Tổng thống Mỹ Trump thay đổi tính toán, cân nhắc xuống thang với Iran?
Theo ba nguồn thạo tin, trong những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nói với các cố vấn cấp cao rằng ông có thể tạm hoãn việc tấn công Iran, với điều kiện Mỹ không phải đối mặt với bất kỳ hành động khiêu khích mới nào từ Tehran hoặc lực lượng Houthi tại Yemen.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: Reuters)
Trước đó, Tổng thống Trump liên tục đưa ra các thông điệp trái ngược: vừa cảnh báo leo thang xung đột bằng các đợt tấn công mới, vừa cân nhắc giảm bớt các hành động thù địch. Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức, dường như ông vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về cách thức giải quyết cuộc xung đột vốn không được lòng người dân Mỹ này.
Nhưng trong các cuộc họp gần đây với các cố vấn an ninh quốc gia và sau một loạt các cuộc họp giao ban tình báo, Tổng thống Trump đã thực sự cân nhắc việc hoãn các cuộc tấn công, nguồn tin giấu tên cho biết.
Ông cũng bày tỏ sự cảm thông với các đồng minh trong khu vực, những quốc gia đã đề nghị Mỹ không quay trở lại một cuộc xung đột toàn diện.
"Tôi có thể chấm dứt nó ngay lập tức, nhưng theo yêu cầu của các quốc gia mà tôi muốn bảo vệ, chúng tôi đang làm điều đó theo cách lâu hơn một chút, văn minh hơn một chút”, ông Trump nói với nhà bình luận Stephen A. Smith hôm 12/11.
Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia không trả lời yêu cầu bình luận về thông tin này.
Xung đột Mỹ - Iran được xem là một trong những lý do dẫn đến thất bại của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tuần trước. Trong một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos được thực hiện ngay trước cuộc bầu cử ngày 3/11, 55% người Mỹ được hỏi cho rằng cuộc chiến không đáng với cái giá phải trả.
Lời đề nghị từ Ả-rập Xê-út và Thổ Nhĩ Kỳ
Trong các cuộc điện đàm hai tuần qua, Tổng thống Trump đã hỏi ý kiến Thái tử Ả-rập Xê-út Mohammed bin Salman và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Cả hai lãnh đạo đều kêu gọi ông không nối lại các cuộc tấn công vào Iran, theo một quan chức cấp cao của Mỹ và một nguồn thạo tin. Tuy nhiên, họ cho biết ông Trump không đưa ra cam kết nào.
Ông Trump nói với Thái tử bin Salman vào ngày 31/10 rằng ông đang lên kế hoạch tấn công Iran sau cuộc bầu cử, nhưng Thái tử đã đề nghị ông hoãn lại, lập luận rằng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran đang phát huy tác dụng, hai nguồn thạo tin tiết lộ.
Bộ Ngoại giao Ả-rập Xê-út không trả lời yêu cầu bình luận về thông tin này.
Cùng lúc đó, ông Trump đã nói chuyện với ông Erdogan ba lần kể từ ngày 28/10, theo văn phòng tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ. Bản tóm tắt chính thức từ cuộc gọi ngày 7/11 nhấn mạnh rằng căng thẳng giữa Iran và Mỹ cần phải chấm dứt.
Các cơ quan tình báo Mỹ đã đánh giá rằng lệnh phong tỏa hải quân và các biện pháp trừng phạt kinh tế của Mỹ đang gây tổn hại cho nền kinh tế Iran và sẽ tiếp tục gây áp lực lên Tehran.
Ngoài lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, quân đội Mỹ cũng đang tìm cách ngăn chặn vũ khí và các mặt hàng bị trừng phạt khác xâm nhập nước này bằng đường bộ hoặc qua Biển Caspi.
Các phương án quân sự
Trong lúc đó, quân đội Mỹ vẫn sẵn sàng leo thang nếu cần thiết, ba nguồn thạo tin cho biết.
Một tàu sân bay thứ ba sẽ di chuyển đến Trung Đông trong những ngày tới để thay thế một trong hai tàu hiện đang hoạt động trong khu vực, nhưng cả ba tàu sân bay có thể ở lại nếu cần.
Ông Trump có thể chọn cách ném bom các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran, một trong những nguồn tin tiết lộ. Nhưng Mỹ đã tấn công các cơ sở này, và không rõ liệu các cuộc tấn công tiếp theo có thành công hay không.
Các cơ quan tình báo Mỹ đánh giá các cuộc tấn công mới sẽ không làm thay đổi đáng kể yêu cầu của Iran trong các cuộc đàm phán.
Tuy nhiên theo một quan chức Mỹ, các quan chức Israel vẫn tiếp tục vận động chính quyền Mỹ thực hiện thêm một chiến dịch quân sự nữa.
Trong tuần này, ông Trump ám chỉ rằng Mỹ đã đạt được những gì có thể thông qua các cuộc đàm phán, nhưng không cho biết liệu ông có nối lại các cuộc tấn công hay không.
“Chúng ta không cần một thỏa thuận với Iran”, ông Trump viết trên mạng xã hội hôm 12/11. “Chúng ta đã nắm giữ tiền của họ, hàng trăm tỷ đô la, và chúng ta cũng đang kiểm soát eo biển của họ!”.



