Tổng thống Mỹ tuyên bố 'hạm đội lớn' đang hướng tới Iran

"Chúng tôi đang triển khai hạm đội lớn tiến về phía Iran. Rất nhiều tàu đang hướng đến phía đó nhằm đề phòng mọi tình huống. Tôi không muốn thấy bất cứ điều gì xảy ra, nhưng chúng tôi đang theo dõi họ rất sát sao. Chúng ta chờ xem chuyện gì sẽ diễn ra", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói hôm 22/1/2026.

Thông tin về việc Mỹ điều động một “hạm đội lớn” hướng tới Iran được Tổng thống Mỹ công bố trong cuộc trao đổi với báo giới, ngay khi các diễn biến chính trị và an ninh tại Trung Đông có dấu hiệu phức tạp hơn.

Diễn biến trên xuất hiện trong bối cảnh Mỹ và Iran tiếp tục đối đầu về nhiều vấn đề, từ chương trình hạt nhân cho tới các hoạt động quân sự và ảnh hưởng khu vực.

Việc lãnh đạo Mỹ trực tiếp nhấn mạnh quy mô “lớn” của hạm đội cho thấy đây không phải hoạt động luân chuyển thông thường, mà mang thông điệp răn đe rõ ràng.

Theo các nguồn tin quân sự, lực lượng được điều động nhiều khả năng xoay quanh một nhóm tác chiến tàu sân bay.

Cấu trúc tiêu chuẩn của nhóm tác chiến này bao gồm 1 tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân, mang theo khoảng 60 đến 70 máy bay các loại, trong đó có tiêm kích hạm đa nhiệm, máy bay cảnh báo sớm trên không và trực thăng săn ngầm.

Đi cùng tàu sân bay thường là từ 2 đến 3 tàu tuần dương tên lửa và 2 đến 4 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, cùng ít nhất 1 tàu ngầm tấn công.

Tàu sân bay của Mỹ có lượng giãn nước xấp xỉ 100.000 tấn, chiều dài hơn 330 m, có thể hoạt động liên tục nhiều năm không cần tiếp nhiên liệu hạt nhân.

Hệ thống tác chiến của nhóm tàu này dựa trên khả năng kiểm soát không phận, tấn công tầm xa và phòng thủ nhiều lớp trước tên lửa, máy bay và tàu ngầm đối phương.

Trong thành phần hộ tống, các tàu tuần dương và khu trục của Mỹ được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis, kết hợp radar mảng pha hiện đại có khả năng theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc.

Vũ khí chủ lực gồm tên lửa hành trình tấn công mặt đất, tên lửa phòng không tầm xa, tên lửa chống hạm và ngư lôi chống ngầm.

Toàn bộ tên lửa sử dụng đầu đạn quy đổi theo hệ mét, với khối lượng tính bằng kg, cho phép tấn công chính xác mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm km.

Theo các nhà phân tích, việc điều động hạm đội lớn về phía Iran mang nhiều tầng ý nghĩa. Trước hết, đây là thông điệp chính trị nhằm khẳng định Mỹ vẫn duy trì ưu thế quân sự vượt trội tại Trung Đông.

Thứ hai, động thái này giúp Washington tăng khả năng bảo vệ các căn cứ, lực lượng và tuyến hàng hải chiến lược trong khu vực, đặc biệt là các eo biển quan trọng đối với vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Mặt khác, việc triển khai hải quân quy mô lớn cũng tạo sức ép tâm lý đáng kể đối với Iran. Trong bối cảnh Tehran nhiều lần khẳng định sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu bị đe dọa, sự xuất hiện của một nhóm tác chiến tàu sân bay gần lãnh hải Iran có thể làm gia tăng nguy cơ tính toán sai lầm từ cả hai phía.

Tuy vậy, giới quan sát quân sự cho rằng động thái này chưa đồng nghĩa với việc Mỹ chuẩn bị cho một cuộc tấn công trực tiếp.

Trong nhiều trường hợp trước đây, Mỹ từng điều động tàu sân bay tới Trung Đông như một biện pháp răn đe và biểu dương lực lượng, sau đó duy trì hiện diện trong thời gian dài mà không xảy ra xung đột quân sự lớn.

Từ góc độ chiến lược, hạm đội lớn cho phép Mỹ linh hoạt lựa chọn phương án, từ tăng cường giám sát, hỗ trợ đồng minh cho tới sẵn sàng tiến hành các đòn tấn công chính xác nếu tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát.

Đây chính là ưu thế của sức mạnh hải quân, khi có thể tác động tới cục diện khu vực mà không cần triển khai lực lượng bộ binh quy mô lớn trên đất liền.

Về phía Iran, các tuyên bố chính thức nhấn mạnh lập trường bảo vệ chủ quyền và cảnh báo sẽ đáp trả mọi hành động quân sự.

Iran cũng sở hữu các hệ thống phòng không, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình với tầm bắn hàng trăm km, đủ khả năng gây ra mối đe dọa nhất định đối với lực lượng hải quân đối phương nếu xung đột nổ ra.

Trong bức tranh tổng thể, việc Mỹ tuyên bố điều động “hạm đội lớn” hướng về Iran cho thấy mức độ nhạy cảm cao của tình hình an ninh Trung Đông hiện nay.

Dù được mô tả là biện pháp phòng ngừa, động thái này vẫn đặt khu vực trước nguy cơ leo thang căng thẳng, buộc các bên liên quan phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa răn đe quân sự và giải pháp ngoại giao.

Việt Hùng