùng các nghị quyết, chiến lược của Bộ Chính trị về phát triển đất nước, hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững. Vì vậy, kết quả Tổng điều tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, cung cấp cơ sở dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

“Muốn hoạch định đúng chủ trương, chính sách, trước hết phải đánh giá đầy đủ, chính xác nguồn lực của nền kinh tế. Chỉ khi nắm chắc quy mô, cơ cấu và khả năng huy động các nguồn lực thì mới có thể xây dựng các chiến lược phát triển phù hợp, sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia và tạo dư địa cho tăng trưởng trong giai đoạn tiếp theo”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.

Kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026 vì vậy có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần giúp Đảng và Nhà nước xây dựng các chiến lược phát triển dài hạn, hiện thực hóa hai mục tiêu phát triển đất nước: đến năm 2030 trở thành quốc gia có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.

Một điểm nổi bật của cuộc Tổng điều tra lần này là mục tiêu rút ngắn tiến độ thực hiện 7 tháng so với kế hoạch ban đầu. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, khi đề ra mục tiêu này, không ít ý kiến băn khoăn về khả năng bảo đảm chất lượng trong điều kiện thời gian được rút ngắn đáng kể. "Đến nay, kết quả đạt được đã khẳng định quyết định đó là đúng đắn. Cuộc Tổng điều tra vừa hoàn thành vượt tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng, phản ánh quyết tâm chính trị cao, sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị", Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Tổng điều tra kinh tế năm 2026 không chỉ là hoạt động kiểm kê, thống kê các nguồn lực của nền kinh tế, mà còn đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành Thống kê, tạo nền tảng hình thành phương thức thống kê hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong bối cảnh phát triển kinh tế số.

Thông tin tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thị Hương cho biết: Tổng điều tra kinh tế năm 2026 được triển khai trên cơ sở Luật Thống kê, Quyết định số 03/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cùng các quyết định của Bộ Tài chính về kế hoạch, tổ chức thực hiện và phương án điều tra do Cục Thống kê chủ trì.

Đây là cuộc điều tra thống kê có quy mô lớn, được thực hiện định kỳ nhằm thu thập đầy đủ thông tin về các cơ sở sản xuất, kinh doanh, hành chính, sự nghiệp và tổ chức trên phạm vi cả nước, qua đó phản ánh toàn diện bức tranh của nền kinh tế.

Theo phương án điều tra, mục tiêu trọng tâm là đánh giá quy mô, lao động, kết quả sản xuất kinh doanh, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo của các cơ sở kinh tế; xác định cơ cấu và phân bổ lao động theo địa phương, ngành kinh tế, loại hình sở hữu; đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ biên soạn các chỉ tiêu thống kê quốc gia quan trọng như GDP, GRDP và xây dựng cơ sở dữ liệu cho các cuộc điều tra chọn mẫu trong giai đoạn tiếp theo.

Ông Nguyễn Thanh Dương, Phó Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính cho biết, kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 bao gồm thông tin đối với các nhóm đơn vị điều tra: doanh nghiệp và hợp tác xã; cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể phi nông, lâm nghiệp và thủy sản; tổ hợp tác; cơ sở hành chính, sự nghiệp và hiệp hội, tổ chức phi Chính phủ tại Việt Nam; cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng.

Trong đó, đối với khối cơ sở hành chính, sự nghiệp, số liệu sử dụng trong báo cáo được tổng hợp từ kết quả Điều tra cơ sở hành chính, sự nghiệp do Bộ Nội vụ chủ trì thực hiện.

Nhìn chung, kết quả sơ bộ cho thấy quy mô nền kinh tế tiếp tục được mở rộng, số lượng các đơn vị kinh tế tăng so với kỳ Tổng điều tra trước, phản ánh xu hướng phát triển của khu vực doanh nghiệp và sự chuyển dịch cơ cấu giữa các khu vực kinh tế.

Tuy nhiên, mức tăng giữa các khu vực không đồng đều. Trong khi khu vực doanh nghiệp tiếp tục mở rộng cả về số lượng và lao động thì khu vực kinh tế cá thể có dấu hiệu tăng chậm, lao động giảm, phản ánh quá trình tái cơ cấu của nền kinh tế.

Theo báo cáo kết quả Tổng điều tra kinh tế năm 2026, cả nước có gần 6,3 triệu cơ sở kinh tế đang hoạt động và có kết quả sản xuất kinh doanh, bao gồm gần 876.200 doanh nghiệp, hợp tác xã; gần 5,3 triệu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể; 52.200 cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng; gần 8.000 tổ hợp tác và 82.500 cơ sở hành chính, sự nghiệp, hiệp hội và tổ chức phi Chính phủ.

Kết quả sơ bộ cho thấy khu vực doanh nghiệp tiếp tục là động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Tính đến ngày 31/12/2025, trong 1.220.678 doanh nghiệp được thu thập thông tin trên cả nước có 859.048 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh, tăng 2,4% so với năm 2024 và tăng 25,5% so với năm 2020, trong đó doanh nghiệp FDI tăng 33,9% so với năm 2020.

Khu vực doanh nghiệp ngoài Nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo về số lượng với 827.500 doanh nghiệp đang hoạt động, tăng 2,1% so với năm 2024 và tăng 25,4% so với năm 2020.

Điều này cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của khu vực kinh tế tư nhân trong bối cảnh môi trường kinh doanh còn nhiều biến động, đồng thời phản ánh hiệu quả của các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp trong thời gian qua…