Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản phấn đấu đạt 73-74 tỷ USD

Quang cảnh buổi họp báo. Ảnh: Nguyễn Lê

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2021-2025, tăng trưởng nông nghiệp đạt bình quân khoảng 3,7%/năm, cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu.

Cùng với đó, nhu cầu tiêu dùng trong nước và quốc tế tiếp tục gia tăng do quá trình đô thị hóa, tăng dân số và cải thiện thu nhập. Việc Việt Nam tham gia và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở ra không gian thị trường rộng lớn, tạo điều kiện để nông sản Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào các thị trường lớn và tiềm năng.

Đặc biệt, ngành nông nghiệp còn nhiều dư địa để phát triển các sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại, qua đó nâng cao sức cạnh tranh toàn cầu của nông sản Việt Nam. Hiện nông sản Việt Nam đã có mặt tại trên 196 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Cũng theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trước năm 1986, xuất khẩu nông sản của Việt Nam còn rất hạn chế, chủ yếu theo hình thức trao đổi hàng hóa trong khối các nước xã hội chủ nghĩa, với kim ngạch dưới 1 tỷ USD/năm. Từ khi thực hiện đường lối đổi mới, đặc biệt trong giai đoạn 1990-2000, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng trưởng mạnh với tốc độ 15-20%/năm, kim ngạch đạt khoảng 4,5 tỷ USD vào năm 2000, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.

Giai đoạn 2001-2010 đánh dấu bước phát triển cả về quy mô và chất lượng. Kim ngạch xuất khẩu tăng từ 3,1 tỷ USD lên trên 19,5 tỷ USD; nhiều mặt hàng đạt thứ hạng cao trên thị trường quốc tế như cà phê, hồ tiêu, hạt điều, gạo và thủy sản.

Giai đoạn 2011-2020, mặc dù chịu tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn duy trì đà tăng trưởng, đạt 42,3 tỷ USD vào năm 2020. Cơ cấu xuất khẩu có sự chuyển dịch tích cực, gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến, giảm dần xuất khẩu thô.

Từ năm 2021 đến nay, trong bối cảnh thế giới biến động phức tạp do dịch bệnh, xung đột địa chính trị và biến đổi khí hậu, ngành nông nghiệp Việt Nam vẫn thể hiện khả năng thích ứng cao. Kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản tăng từ 48,6 tỷ USD năm 2021 lên 62,5 tỷ USD năm 2024 và đạt 70 tỷ USD vào năm 2025, thặng dư thương mại trên 20 tỷ USD, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò trụ đỡ của nền kinh tế.

Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã chuyển biến mạnh mẽ từ lượng sang chất, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, ổn định cán cân thương mại và nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn.

Về nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, năm 2026 được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là tác động của biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường và suy thoái đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sinh kế của người dân.

Trước những thách thức đó, mục tiêu năm 2026 của ngành Nông nghiệp và Môi trường là tăng cường quản lý tài nguyên, phát huy hiệu quả nguồn lực đất đai và đa dạng sinh học, phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững.

Toàn ngành phấn đấu tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73-74 tỷ USD; trong đó, nhóm hàng nông sản khoảng 40 tỷ USD (tăng 7,2%), các mặt hàng thủy sản khoảng 12 tỷ USD (tăng 7,6%), lâm sản và đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD (tăng 3,6%).

Nguyễn Lê