Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật:Không để điểm nghẽn về thể chế cản trở sự phát triển của VHTTDL

Cùng dự có lãnh đạo các Cục, Vụ, đơn vị chức năng thuộc Bộ VHTTDL, đại diện lãnh đạo một số địa phương, các hội chuyên ngành...

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy chủ trì buổi làm việc

Tích cực, chủ động rà soát

Trình bày báo cáo tại buổi làm việc, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phạm Cao Thái nhấn mạnh, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ VHTTDL đã tích cực, chủ động, khẩn trương triển khai thực hiện tổng rà soát; bám sát chỉ đạo của Đảng, Quốc hội, Chính phủ để thực hiện đúng yêu cầu, tiến độ đối với nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.

Trong đó, Bộ đã tổng hợp 301 văn bản quy phạm pháp luật gồm 9 bộ Luật, Luật của Quốc hội; 2 Nghị quyết của Quốc hội; 54 Nghị định của Chính phủ; 4 nghị quyết của Chính phủ; 17 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 200 văn bản của Bộ trưởng; 8 thông tư liên tịch và 7 hình thức văn bản khác.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế Phạm Cao Thái trình bày báo cáo

Qua rà soát đã kiến nghị sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ 1 phần 46 văn bản quy phạm pháp luật; đề xuất thay thế toàn bộ 9 văn bản quy phạm pháp luật; đề xuất bãi bỏ toàn bộ 16 văn bản; đề xuất ban hành mới 12 văn bản.

Đối với văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan, người có thẩm quyền ở Trung ương ban hành, qua kết quả tổng rà soát của các cơ quan cho thấy có 57 văn bản cần xử lý.

Về văn bản quy phạm pháp luật do HĐND, UBND, Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành, có 38 văn bản cần xử lý. Ở cấp xã, có 8 văn bản cần xử lý bãi bỏ.

Nhận định chung về hệ thống văn bản thuộc chuyên đề phát triển văn hóa, ông Phạm Cao Thái cho biết, Bộ VHTTDL đã thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng qua các Nghị quyết Đại hội Đảng, Nghị quyết Trung ương 5 khóa VIII; Nghị quyết số 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và hiện nay tập trung vào trọng tâm là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

Trên cơ sở đó, Bộ đã xây dựng hệ thống pháp luật về văn hóa với nhiều lĩnh vực chuyên ngành, góp phần hiện thực hóa công cuộc xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Tuy nhiên qua rà soát cho thấy, một số văn bản quy phạm pháp luật được ban hành từ nhiều năm trước chưa theo kịp yêu cầu phát triển mới và chưa thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, cần tiếp tục thường xuyên rà soát thực hiện việc xây dựng hoàn thiện pháp luật trong thời gian tới (2026 - 2027).

Tạo môi trường pháp lý thuận lợi

Theo đó trong năm 2026, Vụ Pháp chế cho biết trọng tâm cần xử lý là xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật: Bộ luật Lao động, Luật Xuất bản, Luật Đất đai, Luật Sở hữu trí tuệ; ban hành mới Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; thực hiện sửa đổi, bổ sung các Luật: Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo.

Bộ sẽ rà soát, sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ các quy định chưa phù hợp với yêu cầu phát triển văn hóa, nhất là các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu thống nhất, chưa đồng bộ hoặc chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; qua đó tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho phát triển văn hóa.

Các đại biểu dự buổi làm việc

Đồng thời, hoàn thiện, ban hành mới các quy định nhằm thể chế hóa và triển khai thực hiện các chủ trương, định hướng lớn về phát triển văn hóa. Trong đó, tập trung thực hiện các nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 80-NQ/TW; chú trọng hoàn thiện các cơ chế, chính sách về phát triển công nghiệp văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, phát triển hạ tầng văn hóa số và bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống các DTTS.

Cùng với đó, hoàn thiện các quy định về tổ chức, thẩm quyền, phân cấp, phân quyền, bảo đảm phù hợp với việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện pháp luật trong lĩnh vực VHTTDL.

Đối với các văn bản thuộc thẩm quyền, trách nhiệm chủ trì xử lý của các bộ, ngành khác, Bộ VHTTDL sẽ tiếp tục phối hợp rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các quy định có liên quan đến phát triển văn hóa, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Đối với báo cáo chuyên đề về phát triển văn hóa, Bộ VHTTDL tiếp tục rà soát, hoàn thiện các nội dung liên quan theo hướng phản ánh đúng, đầy đủ và thực chất các quy định pháp luật tác động đến mục tiêu phát triển văn hóa.

Trên cơ sở việc Bộ đã trao đổi với Bộ Tư pháp về hướng dẫn các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương thực hiện nhập liệu, tiếp tục hoàn thiện kết quả rà soát, bảo đảm xác định đúng các quy định cần xử lý, các điểm nghẽn và nội dung cần tiếp tục hoàn thiện về thể chế trong lĩnh vực văn hóa.

