Tổng kết thực tiễn, khẳng định giá trị bền vững của các mô hình, chương trình, phong trào của Bộ đội Biên phòng trong tham gia xây dựng khu vực biên giới vững mạnh

Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội Biên phòng. Ảnh: Duy Liêm

- Thưa đồng chí Chính ủy Bộ đội Biên phòng, nhìn lại chặng đường 10 năm triển khai các mô hình, chương trình, phong trào giúp dân ở khu vực biên giới, đâu là những kết quả nổi bật mà Bộ đội Biên phòng đã đạt được?

- Khu vực biên giới nước ta có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại; vừa là không gian phát triển, hội nhập, vừa là tuyến đầu bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, đây vẫn là địa bàn còn nhiều khó khăn, hạ tầng chưa đồng bộ, đời sống nhân dân còn thiếu thốn, trong khi tình hình an ninh, trật tự tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Thực tiễn đó đòi hỏi phải xây dựng khu vực biên giới vững mạnh, gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng, giai đoạn 2015-2025, Bộ đội Biên phòng đã triển khai đồng bộ nhiều mô hình, chương trình, phong trào thiết thực, gắn với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị. Dấu ấn nổi bật là các hoạt động tham mưu và tham gia xây dựng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở ở khu vực biên giới. Thông qua việc tăng cường cán bộ cho các xã biên giới, hải đảo; phân công đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản; Bộ đội Biên phòng đã trực tiếp hỗ trợ góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và hiệu lực quản lý của chính quyền cơ sở, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, bồi dưỡng nguồn phát triển đảng, góp phần xây dựng tổ chức cơ sở đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh. Hiện nay, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, Bộ đội Biên phòng có 10 đồng chí tham gia cấp ủy cấp tỉnh, thành phố; 435 đồng chí tham gia cấp ủy cấp xã; 2.626 đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại 2.375 chi bộ thôn, bản biên giới; 9 đồng chí chuyển giữ chức danh Bí thư, Chủ tịch, Phó Bí thư đảng ủy xã, Mặt trận Tổ quốc và các ban đảng của xã biên giới.

Song song với đó, Bộ đội Biên phòng đã tích cực tham gia củng cố chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội ở khu vực biên giới; phối hợp rà soát, giới thiệu nhân sự tham gia Hội đồng nhân dân các cấp; tuyên truyền, vận động cử tri tham gia bầu cử. Trong nhiệm kỳ và hằng năm, Bộ đội Biên phòng phối hợp bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước, quốc phòng, an ninh đối ngoại cho đội ngũ cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy, cấp xã; huấn luyện dân quân tự vệ, dự bị động viên; đồng thời phát hiện, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ tại chỗ, nhất là cán bộ người dân tộc thiểu số.

Trong phát triển kinh tế - xã hội, Bộ đội Biên phòng chủ động phối hợp với các ban, bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả nhiều chương trình an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới như: “Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo”, “Bò giống giúp người nghèo biên giới”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Biên cương - Đêm hội trăng rằm”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”... Cùng với đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng tham gia thực hiện các đề án bảo tồn, phát triển bền vững đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt ít người, góp phần đưa 112 xã từ yếu, kém lên trung bình và 195 xã từ trung bình lên khá về phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều mô hình sinh kế được triển khai phù hợp với điều kiện từng địa phương, hỗ trợ người dân chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao thu nhập.

Trong 2 nhiệm kỳ 2015-2020 và 2020-2025, 9.661 đảng viên đồn Biên phòng được phân công phụ trách 42.247 hộ gia đình ở khu vực biên giới, góp phần hỗ trợ người dân phát triển kinh tế hộ gia đình, giảm nghèo bền vững, từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Hưởng ứng phong trào “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới”, các đồn Biên phòng phối hợp, hỗ trợ một số tiêu chí cho 189 xã, trong đó, 71 xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Cán bộ quân y Bộ đội Biên phòng thành phố Huế khám bệnh cho nhân dân ở khu vực biên giới. Ảnh: Võ Tiến

Trên lĩnh vực văn hóa - xã hội, Bộ đội Biên phòng phối hợp đã xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xóa bỏ hủ tục, xây dựng các mô hình tự quản gắn với phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”. Hoạt động đối ngoại nhân dân, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới được duy trì thường xuyên, góp phần củng cố tình đoàn kết, hữu nghị ở khu vực biên giới. Trong công tác giáo dục, thông qua Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, mỗi năm Bộ đội Biên phòng nhận đỡ đầu gần 3.000 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, trong đó, gần 200 em là học sinh nước bạn Lào, Campuchia, với mức hỗ trợ 500.000 đồng/tháng đến khi học hết lớp 12 và nhận nuôi hơn 300 em tại các đồn Biên phòng. Đến nay, cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng đã đóng góp nguồn kinh phí thực hiện Chương trình với tổng số tiền gần 184 tỷ đồng.

Trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, Bộ đội Biên phòng duy trì hệ thống Trạm quân dân y kết hợp, thường xuyên khám, chữa bệnh, cấp phát thuốc miễn phí, tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh và nâng cao chất lượng y tế cơ sở.

- Từ kết quả đã đạt được, theo đồng chí, đâu là giá trị cốt lõi bền vững nhất mà các mô hình, chương trình, phong trào của Bộ đội Biên phòng đã tạo dựng ở khu vực biên giới?

- Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2015-2025 tiếp tục khẳng định vai trò của Bộ đội Biên phòng trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh. Mỗi chương trình, mô hình, phong trào được triển khai không chỉ giải quyết những nhu cầu cụ thể ở cơ sở, mà còn hướng tới mục tiêu căn cơ là ổn định đời sống nhân dân, củng cố hệ thống chính trị cơ sở, bồi đắp niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và Quân đội. Khi dân yên, bản làng vững, hệ thống chính trị cơ sở mạnh, “thế trận lòng dân”, nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng toàn dân sẽ ngày càng được củng cố vững chắc.

Với phương châm “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, “ba bám, bốn cùng”, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng luôn bám địa bàn, gần dân, hiểu dân, giúp dân phát triển sản xuất, ổn định cuộc sống và cùng địa phương giải quyết những khó khăn nảy sinh từ cơ sở. Chính sự gắn bó bằng tình cảm, trách nhiệm và sự tri ân đối với nhân dân ở khu vực biên giới đó đã tăng cường củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng, Nhà nước, Quân đội và lực lượng Bộ đội Biên phòng, tạo nên nền tảng vững chắc cho việc củng cố “thế trận lòng dân”.

Trên nền tảng đó, các mô hình, chương trình, phong trào đã khơi dậy tinh thần đoàn kết, ý thức trách nhiệm của nhân dân, đưa người dân từ đối tượng được hỗ trợ trở thành chủ thể cùng Bộ đội Biên phòng quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới. Đó chính là giá trị bền vững nhất, tạo nên sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc biên cương của Tổ quốc.

Chiến sĩ Đồn Biên phòng Sơn Vĩ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang chăm lo cho "Con nuôi đồn Biên phòng”. Ảnh: Quang Lập

- Bộ đội Biên phòng sẽ tập trung vào những giải pháp trọng tâm nào để tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả các mô hình, chương trình, phong trào trong thời gian tới, thưa đồng chí?

- Thời gian tới, tình hình khu vực biên giới vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, trong khi đời sống của một bộ phận nhân dân ở khu vực biên giới, hải đảo còn nhiều khó khăn, trình độ phát triển kinh tế - xã hội chưa đồng đều. Trước yêu cầu nhiệm vụ mới, Bộ đội Biên phòng xác định tập trung thực hiện tốt một số giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, triển khai thực hiện hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về xây dựng khu vực biên giới vững mạnh; gắn phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Hai là, chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển khu vực biên giới, hải đảo; phối hợp huy động các nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống nhân dân và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh.

Ba là, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội gắn với xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc; củng cố tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể; phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và nhân dân trong xây dựng “thế trận lòng dân”, bảo vệ biên giới.

Bốn là, tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả các chương trình phối hợp, mô hình, phong trào; huy động sự tham gia của các ban, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội trong chăm lo, hỗ trợ nhân dân khu vực biên giới, vùng biển, đảo.

Năm là, nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ đồn Biên phòng tham gia cấp ủy địa phương; cán bộ tăng cường xã; đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản và phụ trách hộ gia đình; duy trì, nhân rộng các mô hình, chương trình hiệu quả như “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, “Bộ đội Biên phòng đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, “Biên cương - Đêm hội trăng rằm”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”... Đồng thời, chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ có phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Bộ đội Biên phòng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả các mô hình, chương trình, phong trào, góp phần xây dựng khu vực biên giới ổn định, phát triển, giữ vững quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí Chính ủy Bộ đội Biên phòng!

Thùy Trang (thực hiện)