Tổng kết hành trình xây dựng hồ sơ Di sản thế giới Yên Tử
Ngày 16/5, Bộ VH,TT&DL tổ chức Hội nghị tổng kết công tác xây dựng hồ sơ khoa học Quần thể danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn - Kiếp Bạc.

Toàn cảnh hội nghị - Ảnh: Bộ VH,TT&DL.
Hội nghị đánh dấu chặng đường gần 6 năm xây dựng hồ sơ đề cử UNESCO đối với quần thể di sản liên tỉnh đầu tiên của Việt Nam có quy mô đặc biệt lớn, trải dài trên ba địa phương với 214 điểm di tích thuộc 6 khu di tích quốc gia đặc biệt.
Dự án được triển khai từ năm 2020 theo chỉ đạo của Thủ tướng, do tỉnh Quảng Ninh chủ trì phối hợp với các địa phương liên quan thực hiện.
Tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh cho biết, quá trình xây dựng hồ sơ là nhiệm vụ đặc biệt phức tạp khi phải nghiên cứu, kết nối hàng trăm di tích gắn với lịch sử Thiền phái Trúc Lâm và không gian văn hóa Phật giáo Việt Nam. Ngay từ đầu, các địa phương xác định đây không chỉ là hồ sơ di sản đơn thuần mà còn là hành trình khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của không gian văn hóa Yên Tử.

Bà Nguyễn Thị Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh.
Trong quá trình thực hiện, nhiều hội thảo khoa học trong nước và quốc tế đã được tổ chức với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành về lịch sử, khảo cổ, tôn giáo, bảo tồn di sản và địa chất. Giai đoạn 2020 - 2022, đại dịch Covid-19 từng khiến công tác khảo sát, nghiên cứu và phối hợp liên tỉnh gặp nhiều khó khăn, song các địa phương vẫn kiên trì hoàn thiện hồ sơ theo tiêu chuẩn quốc tế.
Một trong những thách thức lớn nhất là việc lựa chọn các điểm di tích tiêu biểu từ tổng số 214 di tích để đưa vào hồ sơ đề cử. Sau quá trình nghiên cứu, sàng lọc kỹ lưỡng, các chuyên gia đã lựa chọn những cụm di tích phản ánh đầy đủ nhất giá trị của Phật giáo Trúc Lâm, quá trình hình thành không gian văn hóa Yên Tử và mối liên kết lịch sử – tâm linh giữa các vùng di sản.

Song song với công tác chuyên môn, quá trình xây dựng hồ sơ còn là chiến dịch ngoại giao văn hóa quy mô lớn. Việt Nam nhiều lần làm việc trực tiếp với UNESCO và ICOMOS để bổ sung, hoàn thiện hồ sơ, làm rõ giá trị nổi bật toàn cầu, tính xác thực và tính toàn vẹn của di sản.
Các hoạt động quảng bá, vận động quốc tế cũng được triển khai bài bản với sự tham gia của Bộ Ngoại giao, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam và lãnh đạo các địa phương.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đánh giá đây là một trong những hồ sơ di sản có chất lượng cao, thể hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa và giá trị nổi bật toàn cầu của Thiền phái Trúc Lâm. Việc được UNESCO ghi danh là thành tựu lớn của Việt Nam, song cũng đặt ra yêu cầu lâu dài trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản bền vững.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ.
Theo thống kê được công bố tại hội nghị, ngay sau khi được UNESCO ghi danh, lượng khách tới các điểm di tích thuộc quần thể tăng mạnh. Riêng những tháng đầu năm 2026, khu di tích Yên Tử đã đón hơn 1 triệu lượt khách, tăng hơn 122% so với cùng kỳ năm trước.
Thứ trưởng Bộ VH,TT&DL Hoàng Đạo Cương đề nghị các địa phương tiếp tục phối hợp triển khai nghiêm túc các khuyến nghị của UNESCO và ICOMOS; hoàn thiện kế hoạch quản lý di sản thế giới, tăng cường nghiên cứu chuyên sâu, đẩy mạnh chuyển đổi số và gắn bảo tồn với phát triển du lịch văn hóa bền vững.











