Tổng thống Trump áp thuế toàn cầu 10% trong 150 ngày, mở loạt điều tra mới sau phán quyết bất lợi của Tòa án Tối cao
Chỉ ít giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ các lệnh áp thuế dựa trên tình trạng khẩn cấp, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố chiến lược mới thay thế: áp thuế nhập khẩu toàn cầu tạm thời 10% trong 150 ngày đối với tất cả các đối tác thương mại, đồng thời khởi động hàng loạt cuộc điều tra mới để tạo nền tảng pháp lý cho các mức thuế tiếp theo. Động thái nhanh chóng này cho thấy Nhà Trắng không lùi bước trong chính sách thương mại cứng rắn, mà đang tái cấu trúc công cụ pháp lý nhằm duy trì áp lực thuế quan và nguồn thu ngân sách.
Ông Trump chuyển hướng sang áp thuế toàn cầu mới 10% và các cuộc điều tra mới sau thất bại tại Tòa án Tối cao. Ảnh: Reuters
Tại họp báo ở Washington, ông Trump cho biết sẽ áp thuế theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 - một điều khoản cho phép Tổng thống áp mức thuế tối đa 15% trong vòng 150 ngày để xử lý các vấn đề nghiêm trọng về cán cân thanh toán, mà không cần quy trình điều tra phức tạp.
Đáng chú ý, mức thuế 10% này sẽ được áp dụng theo hình thức “thuế chồng thuế”, tức là cộng thêm trực tiếp vào các mức thuế hiện hành thay vì thay thế chúng
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố sắc lệnh “có hiệu lực gần như ngay lập tức”, thể hiện quyết tâm không để chính sách thuế quan bị gián đoạn.
Tuy nhiên, quyền năng này đi kèm với một điều kiện khắt khe là chỉ có hiệu lực trong tối đa 150 ngày, trừ khi nhận được sự phê chuẩn gia hạn từ Quốc hội.
Song song với mức thuế 10% tạm thời, chính quyền Mỹ sẽ khởi động các cuộc điều tra theo Mục 301 (hành vi thương mại không công bằng) và Mục 232 (an ninh quốc gia). Đây là hai công cụ từng được ông Trump sử dụng trong nhiệm kỳ đầu để áp thuế mạnh tay, đặc biệt với Trung Quốc.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định, dù thay đổi công cụ pháp lý, tổng doanh thu thuế quan năm 2026 dự kiến “gần như không thay đổi”. Theo ông, chính quyền sẽ “quay trở lại mức thuế như cũ”, chỉ khác là quy trình sẽ phức tạp hơn.
Theo ước tính của Penn-Wharton Budget Model, phán quyết của Tòa án Tối cao có thể khiến khoảng 175 tỷ USD thuế thu được trong năm qua đối mặt nguy cơ phải hoàn trả.
Khi được hỏi về khả năng hoàn tiền, ông Trump cho rằng vấn đề có thể phải tiếp tục ra tòa trong nhiều năm. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng thừa nhận quá trình này có thể kéo dài “hàng tuần, hàng tháng, thậm chí hàng năm”, do phán quyết không đưa ra hướng dẫn cụ thể.
Điều đó đồng nghĩa với việc bất định pháp lý vẫn sẽ bao trùm môi trường thương mại Mỹ trong thời gian tới.
Trước đó, vào ngày 20/02, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết lịch sử với tỷ lệ 6-3, chính thức bác bỏ chính sách thuế quan toàn cầu của Tổng thống Donald Trump, tạo ra một bước ngoặt lớn cho kinh tế thế giới.
Một số người đứng trên bậc thang dẫn vào lối vào Tòa án Tối cao Hoa Kỳ trên Đồi Capitol vào ngày 26 tháng 2 năm 2026, tại Washington, DC. Ảnh: AP
Phản ứng trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, Bộ trưởng Thương mại Quốc tế Canada Dominic LeBlanc lưu ý các mức thuế quan của Washington vẫn đang gây thiệt hại nặng nề cho Ottawa, nhất là những mặt hàng như thép, nhôm và ô tô. Ông bày tỏ hy vọng Canada sẽ hợp tác với Mỹ để “tạo đà tăng trưởng và cơ hội cho cả hai bên”.
Từ Brussels, người phát ngôn thương mại Liên minh châu Âu (EU) Olof Gill hoan nghênh quyết định này, gọi đây là “thắng lợi của các quy tắc thương mại dựa trên luật lệ”. EU cũng đã đình chỉ các kế hoạch áp thuế trả đũa nhằm vào hàng hóa Mỹ dự kiến thực hiện trong tuần tới.
IMF nhận định phán quyết này giúp làm giảm đáng kể rủi ro lạm phát toàn cầu và dự báo tăng trưởng kinh tế có thể được điều chỉnh tăng nhẹ sau khi áp lực thuế quan được dỡ bỏ.
Tại châu Á, Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cùng ngày cho biết Seoul đang cân nhắc các biện pháp ứng phó phù hợp với lợi ích quốc gia sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Về phản ứng của thị trường, các chỉ số chứng khoán lớn tại Mỹ (S&P 500) và Châu Âu (Stoxx 600) đã tăng điểm ngay sau tin tức này, đặc biệt là trong các nhóm ngành sản xuất, bán lẻ và ô tô.