Quang cảnh buổi làm việc

Ông Phạm Cao Thái cho biết thêm, định hướng lộ trình xử lý kết quả tổng rà soát của Bộ VHTTDL là tập trung đẩy nhanh tiến độ xử lý cơ bản kết quả tổng rà soát trong năm 2026 - 2027.

“Một số Luật có lộ trình dự kiến đến năm 2028 - 2029 được nghiên cứu để đẩy nhanh tiến độ xây dựng. Trong đó ngay trong năm 2026, Luật Phát triển công nghiệp văn hóa có lộ trình dự kiến 2029 nhưng hiện nay, Bộ VHTTDL đang tích cực, khẩn trương xây dựng dự án Luật để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định”, ông Phạm Cao Thái thông tin.

Đặc biệt, Bộ sẽ tiếp tục làm rõ, chuẩn hóa nội dung rà soát, đánh giá đến từng điều, khoản, điểm của văn bản quy phạm pháp luật; xác định cụ thể quy định còn bất cập, mâu thuẫn, chồng chéo, chưa phù hợp hoặc chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, trên cơ sở đó xác định đúng nội dung và phương án xử lý.

Đồng thời, tiếp thu, giải trình các ý kiến của đối tượng chịu tác động; rà soát lại các đề xuất xử lý trên cơ sở ý kiến góp ý và thực tiễn thi hành; bảo đảm các đề xuất có căn cứ, khả thi và phản ánh đúng vấn đề cần xử lý.

Bộ cũng sẽ rà soát, lựa chọn lại các tiêu chí theo hướng “đúng, trúng”, tập trung vào các quy định thực sự có vấn đề, các điểm nghẽn về thể chế cần tháo gỡ; hạn chế việc đánh giá, kiến nghị xử lý dàn trải hoặc chưa đủ cơ sở.

Bên cạnh đó, hoàn thiện phương án xử lý đối với từng văn bản, từng vấn đề, xác định rõ trường hợp sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ, ban hành mới hoặc giữ nguyên; bảo đảm sự thống nhất giữa nội dung đánh giá, nguyên nhân và phương án xử lý.

Quyết tâm tháo gỡ vướng mắc

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã cho ý kiến về kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Bộ VHTTDL. Các ý kiến tập trung về việc sửa đổi, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực di sản văn hóa, bản quyền, dự thảo báo cáo chuyên đề về phát triển văn hóa…

Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh, việc tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được Bộ VHTTDL thực hiện khẩn trương, nghiêm túc. Xác định đây là nhiệm vụ quan trọng, lãnh đạo Bộ VHTTDL đã dành sự quan tâm và có những chỉ đạo quyết liệt theo đúng tinh thần của Ban Chỉ đạo Trung ương. Trong quá trình triển khai, Vụ Pháp chế đã có sự phối hợp hiệu quả với các bên liên quan.

Theo Thứ trưởng, VHTTDL là các lĩnh vực có khối lượng văn bản lớn, gồm luật và các văn bản dưới luật, từ Trung ương đến địa phương. Nhìn chung, việc xây dựng, hoàn thiện pháp luật ngành đã có tính đồng bộ, đạt hiệu quả. Tuy nhiên qua quá trình rà soát, Bộ vẫn phát hiện nhiều nội dung trong các văn bản cần tiếp tục được sửa đổi, hoàn thiện.

“Việc tổng rà soát là để phát hiện những vấn đề còn bất cập, từ đó kịp thời sửa đổi, tháo gỡ, khơi thông điểm nghẽn về thể chế. Tuyệt đối không để điểm nghẽn về thể chế làm cản trở sự phát triển của lĩnh vực VHTTDL”, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy nhấn mạnh.

Các đại biểu cho ý kiến đóng góp tại buổi làm việc

Sau khi lắng nghe các ý kiến đóng góp tại buổi làm việc, Thứ trưởng đề nghị nội dung trong dự thảo báo cáo tổng rà soát của Bộ, dự thảo báo cáo chuyên đề cần tiếp tục được hoàn thiện trên cơ sở lấy ý kiến đóng góp của các bên liên quan. Thứ trưởng giao Vụ Pháp chế tiếp tục tổng hợp, nghiên cứu các ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện báo cáo tổng rà soát, báo cáo chuyên đề và các phụ lục.

Trong thời gian tới, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy khẳng định, Bộ VHTTDL mong muốn tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp trong quá trình tiến hành tổng rà soát và hoàn thiện báo cáo; với mục tiêu báo cáo tổng rà soát phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, làm cơ sở phục vụ công tác xây dựng pháp luật đồng bộ, thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.