Tổng thống Trump cho phép doanh nghiệp tư nhân tấn công tin tặc nước ngoài: Nguy cơ và rủi ro pháp lý

Tổng thống Donald Trump tại Phòng Bầu dục ngày 6/8/2026. Ảnh: Jim Watson/AFP

Động thái này trao cho những doanh nghiệp đã qua thẩm định vai trò nổi bật trong các chiến dịch tấn công mạng - lĩnh vực vốn chủ yếu thuộc thẩm quyền của các cơ quan thực thi pháp luật, tình báo và quân đội Mỹ.

Theo bản ghi nhớ vừa được Tổng thống Donald Trump ban hành, các công ty có thể sử dụng công cụ mạng để giám sát tội phạm ở nước ngoài và phá vỡ mạng lưới của chúng dưới sự “kiểm soát và giám sát” của chương trình liên bang mới.

Chương trình nhằm trừng phạt các nhóm tội phạm nước ngoài. Đối tượng của chương trình là các tổ chức tội phạm nước ngoài, không phải chính phủ các quốc gia.

“Năng lực đổi mới sáng tạo của các doanh nghiệp Mỹ từ trước đến nay chưa được khai thác đầy đủ trong những nỗ lực xác định và phá vỡ các mạng lưới tội phạm hoạt động trên không gian mạng”, bản ghi nhớ nêu rõ.

Nguy cơ thiếu phối hợp trong các chiến dịch mạng

Chính phủ Mỹ hiện đã thực hiện nhiều hoạt động tấn công mạng nhằm vào các mục tiêu ở nước ngoài. Một số cựu quan chức cảnh báo chương trình mới có thể dẫn đến tình trạng quá nhiều bên cùng tham gia nhưng thiếu sự phối hợp thống nhất.

“Rủi ro thực sự là cuối cùng sẽ xuất hiện hàng loạt ‘lực lượng tư nhân trên không gian mạng’ hoạt động mà không có sự phối hợp hoặc chỉ đạo rõ ràng ở cấp liên bang”, ông Andrew Schoka, cựu sĩ quan lục quân từng làm việc tại Bộ Tư lệnh Không gian mạng Mỹ nhận định.

Theo ông Schoka, việc tránh chồng chéo và xung đột giữa các chiến dịch mạng “vốn đã là thách thức lớn đối với các cơ quan liên bang, nhưng giờ đây sự tham gia của các công ty tư nhân với năng lực và tốc độ hành động cao hơn nhiều sẽ khiến vấn đề thêm phức tạp”.

“Việc khu vực tư nhân hỗ trợ đối phó với tội phạm mạng cho phép Mỹ phá vỡ hoạt động của nhiều nhóm hơn, đồng thời giúp các cơ quan như FBI và Bộ Tư lệnh Không gian mạng tập trung nhiều hơn vào việc ứng phó với các chủ thể khác”, bà Cynthia Kaiser, cựu quan chức cấp cao phụ trách an ninh mạng của FBI, cho biết.

Tuy nhiên, bà Kaiser nhấn mạnh: “Mấu chốt nằm ở các chi tiết”. Theo bà, trước khi tham gia, doanh nghiệp cần được cung cấp thông tin cụ thể hơn về cơ chế bảo vệ trước trách nhiệm pháp lý, hình thức giám sát của chính phủ và việc tội phạm nước ngoài sử dụng cơ sở hạ tầng của Mỹ, cùng nhiều vấn đề khác.

Rủi ro pháp lý và hậu quả ngoài dự kiến

Sự bùng nổ của các hoạt động lừa đảo nhắm đến người dân Mỹ trong những năm gần đây đã thúc đẩy một số cá nhân tự tiến hành các cuộc phản công mạng, xâm nhập và vô hiệu hóa hệ thống của những kẻ lừa đảo.

Ông Chris “Weld Pond” Wysopal, đồng sáng lập công ty an ninh mạng Veracode cho rằng, chương trình liên bang mới sẽ tạo ra một phương thức có tổ chức hơn để xử lý vấn đề. Tuy nhiên, ông cũng lo ngại về những hậu quả tiềm tàng nếu một cuộc tấn công mạng do công ty tư nhân tiến hành với sự cho phép của chính phủ xảy ra sai sót. Chẳng hạn, việc xâm nhập một trung tâm dữ liệu ở nước ngoài để nhắm vào những kẻ lừa đảo có thể vô tình ảnh hưởng đến hoạt động của một bệnh viện, ông Wysopal cảnh báo.

Theo ông, các chính phủ nước ngoài cũng có thể coi nhân viên của những công ty tham gia chương trình tấn công mạng mới là mục tiêu hợp pháp để tạm giữ hoặc thẩm vấn khi họ ra nước ngoài.

Các quan chức thuộc Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa Mỹ sẽ giám sát lực lượng tấn công mạng mới. Bản ghi nhớ quy định mọi hoạt động của chương trình “nhằm vào một cá nhân Mỹ” phải trải qua quá trình xem xét pháp lý bổ sung, trong đó có sự thẩm định của Bộ Tư pháp.

Tuy nhiên, ông Jason Kikta, cựu quan chức Bộ Tư lệnh Không gian mạng Mỹ nhận định, bản ghi nhớ mới chưa đưa ra một quy trình rõ ràng để bảo đảm các chiến dịch mạng tôn trọng quyền tự do dân sự của công dân Mỹ.

“Không có cơ chế giám sát hoặc quy trình rà soát rõ ràng đối với các quyết định do những quan chức chính trị không được nêu tên đưa ra”, ông Kikta nói. “Những người bảo vệ bản ghi nhớ sẽ cho rằng mọi hoạt động vẫn phải nằm trong phạm vi thẩm quyền của Bộ Tư pháp và Bộ An ninh Nội địa. Nhưng sắc lệnh này đẩy trách nhiệm pháp lý sang các công ty”.