Tổng thống Putin thăm Trung Quốc, Nga - Trung thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình duyệt đội danh dự trong lễ đón tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh ngày 20-5. Ảnh: SCMP

Quan hệ "lưng tựa lưng" bước vào giai đoạn mới

Tối 19-5, chuyên cơ chở Tổng thống Nga Vladimir Putin hạ cánh xuống Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài hai ngày theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây là lần thứ 25 ông Putin thăm Trung Quốc, cho thấy mức độ gắn kết đặc biệt giữa hai nước trong nhiều năm qua. Ngay tại sân bay, nhà lãnh đạo Nga được Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đón tiếp bằng nghi thức thảm đỏ cùng đội danh dự quân đội. Các thanh thiếu niên Trung Quốc vẫy cờ hai nước chào đón đoàn đại biểu Nga.

Theo Điện Kremlin, phái đoàn Nga lần này có sự tham gia của nhiều quan chức cấp cao, lãnh đạo tập đoàn nhà nước và ngân hàng lớn, cho thấy phạm vi hợp tác song phương ngày càng sâu rộng. Khoảng 40 văn kiện hợp tác dự kiến được ký kết, bao gồm tuyên bố chung về làm sâu sắc hơn quan hệ Nga - Trung và thúc đẩy xây dựng "một thế giới đa cực".

Trong cuộc hội đàm sáng 20-5 tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định quan hệ Trung Quốc - Nga đã bước vào "giai đoạn phát triển chủ động và nhanh chóng hơn", với tin cậy chính trị ngày càng sâu sắc, hợp tác kinh tế - thương mại, năng lượng, khoa học công nghệ và giao lưu nhân dân không ngừng được mở rộng.

Ông Tập cho rằng trong bối cảnh thế giới đối mặt nguy cơ gia tăng cạnh tranh quyền lực và "quay trở lại luật rừng", Trung Quốc và Nga cần tiếp tục duy trì phối hợp chiến lược toàn diện "lưng tựa lưng", đồng thời thúc đẩy xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và hợp lý hơn. Về phần mình, Tổng thống Putin khẳng định quan hệ Nga - Trung hiện ở "mức độ chưa từng có" và là "hình mẫu cho quan hệ giữa các quốc gia hiện đại". Theo nhà lãnh đạo Nga, mối quan hệ này dựa trên nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lợi ích của nhau, hỗ trợ lẫn nhau và cùng hướng tới thịnh vượng chung.

Gia hạn hiệp ước nền tảng, mở rộng hợp tác chiến lược

Một trong những kết quả đáng chú ý nhất của chuyến thăm là việc hai bên nhất trí gia hạn Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga, văn kiện được ký lần đầu năm 2001 và được xem là nền tảng pháp lý cho quan hệ đối tác chiến lược giữa hai nước. Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh hiệp ước này đã giúp quan hệ Trung - Nga đạt bước phát triển vượt bậc trong 25 năm qua. Trong bối cảnh quốc tế thay đổi sâu sắc, giá trị thực tiễn và tính chiến lược của hiệp ước càng trở nên nổi bật.

Theo giới học giả Trung Quốc, thành tựu lớn nhất của quan hệ Nga - Trung trong ba thập niên qua là việc hai cường quốc đã tìm ra mô hình cùng tồn tại dựa trên nguyên tắc "không liên kết, không đối đầu và không nhằm vào bên thứ ba". Đây được xem là nền tảng cho việc thúc đẩy xu hướng đa cực hóa trên thế giới. Ngoài hợp tác chính trị và ngoại giao, hợp tác kinh tế tiếp tục là điểm sáng trong quan hệ song phương. Trung Quốc đã duy trì vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Nga suốt 16 năm liên tiếp. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt gần 228 tỷ USD, vượt mốc 200 tỷ USD trong 3 năm liên tiếp. Trong bốn tháng đầu năm nay, thương mại Nga - Trung đạt hơn 85 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Các lĩnh vực hợp tác mới như trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ, kinh tế xanh, thương mại điện tử xuyên biên giới và kết nối hạ tầng được đánh giá đang phát triển mạnh. Đáng chú ý, dự án đường ống dẫn khí đốt "Sức mạnh Siberia 2" cũng được cho là nằm trong chương trình nghị sự của hai nhà lãnh đạo, trong bối cảnh nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng ngày càng trở nên cấp thiết.

Phối hợp trước biến động toàn cầu

Bên cạnh quan hệ song phương, các vấn đề quốc tế và khu vực cũng là trọng tâm trong cuộc hội đàm giữa hai nhà lãnh đạo. Đề cập tình hình Trung Đông, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng khu vực Vùng Vịnh đang ở "thời điểm bước ngoặt giữa chiến tranh và hòa bình", đồng thời nhấn mạnh mọi hành động thù địch cần chấm dứt ngay lập tức. Theo ông Tập, việc sớm chấm dứt xung đột không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại nhân đạo mà còn góp phần bảo đảm ổn định chuỗi cung ứng năng lượng, chuỗi công nghiệp và thương mại toàn cầu.

Tổng thống Putin và Chủ tịch Tập Cận Bình tại lễ ký kết thỏa thuận hợp tác tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh ngày 20-5. Ảnh: SCMP

Trong khi đó, Tổng thống Putin cho rằng sự phối hợp chính sách đối ngoại giữa Nga và Trung Quốc là "một trong những nhân tố quan trọng góp phần ổn định tình hình quốc tế". Hai bên cam kết tiếp tục tăng cường hợp tác tại Liên hợp quốc, Nhóm BRICS, Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và các cơ chế đa phương khác.

Giới quan sát nhận định chuyến thăm lần này của Tổng thống Putin không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng cho mối quan hệ gắn kết giữa Moscow và Bắc Kinh, mà còn cho thấy hai nước đang nỗ lực định hình vai trò lớn hơn trong cấu trúc quyền lực toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gia tăng, quan hệ Nga - Trung tiếp tục được xem là một trong những trục hợp tác có ảnh hưởng lớn tới cục diện địa chính trị và kinh tế thế giới trong thời gian tới.